Στο επίκεντρο των διεθνών μέσων ενημέρωσης βρίσκεται και πάλι το Ουκρανικό, καθώς η πρόταση για παραχώρηση του Ντονμπάς με αντάλλαγμα την πλήρη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ τέθηκε επίσημα από την αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Την ίδια ώρα, το ενδιαφέρον στρέφεται στην επικείμενη τριμερή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη, στο περιθώριο της Συνόδου Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού, στην κινεζική πόλη Σεν-ζέν.
Παρότι η Ουκρανία δεν περιλαμβάνεται επισήμως στην ατζέντα της τριμερούς συνάντησης, η οποία αναμένεται να επικεντρωθεί στο Ιράν, οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο και τις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, μετά τον τελευταίο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία στο Αμπού Ντάμπι, αποκάλυψε ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν για πρώτη φορά ευθέως το ενδεχόμενο αποχώρησης της Ουκρανίας από το Ντονμπάς, στην ανατολική χώρα, με αντάλλαγμα την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Τι θα γινόταν αν η Ουκρανία εντασσόταν στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε η Ουκρανία από το Ντονμπάς;”», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους, οι οποίες δόθηκαν στη δημοσιότητα από το γραφείο του.
Όπως πρόσθεσε, το ζήτημα της ένταξης της χώρας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία επανέρχεται πλέον στην ατζέντα, ωστόσο πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη συζήτηση, δεδομένων και των θέσεων της Μόσχας.
Οι όροι του Ζελένσκι και το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος
Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι το Κίεβο δεν είναι διατεθειμένο να παραχωρήσει εδάφη. Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να τεθεί το ζήτημα της εδαφικής παραχώρησης στην κρίση των πολιτών μέσω εθνικού δημοψηφίσματος, εφόσον προηγουμένως εξασφαλιστεί ένα ολοκληρωμένο πακέτο συμφωνίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Δύση, τη δυνατότητα διατήρησης ενός ισχυρού και επαρκώς χρηματοδοτούμενου ουκρανικού στρατού, καθώς και οικονομικούς πόρους για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι, εφόσον οι συγκεκριμένοι όροι διασφαλιστούν, θα ζητήσει από την ουκρανική κοινωνία να αποφασίσει εάν αποδέχεται ή όχι μια τέτοια συμφωνία. Με τον τρόπο αυτό, αφήνει ανοιχτό ένα ενδεχόμενο πολιτικού συμβιβασμού, χωρίς ωστόσο να αποδέχεται εκ των προτέρων την παραχώρηση του Ντονμπάς.
Η προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ αποτελεί, άλλωστε, ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα της σύγκρουσης. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει την ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία κόκκινη γραμμή για τη Μόσχα, επικαλούμενος το συγκεκριμένο ζήτημα ως έναν από τους λόγους για την έναρξη της ευρείας εισβολής το 2022.
«Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει πρώτα»
Παράλληλα, ο Ζελένσκι απέρριψε την πρόταση της Ρωσίας να προηγηθεί μια ευρύτερη συμφωνία για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης, προτού καθοριστούν οι συγκεκριμένοι όροι για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
«Δεν μπορούμε να ανατρέψουμε τα πάντα και να ξεκινήσουμε συζητώντας την αλλαγή του πλαισίου ασφαλείας στον κόσμο ή συνολικά στην ευρωπαϊκή ήπειρο και μόνο στη συνέχεια να μιλήσουμε για τον τερματισμό αυτού του πολέμου. Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει πρώτα», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας τη θέση που είχαν εκφράσει και Ευρωπαίοι ηγέτες στη σύνοδο κορυφής στο Δουβλίνο.
Από την πλευρά του, ο απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφερε ότι οι δύο πλευρές προσήλθαν στις πρόσφατες συνομιλίες με μαξιμαλιστικές θέσεις, ωστόσο αντιλαμβάνονται πως θα χρειαστούν πρακτικοί συμβιβασμοί για να τερματιστεί ο πόλεμος.
Την ίδια στιγμή, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται. Ο Ζελένσκι απέρριψε την πρόταση του Πούτιν για τοπική ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός στην Κοστιαντινίβκα, στην περιφέρεια του Ντονέτσκ, υποστηρίζοντας ότι στόχος της Μόσχας είναι να εξασφαλίσει την κατάληψη της πόλης.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ουκρανία έχει προτείνει ανθρωπιστική εκεχειρία και σε επτά ή οκτώ ακόμη οικισμούς της πρώτης γραμμής, όπου παραμένουν εγκλωβισμένοι άμαχοι, μεταξύ των οποίων και παιδιά. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία δεν έχει ανταποκριθεί θετικά στην πρόταση, ενώ η Μόσχα αρνείται ότι στοχοποιεί σκόπιμα αμάχους.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται κάποια συμφωνία, ενώ ο πόλεμος εξακολουθεί να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
