Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ
Πώς θα έπρεπε να είναι η Λάρισα, σήμερα, το έτος 2026;
Και, πώς θα πρέπει να είναι η Λάρισα το 2076;
Δυο σχεδόν ίδιες ερωτήσεις, με δυο διαφορετικές απαντήσεις. Διαφορετικές, καθώς η μεν πρώτη ερώτηση θα έπρεπε να είχε απαντηθεί πριν 50 χρόνια, ενώ η δεύτερη θα πρέπει να απαντηθεί σήμερα.
Η λεπτή συνεκτική γραμμή που συνδέει όμως αυτά τα 100 χρόνια ονομάζεται «πολιτική». Και κάπου στο σημείο αυτό ξεκινάνε τα «προβλήματα».
Τις τελευταίες ημέρες η πόλη παρακολουθεί το έργο που φέρει τον τίτλο «Οικία Αλεξάνδρου». (Να, μια ακόμα καλή ερώτηση: πόσοι ακριβώς το παρακολουθούν και πόσοι ενδιαφέρονται πραγματικά γι’ αυτό;)
Πρόκειται για το γνωστό παλιό σπίτι της Λάρισας που βρίσκεται επί της οδού Παπακυριαζή, κατασκευασμένο το 1911. (Την ιστορία του μπορείτε να την διαβάσετε εδώ).
Ο νόμιμος ιδιοκτήτης της οικίας πέθανε και οι κληρονόμοι του αποφάσισαν, όπως είχαν κάθε δικαίωμα, να πουλήσουν. Έτσι το οίκημα ανήκει πλέον στα χέρια Λαρισαίου εργολάβου. Ξαναγράφω γιατί είναι σημαντικό: το κτίριο δεν ανήκει στη Λάρισα, αλλά σε Λαρισαίο.
Η βουλευτής Λίτσα Λιακούλη σήκωσε το θέμα ψηλά, ζητώντας να ξεκινήσουν οι απαιτούμενες ενέργειες ώστε η οικία Αλεξάνδρου να ανακηρυχθεί διατηρητέο κτίσμα, επικαλούμενη την τοποθέτηση της υπουργού Πολιτισμού η οποία δήλωσε πως “αν η πόλη θέλει, μπορεί…”, η αντιπολίτευση στον δήμο Λαρισαίων ακολούθησε την ίδια γραμμή, δυο ακόμα βουλευτές, Χαρακόπουλος και Κόκκαλης, το ζήτησαν επίσης, και μια ομάδα φορέων της πόλης πρωτοστατεί στην πίεση. Η πίεση φαίνεται πως αποδίδει, ο δήμαρχος ανακοίνωσε πως θα δημιουργηθεί μια Επιτροπή που θα εισηγηθεί στον δήμο τη «διαμόρφωση μιας ολιστικής πρότασης που θα αφορά στα εναπομείναντα αξιόλογα κτίρια της Λάρισας» και η ζωή θα συνεχιστεί. Το οίκημα είτε θα κριθεί διατηρητέο στα χέρια του νέου του ιδιοκτήτη (αν δεν υπάρχουν όροι στο συμβόλαιο αγοράς), είτε όχι και θα κατεδαφιστεί. Εκτός και αν σπεύσει να το αγοράσει ο δήμος από το νέο ιδιοκτήτη. Η ιστορία είναι κάπως έτσι στην περίληψή της, οπότε στο σημείο αυτό μπορούμε να επανέλθουμε στα αρχικά ερωτήματα, αφού, προηγουμένως απαντήσουμε ένα ακόμα:
Πόσες πιθανότητες υπάρχουν να δημιουργηθεί στο κέντρο της πόλης ένας νέος «πύργος Χαροκόπου»;
Το ερώτημα το θέτω, όχι γιατί διαφωνώ στη «διάσωση» της οικίας, αλλά ως υπόθεση εργασίας η οποία θα πρέπει απαραιτήτως να αποφευχθεί, αν και δεν βλέπω όλους τους επίσης ευαισθητοποιημένους να το θίγουν.
Κι αν όντως καταφέρουμε να αποφύγουμε –ως πόλη- ένα τέτοιο δυστοπικό σενάριο, και όλα πάνε καλά, τι ακριβώς θα το κάνει η πόλη το οίκημα; Σε τι ακριβώς θα την βοηθήσει;
Εδώ υπάρχουν δυο απαντήσεις:
Η πρώτη είναι πως θα την βοηθήσει στη διάσωση της ιστορικής της μνήμης. Γενικά. Θα είχε τεράστιο ενδιαφέρον κάποια στιγμή να ορίσουμε, να εξηγήσουμε και να αναλύσουμε τι σημαίνει ιστορική μνήμη για μια πόλη, φυσικά όχι ετυμολογικά, ώστε να είμαστε αν μη τι άλλο σίγουροι πως όλοι μιλάμε για το ίδιο πράγμα.
Η δεύτερη είναι πως θα αξιοποιηθεί κατάλληλα ώστε να αναδείξει –ως χώρος πλέον- κάτι σχετικό με τον πολιτισμό της Λάρισας.
Αν υπάρχει και κάποια τρίτη απάντηση, δεκτή από τώρα.
Είτε με την πρώτη, είτε με την δεύτερη απάντηση, ο ρόλος εκ των πραγμάτων γυρίζει ξανά στα χέρια της πολιτικής. Και στην αναγκαιότητα να απαντηθεί το ερώτημα πως θέλουμε να είναι η Λάρισα σε 50 χρόνια από τώρα. Πώς θα είναι δηλαδή η πόλη στην οποία θα ζουν οι απόγονοι μας.
Όσο δεν θα τίθεται η κουβέντα σε αυτό το πλαίσιο, καμία αλλαγή ουσίας δεν πρόκειται να συμβαίνει στις ζωές μας. Όσο θα σχεδιάζουμε εμείς μόνο για το σήμερα, τόσο θα πονάνε οι άλλοι αύριο. Κι επειδή ως άνθρωποι έχουμε μάθει να λειτουργούμε έτσι, φρόντισε η φύση πλέον να μας το δείξει με τον δικό της τρόπο μια και καλή, ειδικά εδώ στη Θεσσαλία: «Σχεδιάστε το αύριο, σήμερα». Αλλιώς η πόλη, η χώρα και ο πλανήτης ολόκληρος θα γεμίσει με «πύργους Χαροκόπου» που απλά κάποια στιγμή θα πέσουν κι αυτοί…
