Συνέντευξη στον Λευτέρη Παπαστεργίου
Το έργο του αποτελεί σημείο αναφοράς στη δημοσιογραφία. Ο ίδιος, πνεύμα ανήσυχο, καταπιάνεται με την ζωγραφική, την συγγραφή βιβλίων και ότι έχει να κάνει με την δημιουργία γόνιμης σκέψης, εκφράζοντας μέσα από το έργο του την ανάγκη για πνευματική καλλιέργεια.
Ο Θανάσης Λάλας στο τελευταίο του έργο αποφάσισε να πιει καφέ με τους μεγάλους Έλληνες φιλοσόφους: τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Περικλή, τον Επίκουρο, τον Θουκιδίδη. Σήμερα το βράδυ στις 20:00 παρουσιάζει τα νέα του βιβλία στο Χατζηγιάννειο Πνευματικό Κέντρο της Λάρισας και με αφορμή την παρουσίαση αυτή δέχθηκε ευγενικά να μιλήσει στη LarissaPress, αποκωδικοποιώντας αυτό που ζούμε σήμερα, μέσα από ένα ταξίδι στον χρόνο…
Στην εποχή μας ολοένα και περισσότεροι πίνουν καφέ κρατώντας ένα κινητό στο χέρι, χωρίς καν να μιλάνε. Εσείς αποφασίσατε να «πιείτε καφέ» με μερικούς από τους μεγαλύτερους Έλληνες φιλοσόφους και επιστήμονες. Μήπως είστε εκτός εποχής; Ή για να το θέσω αλλιώς, μήπως είστε αθεράπευτα αισιόδοξος;
Οι σπουδαίες σκέψεις είναι πάντα επίκαιρες! Ίσως αυτό να είναι και το σπουδαίο. Αυτό που αντέχει στο χρόνο, αυτό που απαντάει στα αναπάντητα που μας βασανίζουν σαν υπάρξεις. Παρόλα αυτά θα αποδεχτώ τον χαρακτηρισμό αισιόδοξο γιατί ουσία μου αρέσει αίσιο της ζωής! Η λέξη αίσιος προέρχεται από την ελληνιστική κοινή αἴσιος (κατάλληλος, επιτυχής), η οποία με τη σειρά της παράγεται από την αρχαία λέξη αἶσα (μοίρα, πεπρωμένο, το δίκαιο μερίδιο). Άρα είναι ένας χαρακτηρισμός που ανοίγει το φως στο σκοτάδι κι εγώ νοιώθω υπέροχα όταν βρίσκω τον τρόπο να φωτίσω σκοτάδια, όταν με την συμπεριφορά μου φέρνω στο φως ενδιαφέροντα που όλοι νομίζαμε ότι δεν υπάρχουν. Τέλος η σιωπή που ξεσπάει στο κινητό είναι η απόδειξη της πείνας της περιέργειας σε μια εποχή που οι δημιουργεί αντί να παράγουν ουσία σκορπάνε σκουπίδια.
Οι άνθρωποι κάνουν τις εποχές ή οι εποχές τους ανθρώπους;
Κάθε εποχή έχει ανάγκη το ένδοξο για να αφήσει ένα στίγμα στην Συμπαντική μνήμη! Αυτό απαιτεί αφοσιωμένους στο στόχο. Στον παντοτινό στόχο του ανθρώπου που έχει να κάνει με το τι θα αφήσουμε σαν διαμάντι στην επόμενη γενιά. Στο «εμείς» είναι οι αναφορές μας. Όσοι γίνονται εκπρόσωποι του «εμείς» βάζουν την υπογραφή τους της εποχής τους.
Πώς προέκυψε αυτή τη σειρά βιβλίων; Γιατί ασχοληθήκατε με τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Περικλή, τον Επίκουρο, τον Θουκιδίδη;
Ασχολήθηκα με αυτούς που ασχολούμαστε όλοι, χωρίς να ξέρουμε γιατί είναι σημαντικοί, τι είπαν δηλαδή που τους κάνει να βάζουν τον χρόνο με την πλάτη στο έδαφος. Η μόνη αιωνιότητα είναι αυτό που δεν υποκύπτει στον αδηφάγο χρόνο που τρέφεται με την λησμονιά. Ο χρόνος εκτός όλων των άλλων, είναι και μια μεγάλη βιοτεχνία που παράγει και ποσότητες λησμονιάς! Θα έχετε ακούσει την φράση που λέει ο λαός: ο χρόνος όλα τα θεραπεύει. Εγώ πιστεύω στους αθεράπευτους του χρόνου. Σε αυτούς που ζουν με το βάρος της σκέψης τους, με την άυπνη ψυχή τους, με το βάσανο τους σαν πρώτη ύλη του έργου τους. Δεν μπορώ αυτούς που ψάχνουν δικαιολογίες και μορφές αμνησίας για να αντέξουν τα δύσκολα. Μου αρέσει το αναπόφευκτο βάσανο σαν φωτεινή παρέα. Για αυτό πίνω έναν καφέ με όλους αυτούς που προαναφέρατε.
Όλα αυτά που μας καίνε σήμερα έκαιγαν και τους ανθρώπους 2,5 χιλιάδες χρόνια πριν.
Τι, αλήθεια, έχουν να μας πουν για το σήμερα;
Κουβαλάνε αυτό που λέμε ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης. Μια ανεκτίμητη ουσία που δεν ξεπερνιέται. Τα μικρά της ζωής είναι αυτά που δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι ο άνθρωπος στους αιώνες είναι ένας άλλος. Αυτοί οι άνθρωποι μιλώντας για την ουσία του ανθρώπου, για τα μεγάλα, αποδεικνύουν ότι όσα χρόνια και αν περάσουν ο άνθρωπος παραμένει εκτεθειμένος στην αγωνία του θανάτου, στον έρωτα, στην ευτυχία, στο μόνος, στο μαζί, στο θαύμα της ζωής… Όλα αυτά που μας καίνε σήμερα έκαιγαν και τους ανθρώπους 2,5 χιλιάδες χρόνια πριν.
Αντιλαμβάνομαι πως είναι αδύνατον μέσα σε μια συνέντευξη να μιλήσουμε αναλυτικά για όλες αυτές τις τεράστιες προσωπικότητες. Θα ήθελα όμως να μάθω τι ήταν αυτό που σας εντυπωσίασε από τον καθένα, «πίνοντας καφέ» μαζί τους…
Ο Σωκράτης ήταν το βέλος της επόμενης ερώτησης, ο Πλάτωνας ο μαθητής που ανακάλυψε ότι η πόλη είναι η δοκιμασία της σκέψης μας, ο Αριστοτέλης το ατέλειωτο της έρευνας, ο Θουκυδίδης ένας αυτόπτης μάρτυρας της ιστορικής πραγματικότητας, ο Περικλής ένας μαέστρος στο δωμάτιο της εξουσίας κι ο Επίκουρος το ζητούμενο όλων η χαρά της ζωής!
Ταξιδέψατε πίσω στο χρόνο, «ζώντας» την εποχή εκείνη για να μπορέσετε να παρουσιάσετε ανάγλυφα τα χαρακτηριστικά της και το έργο των ανθρώπων αυτών. Πόσο βοηθάει ένα τέτοιο ταξίδι τον σύγχρονο άνθρωπο ώστε να κατανοήσει πρόσωπα και καταστάσεις του σήμερα;
Το περιβάλλον που γεννιέται η σκέψη είναι ένας από τους παράγοντες που οδηγεί στο μεγαλείο της σκέψης!
Ερχόμενοι λοιπόν στο σήμερα, θα παρατηρούσε κάποιος ότι απουσιάζουν από τον δημόσιο λόγο οι παρεμβάσεις των διανοουμένων. Οι παρεμβάσεις,αν θέλετε καλύτερα, προσωπικοτήτων με ειδικό βάρος και βάθος γνώσης σε όλα τα επαγγέλματα και ιδιαίτερα στον χώρο της δημοσιογραφίας, τον οποίο υπηρετείτε για δεκαετίες. Τι ακριβώς συμβαίνει;
Τώρα η δημοσιογραφία είναι πια φερέφωνο της εξουσίας
Χάσαμε τον στόχο. Ο στόχος της δημοσιογραφίας και του δημοσιογράφου είναι να είναι η φωνή και το μάτι των ανθρώπων που βλέπουν και ακούν, αλλά δεν έχουν φωνή να πουν αυτό που τους βασανίζει σε αυτούς που κρατάνε την ζωή μας στα χέρια τους με τις αποφάσεις τους. Αυτή είναι η δουλειά μας. Τώρα η δημοσιογραφία είναι πια φερέφωνο της εξουσίας.
Τα τελευταία χρόνια ο κόσμος γνώρισε και μια άλλη πτυχή της προσωπικότητάς σας, αυτή του εικαστικού. Αναρωτιέμαι, ποιο θα ήταν εκείνο το αντικείμενο ή το τοπίο και ποια τα χρώματα που θα χρησιμοποιούσατε για να αποτυπώσετε σε έναν πίνακα ζωγραφικής την Ελλάδα του σήμερα;
Η Ελλάδα σήμερα είναι ένα σπίτι υπέροχο χτισμένο με θέα τον θεό που γύρω του οι άνθρωποι περαστικοί, αφήνουν τα περιττά τους ή μάλλον τα περιττώματα τους. Χρειάζεται να ξανασκεφτούμε την μαγεία αυτού του τόπου και να σεβαστούμε την τύχη μας. Στην Ελλάδα του σήμερα με δική μας οδική ευθύνη κάναμε την τύχη μας ατύχημα που μας θανατώνει.
Τι έμεινε σε σας προσωπικά από αυτόν τον καφέ και τη συζήτηση με τους μεγάλους φιλοσόφους και επιστήμονες;
Υπάρχουν φώτα έμπνευσης κάθε εποχή, αρκεί πίνοντας ένα καφέ να έχεις για παρέα το σπουδαίο κι όχι το ευτελές που κρύβει η συσκευή του κινητού σου.
