Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ
«Η Βρετανία αντιμετωπίζει το πέμπτο κύμα καύσωνα φέτος με τη θερμοκρασία χτες στους 38 C, πυρκαγιές να μαίνονται σε διάφορες περιοχές της χώρας (και να καίνε σπίτια στο Stourbridge των West Midlands, δηλαδή στον αστικό ιστό), τη λειψυδρία να χτυπάει κόκκινο, όλα τα πάρκα και το πράσινο παντού να έχει ξεραθεί εντελώς, και το μήνυμα από την πολιτική προστασία να χτυπάει στα κινητά μας σήμερα το απόγευμα. Ζούμε μια ταινία καταστροφής.
Εν τω μεταξύ αμέτρητα είναι τα μέτωπα της φωτιάς στις δυτικές ΗΠΑ. Τέτοιες μέρες το 2022, το 2023 και το 2025 ήμασταν στα σύνορα της Καλιφόρνια-Νεβάδα όπου αυτή την εβδομάδα δύο μεγάλα μέτωπα τα Bug & Stallion ενώθηκαν. Αν καταλαβαίνω καλά έχουν ήδη καεί περίπου 400.000 στρέμματα (αν και πολλά από αυτά είναι θαμνώδεις εκτάσεις στο Washoe County), ωστόσο η φωτιά έχει πλέον φτάσει και κοντά στη Λίμνη Tahoe, στη Sierra Nevada – έναν τεράστιο πολύτιμο δρυμό όπου αν επεκταθεί εκεί θα μιλάμε για τραγωδία.
Είναι άραγε αυτό το καλοκαίρι από εδώ και πέρα;
Στα Μέθανα σκουπίζαμε τη στάχτη από τα αυτοκίνητα και τα κινητά μας – στάχτη που έφτανε εκεί από το Πόρτο Γερμενό, το Χαϊδάρι, τον Ασπρόπυργο και τα Μέθανα – μια κίνηση που στο τέλος μάθαμε να την κάνουμε μηχανικά, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη.
Και σε αυτόν τον κόσμο, χρειαζόμαστε πραγματικά κι άλλα data centers;»
Διαβάζοντας χθες αργά το βράδυ το υπέροχο newsletter του Ρωμανού Γεροδήμου, (γραφτείτε συνδρομητές και θα με καταλάβετε) έπιασα τον εαυτό μου, για ακόμη μια φορά, να αισθάνεται πως ζει ήδη τη δυστοπία του μέλλοντος. Το μυαλό μου ταξίδεψε κατευθείαν στον υπέροχο Παιχνιδότοπο, ένα βιβλίο του Richard Powers που διάβασα πρόσφατα και το οποίο λάτρεψα. «Ένα ειδυλλιακό νησί στον Ειρηνικό μεταβάλλεται σε πεδίο αντιπαραθέσεων, όταν κάποιος τεχνολογικός κολοσσός επιχειρεί να κατασκευάσει εκεί βάση για πλωτές πόλεις. Οι κάτοικοι καλούνται να αποφασίσουν αν θα πουν το «ναι» ή θα διαφωνήσουν», γράφει στο σημείωμά του ο εκδοτικός οίκος, δίνοντας την κεντρική ιδέα του μυθιστορήματος για το οποίο θα επανέλθω αναλυτικά, αφού σας προτρέψω να το διαβάσετε οπωσδήποτε.
Επιστρέφοντας όμως στη θέση του πραγματικού, αν και όπως πάμε μάλλον τα μυθιστορήματα θα βρίσκονται πλέον πιο κοντά στην πραγματικότητα, παρά οι ανθρώπινες συμπεριφορές που μοιάζουν εκτός πραγματικότητας, είναι το ερώτημα που θέτει ο Ρωμανός πραγματική τροφή για σκέψη: χρειαζόμαστε πραγματικά κι άλλα data centers;
Πρόσφατα η Λίτσα Λιακούλη ανέδειξε το θέμα μαχητικά. «Σύμφωνα με τα στοιχεία των μελετών, προκύπτει μεταξύ άλλων πολλών, το καίριο ερώτημα για τις επιπτώσεις του data center στη Θεσσαλία- η οποία σύμφωνα με την έκθεση του ΑΔΜΗΕ θεωρείται «υποδοχέας πρώτης επιλογής» – όχι μόνο για τους υδατικούς πόρους και την ενέργεια, αλλά και για τις επιπτώσεις στο μικροκλίμα και στις θερμοκρασίες , που ήδη χαρακτηρίζονται ακραίες», σημειώνει η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και ζητάει την κινητοποίηση όλων των φορέων.
Παρόμοια θέση έχει πάρει και το ΜέΡΑ25 υποστηρίζοντας σε ανακοίνωσή του πως το σχεδιαζόμενο έργο κατασκευής κέντρου δεδομένων (data center) ισχύος άνω των 200 MW το οποίο σχεδιάζεται στη Λάρισα, σε συνδυασμό με τη νέα μονάδα παραγωγής ενέργειας φυσικού αερίου στη Βιομηχανική Περιοχή θέτει εκ των πραγμάτων ερωτηματικά για τους πόρους που θα καταναλώνει, καθώς υπολογίζεται ότι θα απορροφά τεράστια ποσά ηλεκτρικής ενέργειας, συγκρίσιμη με τις ανάγκες εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών, ενώ εκτιμάται κατανάλωση περίπου 100 εκατομμυρίων λίτρων νερού ετησίως για την ψύξη των εξυπηρετητών (servers), γεγονός που εγείρει ερωτήματα και ανησυχίες σχετικά με τη διαχείριση των υδατικών πόρων της Θεσσαλίας.
Την ίδια ώρα που όλα αυτά αρχίζουν να εξελίσσονται στην περιοχή μας, ρεπορτάζ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού καταγράφουν πως η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει μαζί της τεράστιες εγκαταστάσεις, αυξημένες ανάγκες σε ρεύμα και νερό και μια πρωτοφανή κοινωνική αντίδραση, η οποία δημιουργεί ετερόκλητες πολιτικές συμμαχίες στις ΗΠΑ. «Περιβαλλοντιστές, Δημοκρατικοί ακτιβιστές και συντηρητικοί ψηφοφόροι ενώνονται ενάντια στα νέα έργα» .
Όλες οι πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν πως η Θεσσαλία απειλείται πλέον σε μεγάλο βαθμό με ερημοποίηση. Το νερό απλά δεν υπάρχει. Και η κουβέντα που ανοίγει αφορά επενδύσεις που απαιτούν τεράστιες ποσότητες νερού για να λειτουργήσουν.
«Υπέρ ποιών;» είναι το ερώτημα.
Και στο ερώτημα αυτό θα κληθούν να απαντήσουν όλοι οι υπεύθυνοι που αποφασίζουν το μέλλον μας.
Ταυτόχρονα όμως θα κληθούν να απαντήσουν και οι ίδιοι οι πολίτες.
Σε τι κόσμο θέλουμε να ζούμε; Πώς θέλουμε να είναι η ζωή μας και το περιβάλλον μας;
Τι κόσμο θα παραδώσουμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας;
Αν οι απλοί πολίτες δεν κινητοποιηθούν υπέρ του δικαιώματος της ανθρώπινης διαβίωσης τότε όλα όσα θα προλάβουμε να ζήσουμε κάποιοι από μας και σίγουρα τα παιδιά και πολύ περισσότερο τα εγγόνια μας, θα είναι εφιαλτικά.
Ήδη τη γεύση του εφιάλτη την αισθανόμαστε κλεισμένοι μέσα στα σπίτια-κλουβιά της Λάρισας που το καλοκαίρι μετατρέπονται σε θερμικές παγίδες.
Το αύριο γράφεται πάντα σήμερα…
