Της Σταυρούλας (Λίνας) Πάσχου (Επ. Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας, Θεραπευτική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ)
Η σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση της παχυσαρκίας έχει εισέλθει σε μια νέα εποχή, όπου ο στόχος δεν είναι πλέον μόνο η απώλεια σωματικού βάρους, αλλά η επίτευξη μιας ποιοτικής απώλειας, με διατήρηση της άλιπης μάζας και ιδιαίτερα του σκελετικού μυϊκού ιστού. Η μυϊκή μάζα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μεταβολική υγεία, τη σωματική λειτουργικότητα, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη μακροπρόθεσμη διατήρηση των αποτελεσμάτων της θεραπείας.
Μια πρόσφατη τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης 2, που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, διερεύνησε μια νέα θεραπευτική στρατηγική: τον συνδυασμό της τιρζεπατίδης, μιας σύγχρονης θεραπείας που στοχεύει τους ορμονικούς μηχανισμούς ρύθμισης του μεταβολισμού, με το apitegromab, ένα υπό διερεύνηση μονοκλωνικό αντίσωμα που δρα στο μονοπάτι της μυοστατίνης, με στόχο τη διατήρηση της άλιπης μάζας κατά την απώλεια βάρους.
Η μελέτη EMBRAZE είναι μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, placebo-controlled μελέτη φάσης 2. Συμμετείχαν 102 ενήλικες με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν σε 2 ομάδες. Η μία ομάδα έλαβε τιρζεπατίδη σε συνδυασμό με apitegromab 10 mg/kg ενδοφλεβίως κάθε 4 εβδομάδες και η άλλη ομάδα έλαβε τιρζεπατίδη σε συνδυασμό με placebo. Η διάρκεια της θεραπείας ήταν 24 εβδομάδες και η σύσταση σώματος αξιολογήθηκε με μέτρηση DEXA, με κύριο καταληκτικό σημείο τη μεταβολή της άλιπης μάζας από την έναρξη της μελέτης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η προσθήκη apitegromab συνδέθηκε με σημαντικά μικρότερη απώλεια άλιπης μάζας σε σύγκριση με το placebo. Μετά από 24 εβδομάδες, η απώλεια άλιπης μάζας ήταν περίπου 1,6 kg στην ομάδα του apitegromab έναντι 3,5 kg στην ομάδα placebo. Η διαφορά αυτή αντιστοιχούσε σε περίπου 1,9 kg μεγαλύτερη διατήρηση άλιπης μάζας υπέρ του apitegromab.
Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα ήταν ότι η συνολική απώλεια σωματικού βάρους ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων. Οι συμμετέχοντες που έλαβαν apitegromab σε συνδυασμό με τιρζεπατίδη έχασαν περίπου 11,2 kg, ενώ όσοι έλαβαν placebo έχασαν περίπου 12,5 kg. Η διαφορά επομένως δεν αφορούσε το συνολικό βάρος που μειώθηκε, αλλά τη σύσταση του βάρους που χάθηκε.
Στην ομάδα του apitegromab, η απώλεια άλιπης μάζας αντιστοιχούσε περίπου στο 14,6% της συνολικής απώλειας βάρους, ενώ στην ομάδα placebo το αντίστοιχο ποσοστό ήταν περίπου 30,2%. Παράλληλα, μεγαλύτερο ποσοστό της απώλειας στην ομάδα apitegromab προερχόταν από λιπώδη μάζα, γεγονός που υποδεικνύει μια πιο ευνοϊκή μεταβολή της σύστασης σώματος.
Από πλευράς ασφάλειας, το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοιο μεταξύ των δύο ομάδων, χωρίς σημαντικές διαφορές στα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάματα.
Τα ευρήματα της μελέτης σηματοδοτούν μια σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία αντιμετώπισης της παχυσαρκίας. Η επιτυχία μιας θεραπείας δεν θα πρέπει να αξιολογείται αποκλειστικά από τον αριθμό των κιλών που χάνονται, αλλά από την ποιότητα της απώλειας και τη συνολική βελτίωση της μεταβολικής υγείας.
Η επόμενη γενιά θεραπειών για την παχυσαρκία πιθανότατα θα εστιάζει σε συνδυαστικές προσεγγίσεις που θα επιτυγχάνουν αποτελεσματική απώλεια λίπους, διατήρηση μυϊκής μάζας και καλύτερη μακροχρόνια έκβαση για τους ασθενείς.
