Της Εύας Καλογήρου
ΦΩΤΟ: Λεωνίδας Τζέκας//LarissaPress
Μετρώντας αντίστροφα για τη μεγάλη πρεμιέρα της Παιδικής – Εφηβικής Σκηνής του Θεσσαλικού Θεάτρου σήμερα στις 12 το μεσημέρι, η Μαρσέλα Λένα, μία από τις ταλαντούχες ηθοποιούς της παράστασης «Ο Κύκλος με την Κιμωλία», μιλά στη Larissapress.
Σε μια βαθιά ανθρώπινη συζήτηση, η γνωστή ηθοποιός ξεδιπλώνει τα συναισθήματά της για τη συμμετοχή της σε αυτή την ιστορική, επετειακή παραγωγή που επιστρέφει στον τόπο της μετά το 1983. Μέσα από τις απαντήσεις της, μοιράζεται μαζί μας μια τρυφερή παιδική της ανάμνηση με ένα πράσινο ποδήλατο για να εξηγήσει την αξία του «μοιράσματος», αναλύει πώς οι μεγάλες έννοιες του Μπέρτολτ Μπρεχτ αγγίζουν τη νέα γενιά και αποκαλύπτει τα επόμενα καλλιτεχνικά της σχέδια, που περιλαμβάνουν το σκηνοθετικό της ντεμπούτο αλλά και μια νέα ιδέα που την αναστατώνει δημιουργικά.
– Πώς νιώθετε που συμμετέχετε σε ένα έργο με τόσο μεγάλη ιστορία για το Θεσσαλικό Θέατρο, καθώς ο «Κύκλος με την Κιμωλία» αποτέλεσε την πρώτη του παραγωγή ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. το 1983;
Νιώθω μεγάλη συγκίνηση και ευθύνη, γιατί είναι όμορφο να συμμετέχεις σε μια παράσταση που συνδέεται τόσο βαθιά με την ιστορία του Θεσσαλικού Θεάτρου. Το γεγονός ότι ο «Κύκλος με την Κιμωλία» υπήρξε η πρώτη του παραγωγή ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. το 1983 προσδίδει, για μένα, μια ιδιαίτερη σημασία στη φετινή επιστροφή του. Είναι σαν το έργο να ξανασυναντά τον τόπο του, αυτή τη φορά μέσα από μια νέα ματιά και απευθυνόμενο στα παιδιά.
Με συγκινεί η σκέψη ότι το θέατρο διατηρεί τη μνήμη του, αλλά ταυτόχρονα συνεχίζει να δημιουργεί και να συνομιλεί με νέες γενιές. Σκέφτομαι συχνά πως κι εγώ, όταν ήμουν παιδί και παρακολουθούσα θέατρο, το ένιωθα σαν κάτι μαγικό. Σαν να υπήρχε πάντα κάτι που ήθελε να μου πει, κάτι που ίσως τότε να μην μπορούσα να κατανοήσω πλήρως, αλλά έμενε μέσα μου και με ακολουθούσε. Και τώρα σκέφτομαι τα παιδιά που θα βρίσκονται στο κοινό μας. Αναρωτιέμαι αν κάποιο από αυτά θα νιώσει αυτή τη μαγεία, αν κάτι από όσα θα δει και θα ακούσει θα αγγίξει ένα δικό του κομμάτι και θα μείνει μέσα του, ίσως ακόμη κι όταν θα έχει μεγαλώσει.
– Το έργο, αν και απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους, βάζει στο επίκεντρο πολύ βαθιές έννοιες όπως η Δικαιοσύνη, ο πόλεμος και η ταξικότητα. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για έναν ηθοποιό να επικοινωνήσει αυτά τα μηνύματα στις νεότερες γενιές;
Πιστεύω πως το θέατρο έχει από μόνο του έναν τρόπο να μεταφέρει βαθιά νοήματα, χωρίς να χρειάζεται να τα εξηγήσει ή να τα επιβάλει.
Τα σημερινά παιδιά μεγαλώνουν σε μια εποχή όπου η τεχνολογία, το διαδίκτυο και η συνεχής ροή πληροφοριών αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς τους. Έχουν μεγάλη εξοικείωση με την εικόνα και την ταχύτητα. Εγώ, ως παιδί μιας άλλης εποχής, μεγάλωσα μέσα σε διαφορετικές συνθήκες, σε μια εποχή με στερήσεις, όπου όμως υπήρχε έντονα η αίσθηση του «μαζί». Θυμάμαι ότι ο παππούς μου μού είχε αγοράσει ένα πράσινο ποδήλατο και ήμουν η μόνη στη γειτονιά που είχε. Όλα τα παιδιά το λαχταρούσαν, αλλά εγώ θυμάμαι να το μοιράζομαι μαζί τους, να τους το δίνω για να κάνουν βόλτες. Δεν το ένιωθα αποκλειστικά δικό μου, με την έννοια ότι έπρεπε να το κρατήσω μόνο για μένα. Αυτή η ανάμνηση με κάνει να σκέφτομαι πόσο βαθιά ριζωμένες μπορεί να είναι μέσα μας η έννοια του μοιράσματος και η αίσθηση ότι η χαρά μεγαλώνει όταν τη μοιράζεσαι.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα ερωτήματα που θέτει και ο «Κύκλος με την Κιμωλία»: τι σημαίνει πραγματικά να διεκδικείς κάτι ως δικό σου; Τι σημαίνει δικαιοσύνη και τι σημαίνει να νοιάζεσαι για τον άλλον; Δεν πιστεύω ότι τα παιδιά σήμερα έχουν χάσει αυτές τις αξίες. Αναρωτιέμαι, όμως, αν τους δίνουμε αρκετές ευκαιρίες να τις ανακαλύψουν και να τις βιώσουν ουσιαστικά.
Το θέατρο προσφέρει κάτι διαφορετικό. Τα παιδιά δεν παρακολουθούν απλώς μια ιστορία σε μια οθόνη· τη συναντούν ζωντανά, μπροστά τους. Βλέπουν τα σώματα, ακούν τις φωνές, αισθάνονται την ένταση και γίνονται μέρος μιας κοινής εμπειρίας. Μέσα από αυτή τη συνάντηση μπορούν να γεννηθούν ερωτήματα, να καλλιεργηθεί η ευαισθησία τους και να ενεργοποιηθεί η κριτική τους σκέψη.
Για μένα, που συμμετέχω για πρώτη φορά σε παιδική παράσταση έπειτα από τόσα χρόνια ως ηθοποιός, αυτό είναι και μια προσωπική ανακάλυψη. Τα παιδιά είναι ένα κοινό που δύσκολα μπορείς να ξεγελάσεις. Αντιλαμβάνονται αν είσαι πραγματικά παρών, αν πιστεύεις σε αυτό που κάνεις, αν είσαι αληθινός πάνω στη σκηνή. Δεν χρειάζεται να τους υποδείξεις τι να αισθανθούν ή τι να σκεφτούν. Χρειάζεται να τους εμπιστευτείς και να τους αφήσεις χώρο να συναντηθούν με την ιστορία με τον δικό τους τρόπο.
Και θα ήταν πολύ όμορφο, μέσα από αυτή την παράσταση, κάποιο παιδί να αναγνωρίσει κάτι από τον εαυτό του ή από τους ανθρώπους που το μεγάλωσαν. Να φύγει από το θέατρο έχοντας μέσα του μια εικόνα, ένα συναίσθημα ή ένα ερώτημα που θα το συντροφεύει καιρό μετά. Γιατί πιστεύω πως το θέατρο δεν υπάρχει μόνο για να δίνει απαντήσεις, αλλά και για να μας βοηθά να θέτουμε ουσιαστικά ερωτήματα.
– Μέσα στην παράσταση βλέπουμε το παιχνίδι του θεάτρου να επιστρατεύεται για να λύσει μια παιδική διαφωνία. Για εσάς, ποια είναι η μεγαλύτερη «μαγεία» ή το πιο δυνατό εργαλείο που προσφέρει αυτή η παράσταση στους μικρούς θεατές;
Για μένα, η μεγαλύτερη μαγεία είναι ότι το θέατρο μπορεί να μετατρέψει μια διαφωνία σε μια ευκαιρία να ακούσουμε ο ένας τον άλλον. Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά μπορούν να δουν μια κατάσταση από διαφορετικές πλευρές, να μπουν στη θέση του άλλου και να ανακαλύψουν ότι δεν υπάρχει πάντα μία μόνο αλήθεια ή μία εύκολη απάντηση.
Αυτό είναι και κάτι που αγαπώ στο θέατρο: η δυνατότητά του να μας μετακινεί από τη θέση μας, να μας κάνει να αμφισβητούμε όσα θεωρούμε δεδομένα και να μας φέρνει πιο κοντά στον άλλον. Και όταν αυτή η διαδικασία συμβαίνει μέσα από το παιχνίδι, χωρίς διδακτισμό, μπορεί να γίνει ακόμη πιο ουσιαστική για τα παιδιά.
Ίσως τελικά το πιο δυνατό εργαλείο αυτής της παράστασης να είναι η φαντασία. Γιατί μέσα από αυτήν μπορούμε να δοκιμάσουμε άλλους τρόπους σκέψης, να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα των άλλων και να καταλάβουμε ότι η δικαιοσύνη δεν βρίσκεται πάντα σε αυτό που διεκδικούμε για τον εαυτό μας, αλλά και στην ικανότητά μας να βλέπουμε τις ανάγκες του άλλου.
Και θα ήταν πολύ όμορφο τα παιδιά να φύγουν από το θέατρο έχοντας κρατήσει ακριβώς αυτό: ότι μπορούμε να διαφωνούμε, να είμαστε διαφορετικοί, αλλά να προσπαθούμε να καταλάβουμε ο ένας τον άλλον. Και πως το παιχνίδι, όπως και το θέατρο, μπορεί να γίνει ένας υπέροχος τρόπος για να το πετύχουμε.
– Η πρεμιέρα πλησιάζει αυτή την Κυριακή. Τι θα λέγατε στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς της Λάρισας για τον λόγο που αξίζει να φέρουν τα παιδιά τους να παρακολουθήσουν τον φετινό «Κύκλο με την Κιμωλία»;
Θα ήθελα να καλέσω τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς της Λάρισας να έρθουν με τα παιδιά τους στο Θεσσαλικό Θέατρο και να γίνουν μέρος αυτής της ιστορίας. Μέσα από τον «Κύκλο με την Κιμωλία» θα γελάσουν, θα τραγουδήσουν, θα συγκινηθούν και θα συναντήσουν ιδιαίτερους χαρακτήρες. Και το πιο όμορφο είναι πως δεν θα παραμείνουν απλώς θεατές, αλλά θα γίνουν κι εκείνοι μέρος αυτού του κύκλου, σαν να τους χωρά όλους μια μεγάλη, ζεστή αγκαλιά.
Θα ήθελα να φύγουν με ένα χαμόγελο, ένα συναίσθημα, μια εικόνα που θα κρατήσουν μέσα τους. Και, φυσικά, με το χειροκρότημά τους, να ολοκληρώσουμε όλοι μαζί αυτή τη συνάντηση. Νομίζω πως αυτή η ζωντανή επικοινωνία ανάμεσα στη σκηνή και την πλατεία, αυτή η συμμετοχή και η ενεργοποίηση του θεατή, είναι κάτι που θα είχε ιδιαίτερη σημασία και για τον ίδιο τον Μπρεχτ.
– Κλείνοντας, πέρα από τον «Κύκλο με την Κιμωλία» στο Θεσσαλικό Θέατρο, ποια είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σας σχέδια για τη φετινή σεζόν; Υπάρχει κάτι άλλο που ετοιμάζετε;
Πριν μιλήσω για τα επόμενα σχέδιά μου, θα ήθελα να σταθώ στους συντελεστές αυτής της παράστασης, γιατί θεωρώ ότι όλοι τους είναι σπουδαίοι και έχουν συμβάλει με τον δικό τους τρόπο σε αυτό που δημιουργείται επί σκηνής. Είναι πολύ όμορφο να βλέπεις πώς όλες αυτές οι διαφορετικές καλλιτεχνικές συνεισφορές συνδέονται μεταξύ τους και δημιουργούν έναν ενιαίο κόσμο. Είναι η πρώτη μου συνεργασία με τον σκηνοθέτη μας και καλλιτεχνικό διευθυντή του Θεσσαλικού Θεάτρου, Ορέστη Τάτση, και χαίρομαι ιδιαίτερα για τον τρόπο που δουλέψαμε, αλλά και για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε. Εξίσου χαρούμενη είμαι για τη συνάντησή μου με τους συναδέλφους μου, που είναι όλοι εξαιρετικοί.
Όσον αφορά τα επόμενα σχέδιά μου, χαίρομαι πολύ που υπάρχει ενδιαφέρον να συνεχιστεί το «Σχολείο των ντελικάτων εραστών» του Ρήγα Φεραίου. Ήταν μια πολύ ξεχωριστή δουλειά για μένα, που θα ήθελα να συνεχίσει το ταξίδι της και να συναντήσει καινούργιο κοινό.
Παράλληλα, έχω αναλάβει μια θεατρική ομάδα και ετοιμάζομαι να δοκιμαστώ στη σκηνοθεσία. Είναι ένα καινούργιο βήμα για μένα, που το αντιμετωπίζω με ενθουσιασμό, αλλά και με την ευθύνη που απαιτεί. Η σκηνοθεσία με ενδιαφέρει γιατί μου δίνει τη δυνατότητα να δω τη θεατρική δημιουργία από μια διαφορετική θέση και να μοιραστώ με άλλους ανθρώπους μια κοινή καλλιτεχνική αναζήτηση.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη, πιο προσωπικό. Εδώ και καιρό κουβαλώ μέσα μου μια ιδέα που με απασχολεί πολύ, με αναστατώνει δημιουργικά και επιστρέφει διαρκώς στη σκέψη μου, αποτελώντας την επόμενη μεγάλη μου καλλιτεχνική αναζήτηση που ελπίζω να μοιραστώ σύντομα μαζί σας.
Ταυτότητα Παράστασης
- Έργο: «Ο Κύκλος με την Κιμωλία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ
- Διασκευή – Στίχοι: Γιάννης Καλατζόπουλος
- Σκηνοθεσία: Ορέστης Τάτσης
- Σκηνικά & Κοστούμια: Κέννυ Μακλέλλαν
- Μουσική: Ανθή Κύρκου
- Κίνηση: Αθηνά Μανώλη
- Φωτισμοί: Νίκος Σωτηρόπουλος
- Παίζουν (αλφαβητικά): Θανάσης Ζέρβας, Μαρσέλα Λένα, Δημήτρης Όντος, Γιάννης Παναγόπουλος, Θανάσης Σαλιαμπούχος, Ασημίνα Σοφία Χριστοπούλου.
Πληροφορίες:
- Πρεμιέρα: Κυριακή 18 Οκτωβρίου στις 12:00 μ.
- Διάρκεια: 85 λεπτά.
- Παραστάσεις: Πρωινές παραστάσεις για σχολεία καθημερινά (09:30 & 11:30) στην Παιδική – Εφηβική Σκηνή του Θεσσαλικού Θεάτρου έως τις 11 Δεκεμβρίου 2026.
