Της Εύας Καλογήρου
Η έρευνα για το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) στη Λάρισα που παρουσιάστηκε πρόσφατα, αποτυπώνει αναλυτικά τις συνήθειες και τις δυσκολίες των πολιτών στις καθημερινές τους μετακινήσεις.
Από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι η πλειονότητα των κατοίκων επιλέγει το αυτοκίνητο ως βασικό μέσο μετακίνησης, γεγονός που εντείνει το κυκλοφοριακό πρόβλημα και επιβαρύνει την ποιότητα ζωής στην πόλη. Παράλληλα, ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα της στάθμευσης, καθώς πολλοί πολίτες δυσκολεύονται να βρουν διαθέσιμες θέσεις, κυρίως στις κεντρικές περιοχές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση των πολιτών για την υφιστάμενη κατάσταση. Οι περισσότεροι βαθμολογούν αρνητικά ή μέτρια την καθημερινή μετακίνηση στην πόλη, δείχνοντας γενική δυσαρέσκεια. Χαμηλές βαθμολογίες συγκεντρώνουν κυρίως το κυκλοφοριακό και η στάθμευση, τα οποία θεωρούνται τα πιο προβληματικά στοιχεία.
Παράλληλα, μέτρια αξιολογούνται οι υποδομές για πεζούς, ενώ ακόμη χαμηλότερη είναι η ικανοποίηση από τις υποδομές για ποδήλατο, γεγονός που δείχνει ότι οι υπάρχουσες συνθήκες δεν ενθαρρύνουν τη χρήση εναλλακτικών μέσων μετακίνησης.
Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι ένα μεγάλο μέρος των πολιτών δεν είναι ικανοποιημένο συνολικά από την εικόνα των μετακινήσεων, επισημαίνοντας προβλήματα όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η έλλειψη οργάνωσης και η περιορισμένη αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων λύσεων.
Ταυτόχρονα, αναδεικνύεται η ανάγκη για σημαντική βελτίωση των υποδομών για πεζούς και ποδηλάτες, καθώς τα πεζοδρόμια σε πολλές περιπτώσεις κρίνονται ανεπαρκή ή μη ασφαλή.
Σημαντικό εύρημα αποτελεί και η στάση των πολιτών απέναντι σε πιο βιώσιμους τρόπους μετακίνησης. Πολλοί δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να χρησιμοποιούν περισσότερο το ποδήλατο ή να μετακινούνται με τα πόδια, εφόσον υπήρχαν καλύτερες και ασφαλέστερες υποδομές. Αντίστοιχα, εκφράζεται η ανάγκη για αναβάθμιση της δημόσιας συγκοινωνίας, ώστε να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση αντί του αυτοκινήτου.
Επιπλέον, στην έρευνα καταγράφονται και συγκεκριμένες προτάσεις των πολιτών, όπως η δημιουργία περισσότερων χώρων στάθμευσης, η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, η ανάπτυξη συνεχόμενων και ασφαλών ποδηλατοδρόμων, καθώς και η βελτίωση της προσβασιμότητας για όλους.
Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας για την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία, παρατηρείται ότι η γενική εικόνα δεν είναι ιδιαίτερα θετική, καθώς το 66% των απαντήσεων είναι αρνητικές, το 22% μέτριες και μόλις το 12% θετικές.
Ανά ηλικιακή ομάδα, οι μεγαλύτερες αρνητικές απαντήσεις εμφανίζονται στους ηλικίες 30–44 ετών με 71%, ενώ οι νεότεροι 18–29 ετών παρουσιάζουν επίσης υψηλό ποσοστό αρνητικών απόψεων (56%), αν και λίγο καλύτερη εικόνα σε σχέση με άλλες ομάδες. Οι ηλικίες 45–59 και 60+ κινούνται επίσης σε υψηλά ποσοστά αρνητικής αξιολόγησης, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα είναι συνολικό και δεν περιορίζεται σε μία ηλικιακή κατηγορία.
Όσον αφορά τον τρόπο μετακίνησης, η πιο αρνητική εικόνα εμφανίζεται σε όσους χρησιμοποιούν «άλλο» μέσο μετακίνησης (77%), ενώ ακολουθούν όσοι κινούνται με μηχανάκι (70%) και ποδήλατο (68%). Οι χρήστες Ι.Χ., πεζοί και επιβάτες αστικού ΚΤΕΛ επίσης εκφράζουν κυρίως αρνητικές απόψεις, κάτι που δείχνει ότι η προσβασιμότητα παραμένει γενικό πρόβλημα σε όλους τους τρόπους μετακίνησης.
Τέλος, ως προς τον τόπο κατοικίας, τόσο στο κέντρο όσο και στις συνοικίες τα ποσοστά είναι σχεδόν ίδια, με περίπου 66–67% αρνητικές απαντήσεις, γεγονός που δείχνει ότι το ζήτημα της προσβασιμότητας δεν διαφοροποιείται σημαντικά γεωγραφικά μέσα στην πόλη.
Συνολικά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία χρειάζεται σημαντικές βελτιώσεις, καθώς η πλειονότητα των πολιτών την αξιολογεί αρνητικά ή μέτρια, με μικρό ποσοστό να τη θεωρεί ικανοποιητική.
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι πολίτες επιθυμούν να συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό των αλλαγών, δείχνοντας ενδιαφέρον για διάλογο και συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές.
Συνολικά, η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη για έναν πιο σύγχρονο και βιώσιμο σχεδιασμό των μετακινήσεων στη Λάρισα, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το αυτοκίνητο και τη δημιουργία μιας πόλης πιο φιλικής προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
