Της Εύας Καλογήρου
ΦΩΤΟ: Δημήτρης Καστανάρας//LarissaPress
Το Θεσσαλικό Θέατρο ανοίγει αυλαία για τη νέα θεατρική περίοδο 2026–2027 με μια εμβληματική παραγωγή στην Παιδική – Εφηβική του Σκηνή. Πρόκειται για το βαθιά ανθρώπινο αριστούργημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Ο Κύκλος με την Κιμωλία», το οποίο παρουσιάζεται σε διασκευή και στίχους του Γιάννη Καλατζόπουλου και σκηνοθεσία του Ορέστη Τάτση.
Η συγκεκριμένη παράσταση φέρει βαρύ ιστορικό και συναισθηματικό φορτίο, καθώς αποτέλεσε την πρώτη παραγωγή του Θεσσαλικού Θεάτρου ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Λάρισας το 1983, σηματοδοτώντας έναν θεσμό που υπηρετεί πιστά τον πολιτισμό στην περιφέρεια εδώ και πέντε δεκαετίες. Παράλληλα, ανεβαίνει σε μια συμβολική χρονιά, 70 έτη μετά τον θάνατο του μεγάλου Γερμανού δραματουργού.
Το έργο ξεδιπλώνει μια συναρπαστική ιστορία γεμάτη ανατροπές, όπου μέσα από τη διαφωνία δύο αδελφών για μια κούκλα, ένας παππούς ηθοποιός ζωντανεύει έναν λαϊκό μύθο: μια βασίλισσα εγκαταλείπει το μωρό της και μια φτωχή υπηρέτρια το μεγαλώνει με θυσίες. Όταν η φυσική μητέρα επιστρέφει για να διεκδικήσει το παιδί και την περιουσία του, ένας ιδιόρρυθμος δικαστής τις υποβάλλει στη διάσημη δοκιμασία του κύκλου με την κιμωλία για να φανερωθεί ποια το αγαπά πραγματικά.
Με αφορμή την πολυαναμενόμενη πρεμιέρα την Κυριακή 18 Οκτωβρίου (12:00 μ.), καθώς και τις ειδικές ανοιχτές παραστάσεις για εκπαιδευτικούς στις 15 και 16 Οκτωβρίου (19:00), ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Θεσσαλικού Θεάτρου και σκηνοθέτης της παράστασης, Ορέστης Τάτσης, μιλά στη Larissapress.
Στη συζήτησή μας, συνδέει το διαχρονικό ερώτημα του Μπρεχτ «σε ποιον ανήκει ο κόσμος» με τη Λάρισα του σήμερα και τη δίκη των Τεμπών, αναδεικνύοντας τη μαγεία του θεάτρου ως το απόλυτο δημόσιο σχολείο.
Η Συνέντευξη του Ορέστη Τάτση
Κύριε Τάτση, ο «Κύκλος με την Κιμωλία» είναι ένα παγκόσμιο αριστούργημα. Πώς αποφασίσατε να το παρουσιάσετε φέτος στην Παιδική – Εφηβική Σκηνή του Θεσσαλικού Θεάτρου και τι έχει να πει στα παιδιά του σήμερα;
Προσπαθώ όταν σχεδιάζω τον προγραμματισμό του Θεσσαλικού θεάτρου να έχω στο μυαλό μου ένα συγκεκριμένο θέμα γύρω στο οποίο θα βασίζονται οι δράσεις και το ρεπερτόριο του. Αυτό δεν είναι απαραίτητο να δεσμεύει απαραίτητα τον οργανισμό και τις τελικές επιλογές που θα κάνουμε με το διοικητικό συμβούλιο και τους εμπλεκόμενους δημιουργούς. Όταν όμως σχεδιάζω σαν σκηνοθέτης θέλοντας και μη η σκέψη μου περιστρέφεται γύρω από το ίδιο θέμα και δεν κρύβω πως για την φετινή χρονιά η αρχή γίνεται με τον «Κύκλο με την κιμωλία»… Αφετηρία, λοιπόν, για την φετινή χρονιά είναι η «δικαιοσύνη». Θεωρώ ότι απασχολεί τόσο εμένα προσωπικά όσο και το ευρύ κοινό. Σε μια χώρα, πόσο μάλλον σε μια πόλη που διεξάγεται η δίκη των Τεμπών και το ζήτημα του τι είναι δίκαιο πως απονέμεται και από ποιους επανέρχεται συνέχεια στο δημόσιο διάλογο.
«Ο κύκλος με την κιμωλία», λοιπόν, είναι ένα σπουδαίο έργο του Μπέρτολτ Μπρέχτ που βάζει στο επίκεντρο την δικαιοσύνη και την απονομή της. Οι παράμετροι που εξετάζει είναι βιολογικοί (φυσικό δίκαιο) και οι κοινωνικοί, ο μόχθος και η αγάπη. Αν και στην πραγματικότητα η κοινωνία αποτελεί γέννημα της φύσης ενίοτε θέλουμε να πιστεύουμε ότι αντιτίθενται. Το ερώτημα που προκύπτει στο έργο είναι ερώτημα «κτητικής αντωνυμίας»: τι είναι δικό μου, τι μου ανήκει και εν τέλει σε ποιον ανήκει ο κόσμος; Ο Μπρέχτ, λοιπόν, με έναν τρόπο απαντά ότι ανήκει σε όσους μοχθούν, δουλεύουν δηλαδή για αυτόν και τον αγαπούν και όχι σε όποιον θεωρεί ότι το κληρονομείται αυτοδίκαια. Νομίζω πως τα ερωτήματα που θέτει το έργο και οι σκέψεις που πυροδοτεί ενδιαφέρουν τα παιδιά και μπορούν να μας κάνουν καλύτερους πολίτες. Τα παιδιά άλλωστε είναι οι πολίτες του αύριο.
Το έργο βασίζεται σε ένα πολύ έξυπνο εύρημα: τον κύκλο με την κιμωλία και τη δοκιμασία για το ποια είναι η πραγματική μητέρα. Ποιο είναι τελικά το κεντρικό μήνυμα που θέλετε να κρατήσουν οι μικροί θεατές φεύγοντας από την αίθουσα;
Ο στόχος του θεάτρου δεν είναι άμεσα διδακτικός και το μήνυμα μπορεί να είναι διαφορετικό για τον καθένα και την κάθε μια. Τόσο ο Μπρέχτ όσο και ο Καλατζόπουλος φροντίζουν να φτάσουμε στη «σολομώντεια λύση του κύκλου με την Κιμωλία» από τον δικαστή θίγοντας παράλληλα παράγοντες εξουσίας, ταξικότητας κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών, όπως ο πόλεμος, η φτώχεια και το χρήμα, η αγάπη που γεννιέται από τον μόχθο και το ιδιοτελές συμφέρον. Στόχος είναι να γεννηθούν ερωτήσεις σε μικρούς και μεγάλους και οι απαντήσεις να δοθούν από τους ίδιους.
Στην παράσταση βλέπουμε το παιχνίδι του θεάτρου να επιστρατεύεται για να λύσει μια παιδική διαφωνία. Πόσο σημαντικό εργαλείο είναι το θέατρο για τη διαπαιδαγώγηση και την ψυχαγωγία των μαθητών;
Το θέατρο από την γέννηση του στην αρχαία Αθήνα είναι το πρώτο δημόσιο σχολείο μέσα από το οποίο τοποθετούνται οι ποιητές και θέτουν ερωτήματα. Είναι ο ποιο άμεσος και ευφάνταστος τρόπος να διδάξεις χωρίς να γίνεις διδακτικός. Μέσα από την διαφωνία δυο αδελφών για ένα παιχνίδι μπορείς να φτιάξεις μια ιστορία, να ζωντανέψεις ένα παραμύθι ή ένα λαϊκό μύθο και να αναρωτηθείς, να καταλάβεις και να γνωρίσεις πολύ περισσότερα για τον κόσμο και για τους κανόνες που τον διέπουν από όσα σου παραδίδονται έτοιμα. Αυτή είναι η μαγεία του θεάτρου, μπορεί από το μικρό να σε ταξιδέψει στο μεγάλο, από το σπίτι στην πόλη, στην χώρα και στον κόσμο.
Αυτό το έργο έχει ιστορική σημασία, καθώς ήταν η πρώτη παραγωγή του Θεσσαλικού Θεάτρου ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. πριν από περίπου 50 χρόνια. Πώς νιώθετε που αναλαμβάνετε να το «ζωντανέψετε» ξανά σε αυτή την επέτειο;
Το έργο ανέβηκε το 1983 από το Θεσσαλικό Θέατρο, την πρώτη χρονιά λειτουργίας του ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. και δυστυχώς παραμένει και θα παραμένει επίκαιρο ανεξαρτήτως επετείων. Ο τρόπος του Γιάννη Καλατζόπουλου, που παραμένει πιστός στον τρόπο του Μπρέχτ δημιουργώντας ένα λαϊκό θέατρο αλλά όχι λαϊκίστικο έχω την αίσθηση ότι είναι και ο τρόπος που διέπει το Θεσσαλικό Θέατρο από την γέννηση του. Φτιάχνοντας μια παράσταση το 2026 με σπουδαίους συνεργάτες τόσο στο καλλιτεχνικό όσο στο τεχνικό και στο οργανωτικό δυναμικό θέλω να ελπίζω ότι παραμένουμε πιστοί και μετασχηματίζουμε με σύγχρονους όρους την παράδοση του θεάτρου μας.
Ταυτότητα Παράστασης:
Παίζουν (Α-Ω): Θανάσης Ζέρβας, Μαρσέλα Λένα, Δημήτρης Όντος, Γιάννης Παναγόπουλος, Θανάσης Σαλιαμπούχος, Ασημίνα Σοφία Χριστοπούλου.
· Σκηνοθεσία: Ορέστης Τάτσης | Διασκευή – Στίχοι:
Γιάννης Καλατζόπουλος.
· Σκηνικά & Κοστούμια: Κέννυ Μακλέλλαν | Μουσική: Ανθή Κύρκου | Κίνηση: Αθηνά Μανώλη | Φωτισμοί: Νίκος Σωτηρόπουλος.
· Διάρκεια: 85 λεπτά. Πρωινές παραστάσεις για σχολεία καθημερινά (09:30 & 11:30) έως τις 11 Δεκεμβρίου 2026.
