Του Χρήστου Τσαμαδιά – Mr Energy
Πριν από περίπου τρία χρόνια, η πολιτεία παρουσίασε το πράσινο τιμολόγιο ως τη μεγάλη απλοποίηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Έναν τρόπο ώστε ο καταναλωτής να συγκρίνει εύκολα τις τιμές και να επιλέγει αυτό που τον συμφέρει. Σήμερα, όμως, εκατομμύρια νοικοκυριά που παρέμειναν σε αυτή την κατηγορία βρίσκονται αντιμέτωπα με νέες μεγάλες αυξήσεις, ενώ η συζήτηση έχει πλέον μετατοπιστεί στα μπλε, σταθερά τιμολόγια.
Τι άλλαξε άραγε;
Από την 1η Ιανουαρίου 2024, όσοι καταναλωτές δεν επέλεγαν ενεργά κάποιο άλλο πρόγραμμα μεταφέρονταν αυτομάτως στο πράσινο τιμολόγιο. Η επιλογή παρουσιάστηκε ως λύση διαφάνειας και προστασίας. Στην πράξη, όμως, εκατομμύρια καταναλωτές παρέμειναν σε κυμαινόμενα προγράμματα, εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Τον Οκτώβριο του 2026 η μέση χονδρεμπορική τιμή έφτασε περίπου τα 197 ευρώ/MWh, καταγράφοντας σημαντική άνοδο σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Το αποτέλεσμα αποτυπώθηκε στις ανακοινώσεις των τιμολογίων του Νοεμβρίου, με αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν ακόμη και το 76%. (Περισσότερα από τρία εκατομμύρια νοικοκυριά εξακολουθούν να βρίσκονται στο πράσινο τιμολόγιο.
Και τώρα; Η αγορά στρέφει την προσοχή στα μπλε, σταθερά τιμολόγια, τα οποία προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι κάθε σταθερό πρόγραμμα είναι συμφέρον για όλους. Χρειάζεται έλεγχος της τιμής ανά κιλοβατώρα, του παγίου, της διάρκειας και των όρων αποχώρησης.
Υπάρχει, όμως, ένα μεγαλύτερο ζήτημα: η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς δεν μπορούν αρχικά να προβάλλουν μια κατηγορία τιμολογίων ως την απλή επιλογή για εκατομμύρια πολίτες και στη συνέχεια, όταν οι τιμές αυξάνονται, να μεταθέτουν ουσιαστικά την ευθύνη στον ίδιο τον καταναλωτή, καλώντας τον να αναζητήσει άλλη λύση.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός προβάλλει μέσω των κοινωνικών δικτύων συγκεκριμένο εμπορικό τιμολόγιο, αναφέροντας τιμή κιλοβατώρας και πάγιο, δημιουργείται εύλογα το ερώτημα για τα όρια μεταξύ κυβερνητικής ενημέρωσης και εμπορικής προώθησης.
Ο πρωθυπουργός δεν είναι πωλητής ηλεκτρικού ρεύματος. Είναι πρωθυπουργός όλων των πολιτών και οφείλει να διασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού στην αγορά, όχι να δίνει την εντύπωση ότι διαφημίζει συγκεκριμένα εμπορικά προϊόντα.
Η ενέργεια δεν είναι χρηματιστηριακό παιχνίδι για τον μέσο οικογενειάρχη. Είναι βασικό αγαθό και ανελαστική δαπάνη. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ενεργειακό αναλυτή για να προστατεύσει τον οικογενειακό του προϋπολογισμό.
Το ρεύμα δεν μπορεί να είναι πράσινο στις κυβερνητικές ανακοινώσεις και κόκκινο στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ο πολίτης δεν ζητά να προβλέψει τις διεθνείς αγορές. Ζητά σταθερότητα, διαφάνεια και, πάνω απ’ όλα, μια πολιτεία που να τον ενημερώνει και να τον προστατεύει.
*Ο κ. Χρήστος Τσαμαδιάς είναι Ενεργειακός Αναλυτής και Σύμβουλος Ενέργειας
