Σε ένα από τα ισχυρότερα όπλα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους εξελίσσεται η εξοικονόμηση ενέργειας, με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να την περιλαμβάνει στον oδικό χάρτη για τη συγκράτηση των λογαριασμών ρεύματος σε βάθος τριετίας.
Θυμίζουμε πως η κυβερνητική στρατηγική για μείωση του ρεύματος κατά 30% έως το 2030 στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες που δεν είναι άλλοι από την εξοικονόμηση ενέργειας, τη μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανάλωση αλλά και την παραγωγή ή αποθήκευση ενέργειας για ίδια χρήση.
Το συνολικό ύψος των προγραμμάτων που θα πέσουν στην αγορά το επόμενο διάστημα αγγίζει τα 2,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,1 δισ. ευρώ θα προέλθουν από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και τα υπόλοιπα 600 εκατ. από την «ρήτρα διαφυγής».
Σύμφωνα με όσα είπαν την Τρίτη από κοινού ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός, Νίκος Τσάφος, τα προγράμματα αυτά θα προστεθούν στο πρώτο μεγάλο πακέτο που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά χρηματοδοτήσεις 1,6 δισ. ευρώ σε περισσότερους από 260.000 δικαιούχους για δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας.
Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται περισσότεροι από 99.000 δικαιούχοι των προγραμμάτων «Εξοικονομώ», πάνω από 160.000 δικαιούχοι για αντλίες θερμότητας και θερμοσίφωνες, καθώς και περισσότερες από 1.700 επιχειρήσεις που εντάχθηκαν σε σχετικές δράσεις.
2,1 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία στην κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προβλέπει συνολική χρηματοδότηση 2,1 δισ. ευρώ για δράσεις που περιλαμβάνουν ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων, αλλά και μηχανισμούς στήριξης των ευάλωτων καταναλωτών.
Από το ποσό αυτό, 1,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων.
Παράλληλα, προβλέπεται η έκδοση περίπου 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, ώστε τα νοικοκυριά να αποκτήσουν καλύτερη εικόνα για το ενεργειακό προφίλ των κατοικιών τους και τις δυνατότητες αναβάθμισης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη τη δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 780.000 δικαιούχους ετησίως, καθώς και τη λειτουργία 13 «one-stop shops» για ενημέρωση και συμβουλές προς ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες στο επίκεντρο
Μέσω της λεγόμενης «ρήτρας διαφυγής» προβλέπονται 200 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
Ο σχεδιασμός αφορά συνολικά 100.000 δικαιούχους, εκ των οποίων περίπου 32.000 για αντλίες θερμότητας και 68.000 για ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Η επιδότηση για την αγορά αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα ανέρχεται σε 50%, ενώ για ευάλωτα νοικοκυριά προβλέπεται υψηλότερη ενίσχυση.
Εξοικονόμηση και για τα δημόσια κτήρια
Το σχέδιο επεκτείνεται και στα δημόσια κτήρια, καθώς στο πλαίσιο της «ρήτρας διαφυγής» προβλέπονται δράσεις για ενεργειακές παρεμβάσεις σε δημόσιες υποδομές.
Το πρόγραμμα «Ηλέκτρα» αφορά 49 έργα, με ποσοστό επιδότησης από 50% έως 85%, συνολικό ποσό περίπου 117,39 εκατ. ευρώ και μέση δαπάνη ανά έργο περίπου 2,3 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, το πρόγραμμα «Φοίβος – Αθηνά» αφορά 246 σχολεία, με επιδότηση 100% εντός των προβλεπόμενων ορίων και συνολική χρηματοδότηση 44,5 εκατ. ευρώ.
Από την κατανάλωση στην αυτοκατανάλωση
Στο πλαίσιο αυτό η μεγάλη αλλαγή που προωθείται είναι η δυνατότητα των καταναλωτών να μην περιορίζονται στον ρόλο του αγοραστή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η παραγωγή για αυτοκατανάλωση έχει ήδη ξεπεράσει το 1,1 GW, κυρίως από εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές. Το νέο πλαίσιο για το net billing αναμένεται, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, να επιταχύνει τις νέες συνδέσεις.
Ο σχεδιασμός προβλέπει απλούστευση του πλαισίου αυτοκατανάλωσης, δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο, συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, αλλά και δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μπαλκονιού ισχύος έως 800W υπό ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας.
Η αποθήκευση ως «κλειδί» για φθηνότερο ρεύμα
Δεδομένου πως η εξοικονόμηση ενέργειας συνδέεται άμεσα και με την αποθήκευση, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 600 εκατ. ευρώ για την επιτάχυνση της αποθήκευσης, δηλαδή 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και 200 εκατ. ευρώ από τη ρήτρα διαφυγής.
Στόχος είναι η αποθήκευση να αυξηθεί σταδιακά, με το ΥΠΕΝ να στοχεύει πλέον σε 3-4 GW έως το 2028 και 5-7 GW έως το 2030.
Σημαντικό ρόλο στην εξοικονομηση ενέργειας αναμένεται να παίξουν και οι έξυπνοι μετρητές, οι οποίοι μπορούν να περιορίσουν τις απώλειες και να δώσουν στους καταναλωτές μεγαλύτερη δυνατότητα προσαρμογής της κατανάλωσής τους.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη αξία είναι πως μέχρι το τέλος του 2026 τα δύο τρίτα της ενέργειας στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ θα τηλεμετράται.
