Η αποκάλυψη μεγάλων υποθέσεων φοροδιαφυγής, με ζημιά εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για τα κρατικά ταμεία από απλήρωτους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, αναδεικνύουν τα κενά που υπάρχουν ευρύτερα στη φορολογική νομοθεσία, και ειδικότερα στη δημιουργία επιχειρήσεων που εμφανίζουν ως ιδιοκτήτες πρόσωπα τα οποία λειτουργούν για λογαριασμό τρίτων (αχυράνθρωποι).
Χωρίς να μπαίνουν εμπόδια στην έναρξη μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας και με γνώμονα την προστασία της υγιούς επιχειρηματικότητας, η ΑΑΔΕ εξετάζει τώρα την υποχρεωτική φυσική παρουσία στη Φορολογική Αρχή, πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας, για όσους συγκεντρώνουν χαρακτηριστικά «μπροστινών».
Μέσα από τις αποκαλύψεις των τελευταίων μεγάλων υποθέσεων φοροδιαφυγής, η Φορολογική Αρχή σκιαγραφεί το «προφίλ» των ατόμων που εμφανίζονται στα χαρτιά ως μέτοχοι, εταίροι ή διαχειριστές εταιρειών, χωρίς όμως να έχουν τον πραγματικό έλεγχο.
Οι επιχειρήσεις συστήνονται στο όνομά τους, ενώ πίσω από αυτές βρίσκονται άλλα πρόσωπα που διαχειρίζονται τη δραστηριότητα και εισπράττουν τα κέρδη.
Όταν η εταιρεία αρχίζει να συσσωρεύει χρέη στην Εφορία και στον ΕΦΚΑ, οι πραγματικοί ιδιοκτήτες μπορούν να την εγκαταλείψουν και να συνεχίσουν την ίδια δραστηριότητα μέσω νέας εταιρείας, με διαφορετικό ΑΦΜ και άλλον «αχυράνθρωπο».
Έτσι, η επιχείρηση μπορεί να συνεχίζει να λειτουργεί στον ίδιο χώρο, με τους ίδιους πραγματικούς διαχειριστές, αλλά με διαφορετική εταιρική ταυτότητα, αφήνοντας πίσω της απλήρωτους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Ενδείξεις κινδύνου
Με δηλώσεις του ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, σημείωσε ότι ορισμένοι έχουν εκμεταλλευτεί τις απλουστευμένες διαδικασίες για το άνοιγμα επιχειρήσεων, ενώ οι υποθέσεις που έχουν αποκαλυφθεί έχουν δώσει στη φορολογική διοίκηση συγκεκριμένα κριτήρια για τον εντοπισμό ύποπτων περιπτώσεων.
«Οι αχυράνθρωποι έχουν ένα προφίλ. Έχουν κάποια χαρακτηριστικά», σημείωσε ο Γιώργος Πιτσιλής , υπογραμμίζοντας ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο, όταν εντοπίζονται συγκεκριμένες ενδείξεις κινδύνου, να μην ολοκληρώνεται αυτόματα η διαδικασία. Στις περιπτώσεις αυτές ο ενδιαφερόμενος θα καλείται να προσέλθει στην ΑΑΔΕ για πρόσθετο έλεγχο. «Δεν λέμε να μη συσταθεί εταιρεία, αλλά να σε δούμε πρώτα» τόνισε ο διοικητής της ΑΑΔΕ.
Έρχονται παρεμβάσεις
Στις παρεμβάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνεται η εντατικότερη διασταύρωση στοιχείων για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν στη σύσταση επιχειρήσεων.
Καθοριστικό εργαλείο αναμένεται να αποτελέσει η συνδυαστική αξιοποίηση των πληροφοριών του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) και των αρχείων της φορολογικής διοίκησης.
Η επεξεργασία τους μπορεί να αναδείξει διασυνδέσεις μεταξύ επιχειρήσεων, συχνές εναλλαγές διοικήσεων και επαναλαμβανόμενη συμμετοχή κοινών προσώπων, στοιχεία που ενδέχεται να παραπέμπουν σε συντονισμένη καταστρατήγηση των κανόνων.
Ο σχεδιασμός προσανατολίζεται σε στοχευμένους ελέγχους όπου προκύπτουν ενδείξεις καταχρηστικών πρακτικών, αποφεύγοντας την επιβολή πρόσθετων εμποδίων στο σύνολο των ενδιαφερομένων.
Οι τελικές ρυθμίσεις θα συνδυάζουν την προστασία των δημόσιων εσόδων με το βάρος όμως να μετατοπίζεται, στην ουσιαστική αξιολόγηση των εταιρικών συμμετοχών και στην αποκάλυψη των πραγματικών δικαιούχων πίσω από τις τυπικές καταχωρίσεις των μητρώων.
Αναδιάρθρωση
Στο πλαίσιο της γενικότερης ανασύνταξή της, η ΑΑΔΕ, προχωρά παράλληλα στην αναδιάρθρωση των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών (ΓΔΦΛ).
Με δύο εξαιρετικά επείγουσες αποφάσεις της Αρχής, συστήνεται Ομάδα Διοίκησης Έργου (Ο.Δ.Ε.), για τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και τον συντονισμό όλων των δράσεων και των ενεργειών που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου της αναδιάρθρωσης.
Η Ο.Δ.Ε. με τον επικεφαλής και τα 30 μέλη της (κυρίως υψηλόβαθμους υπαλλήλους), θα:
- Εισηγείται στη Συντονιστική Επιτροπή τις απαιτούμενες ενέργειες, διαδικασίες και οργανωτικές και τεχνικές αλλαγές για την υλοποίηση του έργου και συντονίζει τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.
- Μεριμνά, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, για την εξασφάλιση και τη λειτουργική ετοιμότητα των απαιτούμενων κτιριακών υποδομών και της αναγκαίας υλικοτεχνικής υποδομής.
- Εισηγείται στη Συντονιστική Επιτροπή το συνολικό και τα επιμέρους χρονοδιαγράμματα υλοποίησης του έργου και παρακολουθεί την πορεία υλοποίησής τους.
- Υποβάλλει προτάσεις στη Συντονιστική Επιτροπή για τη μετάπτωση στη νέα οργανωτική και παραγωγική λειτουργία, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων προσαρμογών σε διαδικασίες, πληροφοριακά συστήματα και φυσικό αρχείο.
- Δημιουργεί αναφορές προόδου του έργου και παρακολούθησης των κινδύνων.
Εποπτεία
Την εποπτεία του έργου της αναδιάρθρωσης των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Γ.Δ.Φ.Λ. της ΑΑΔΕ, θα έχει 12μελής Συντονιστική Επιτροπή με πρόεδρο τον προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.) της ΑΑΔΕ, και μέλη τους προϊσταμένους του συνόλου σχεδόν των Γενικών Διευθύνσεων (Φορολογίας, Ανθρώπινου Δυναμικού και Οργάνωσης, Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων, Οικονομικών και Τεχνικών Υπηρεσιών, Στρατηγικού Σχεδιασμού, Εξυπηρέτησης, Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, Οργάνωσης, Διαχείρισης Μεταρρυθμίσεων και Έργων, Διαχείρισης Μεταρρυθμίσεων και Έργων και της Νομικής Υποστήριξης).
