Πόσες φορές έχουμε ακούσει τους γιατρούς να συστήνουν τις σκάλες αντί για το ασανσέρ; Αυτή η κοινότοπη ιατρική συμβουλή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης τουλάχιστον 13 τύπων καρκίνου, όπως σημειώνουν αμερικανικά δημοσιεύματα. Σύμφωνα με νέα έρευνα, το να περνάει κανείς μόλις ένα τρίλεπτο ανεβοκατεβαίνοντας τις σκάλες ή το να στέκεται όρθιος για μισή ώρα θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου έως και κατά 7%. Η σχετική μελέτη, την οποία επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα Washington Post, εστιάζεται στο πώς οι τρόποι με τους οποίους κινούμαστε –ή δεν κινούμαστε– κατά τη διάρκεια της ημέρας επηρεάζουν τις πιθανότητές μας να εμφανίσουμε κακοήθεις όγκους.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο στην επιστημονική επιθεώρηση BMC Medicine, είναι μία από τις πρώτες που εξετάζουν λεπτομερώς πώς η αντικατάσταση του χρόνου που περνάμε καθιστοί με σχεδόν οποιοδήποτε είδος δραστηριότητας μεταβάλλει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Με βάση δεδομένα που άντλησαν από σχεδόν 60.000 άνδρες και γυναίκες, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στατιστικά μοντέλα για να προσδιορίσουν ποιες κινήσεις, από την ορθοστασία έως το περπάτημα και το τρέξιμο, φαίνεται να σχετίζονται με λιγότερες περιπτώσεις καρκίνου, όπως ο καρκίνος του μαστού, του παχέος εντέρου και του πνεύμονα.
«Το καθησυχαστικό εύρημα είναι ότι κάθε μορφή κίνησης μπορεί να βοηθήσει», επισημαίνει ο Τζον Τζ. Μίτσελ, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Αθλητισμού, Ασκησης και Υγείας του University College London και ένας από τους επικεφαλής συγγραφείς της σχετικής μελέτης.
Σύμφωνα με άλλες έρευνες, κατά μέσον όρο, οι Αμερικανοί ενήλικοι κάθονται σχεδόν δέκα ώρες την ημέρα. Οπως υπογραμμίζει ωστόσο η Washington Post, υπάρχουν πια στοιχεία που συνδέουν την καθιστική ζωή με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2, παχυσαρκίας και άλλων παθήσεων.
Προηγούμενες μελέτες για την καθιστική ζωή και την υγεία επικεντρώνονταν γενικά σε μια αλλαγή, όπως το να σηκώνεται κάποιος πιο συχνά όρθιος, και όχι σε διάφορες κινήσεις και στο πώς αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν τους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με την καθιστική ζωή, αναφέρει η Washington Post.
Ετσι, για τη μελέτη του Τζον Τζ. Μίτσελ, οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη στοιχεία προερχόμενα από 59.218 ενηλίκους, άνδρες και γυναίκες, που είχαν συμμετάσχει στη μεγάλης κλίμακας μελέτη υγείας της UK Biobank και που, σε αυτό το πλαίσιο, φόρεσαν μια συσκευή παρακολούθησης της δραστηριότητάς τους για μία εβδομάδα.
Τρία λεπτά έντονης δραστηριότητας έχουν το ίδιο αποτέλεσμα με 90 λεπτά άσκησης ελαφριάς έντασης.
Χρησιμοποιώντας εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα αυτά και προσδιόρισαν πόσο χρόνο περνούσαν οι συμμετέχοντες καθιστοί (γενικά περίπου δέκα ώρες την ημέρα) ή κάνοντας άλλες δραστηριότητες. Σε αυτού του τύπου τις δραστηριότητες περιλαμβάνονταν η ορθοστασία, το χαλαρό περπάτημα ή το πιο γρήγορο βάδην ή και πιο «έντονες» δραστηριότητες, όπως το τρέξιμο για να προλάβουν το λεωφορείο.
Επίσης, για να δουν αν είχαν αναπτύξει κάποιον από τους 13 τύπους καρκίνου που έχουν συσχετιστεί με την αδράνεια, οι ερευνητές έλεγξαν το ιατρικό ιστορικό των συμμετεχόντων στη Βιοτράπεζα για το διάστημα περίπου των πρώτων οκτώ χρόνων από την εγγραφή τους σε αυτήν. Εχοντας στη διάθεσή τους αυτόν τον μεγάλο όγκο δεδομένων, δημιούργησαν στη συνέχεια σύνθετα, στατιστικά μοντέλα για το τι θεωρητικά θα συνέβαινε εάν οι άνθρωποι γίνονταν περισσότερο κινητικοί.
Πρώτα, η ομάδα εξέτασε την ορθοστασία. Σε σύγκριση με την αδιάκοπη καθιστική ζωή, το να είναι κανείς όρθιος –για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα– μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με ακινησία. Ωστόσο, η κίνηση εν γένει ήταν αυτή που πρωταγωνίστησε ως «ασπίδα» ενάντια στον καρκίνο. Ακόμη και σύντομες βόλτες των 15 λεπτών μείωσαν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου εξίσου με μισή ώρα ορθοστασίας.
Εντυπωσιακά οφέλη
Τα οφέλη ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακά όταν οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην ένταση της κίνησης. Η έντονη δραστηριότητα, όπως το να ανεβοκατεβαίνεις βιαστικά τις σκάλες ή να πηγαίνεις βιαστικά στον σταθμό του μετρό, ήταν μακράν η πιο αποτελεσματική. Τρία λεπτά καθημερινής έντονης δραστηριότητας μείωσαν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στον ίδιο βαθμό με 90 λεπτά άσκησης ελαφριάς έντασης, τονίζει η Post. «Νομίζω ότι τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι για να πετύχεις τον ίδιο στόχο», σχολιάζει στο αμερικανικό Μέσο ο Εμμανουήλ Σταματάκης, καθηγητής Σωματικής Δραστηριότητας και Υγείας στο Πανεπιστήμιο Monash στην Αυστραλία και ένας από τους συγγραφείς της νέας μελέτης.
Καθώς πρόκειται για έρευνα παρατήρησης, αναδεικνύονται οι συνδέσεις μεταξύ της περισσότερης άσκησης και του χαμηλότερου κινδύνου εμφάνισης καρκίνου, αλλά δεν αποδεικνύεται ότι η επιπλέον κίνηση προκαλεί άμεσα αυτό το αποτέλεσμα.
