Σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους επενδυτικούς προορισμούς για data centers στην Ευρώπη εξελίσσεται η Ελλάδα που έχει μπροστά της μια από τις μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες της επόμενης δεκαετίας.
Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν 21 data center, ενώ ακόμα 8 data center έχουν εξασφαλίσει σύνδεση στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ. Microsoft, Digital Realty, Data4 και άλλοι μεγάλοι εγχώριοι και διεθνείς όμιλοι έχουν ήδη πάρει θέση στην ελληνική κούρσα, ενώ νέα projects δισεκατομμυρίων βρίσκονται στα σκαριά.
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν το μέγεθος του ενδιαφέροντος. Μελέτη της PwC για λογαριασμό του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης υπολογίζει το εκδηλωμένο ενδιαφέρον μεταξύ 1,4 και 2,2 GW. Περίπου 0,8 GW αφορούν ανακοινωμένα projects, ενώ έχουν υποβληθεί αιτήματα περίπου 1,2 GW στον ΑΔΜΗΕ και 0,2 GW στον ΔΕΔΔΗΕ.
Οι επενδύσεις που έρχονται την επόμενη πενταετία αναμένεται να ξεπεράσουν τα 2 δις. ευρώ, ενώ αν προστεθεί σε αυτό τον λογαριασμό και το hyperscale AI data center που δημιουργεί η ΔΕΗ στην Κοζάνη, εκτοξεύεται πάνω από τα 5 δις. ευρώ.
Η επενδυτική ευκαιρία της Ελλάδας
Σύμφωνα με την έκθεση «State of European Data Centres 2026» της European Data Center Association (EUDCA) καταγράφεται μετατόπιση των επενδύσεων προς τη Νότια Ευρώπη.
Ειδικότερα, η δυναμικότητα των εμπορικών data centers (colocation) στην Ελλάδα προβλέπεται να αυξηθεί από 31 MW το 2025 σε 48 MW το 2026 και να φτάσει τα 208 MW το 2031. Η εξέλιξη αυτή αντιστοιχεί σε μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 33% την περίοδο 2024-2031, έναντι 17% που προβλέπεται συνολικά για την ευρωπαϊκή αγορά.
Η επιτάχυνση αναμένεται να γίνει ιδιαίτερα εμφανής από το 2027, όταν η ελληνική δυναμικότητα εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 93 MW, για να αυξηθεί στα 116 MW το 2028, στα 139 MW το 2029 και στα 177 MW το 2030. Έτσι, από τα 28 MW του 2024 έως το 2031 η αγορά αναμένεται να υπερ-επταπλασιαστεί.
Οι επενδύσεις που γίνονται στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η δημιουργία του Local Zone της AWS τον Ιούλιο, που χρειάστηκε 5 χρόνια για να ξεκινήσει αποτελεί την τελευταία κίνηση στην αγορά.
Η Microsoft έχει προαναγγείλει την δημιουργία τριών data center σε μια επένδυση που θα ξεπερνούσε το 1 δισ. ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν ξεκινήσει οι εργασίες για το πρώτο data center μετά από χρόνια που η επένδυση είχε κολλήσει στα γρανάζια της ελληνικής γραφειοκρατίας, και αναμένεται να ανοίξουν τα φώτα στο πρώτο μέρος περί τα τέλη του 2027.
Ο γαλλικός κολοσσός Data4 με τα επενδυτικά πλάνα ύψους 500 εκατ. ευρώ είναι ο τελευταίος μεγάλος παίκτης που έχει μπει στην κούρσα για την ελληνική αγορά data center.
Επίσης, η Digital Realty, αμερικανικός κολοσσός της αγοράς data center έχει εξελιχθεί σε κυρίαρχο παίκτη στην Ελλάδα, έχοντας αναπτύξει 4 κέντρα δεδομένων στην Αττική, και ακόμα ένα στο Ηράκλειο, ενώ στα σχέδια βρίσκεται η δημιουργία τουλάχιστον ενός ακόμη data center.
Παράλληλα υπάρχει και το έντονο αραβικό ενδιαφέρον για δημιουργία data center στην Ελλάδα, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, να έχουν εκδηλώσει επιθυμία να επενδύσουν σε κέντρα δεδομένων με συνολική δυναμικότητα 500 MW, ενώ παρόμοιες κινήσεις έχουν γίνει και από Σαουδική Αραβία.
Πάντως, το αραβικό ενδιαφέρον δείχνει να έχει μείνει μέχρι στιγμής στα «χαρτιά» καθώς δεν έχουν υπάρξει ανακοινώσεις, όπως και η πολυαναμενόμενη επένδυση της Google στη χώρα που είχε ανακοινωθεί πριν από 5 χρόνια και αφορούσε τη δημιουργία τριών data center που θα αποτελούσαν το cloud region του τεχνολογικού κολοσσού.
Ο ΑΔΜΗΕ έχει ανακοινώσει ένα φιλόδοξο σχέδιο σε συνεργασία με την Serverfarm, στοχεύοντας στην ανάπτυξη και λειτουργία υπερσύγχρονων hyperscale data center με συνολική ισχύ έως 130 MW.
Η Lancom επεκτείνει τη δραστηριότητά της στην ελληνική αγορά data centers, προχωρώντας με γρήγορους ρυθμούς στην επέκταση του Balkan Gate στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, το οποίο αποτελεί τη ναυαρχίδα της.
Επίσης η Kiefer που δημιουργεί το δικό της οικοσύστημα ΤΝ, και επενδύει στη δημιουργία ενός «ελληνικού Chat GPT» αναμένεται να προχωρήσει σε επενδύσεις 150 εκατ. ευρώ την επόμενη διετία.
Το AI hyperscale Data center της ΔΕΗ
Από τους εγχώριους παίκτες ξεχωρίζει η ΔΕΗ με το hyperscale data center ισχύος 300 MW (με προοπτική επέκτασης έως 1 GW) στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη, που θα τροφοδοτείται με καθαρή ενέργεια «behind the meter».
Μια επένδυση που αναμένεται να στοιχίσει αρχικά στη ΔΕΗ περίπου 1,2 δισ. ευρώ, ενώ στην περίπτωση που ολοκληρωθεί η επέκταση μέχρι το 1GW το ποσό θα ανέβει έως και τα 3,6 δισ. ευρώ.
H ΔΕΗ βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με κορυφαίους διεθνείς hyperscalers σχετικά με το μεγάλο data center στη Δυτική Μακεδονία, με την οριστικοποίηση της συμφωνίας να αναμένεται το προσεχές διάστημα με στόχο την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης εντός του έτους.
Όπως άλλωστε έχει επισημάνει πρόσφατα η διοίκηση του Ομίλου, η εταιρεία συνεχίζει να προχωρά ανεξάρτητα με την προετοιμασία του έργου, εξασφαλίζοντας τον απαιτούμενο εξοπλισμό ώστε η πρώτη φάση δυναμικότητας περίπου 300 MW να είναι λειτουργική έως το τέλος του 2028.
Παράλληλα, η ΔΕΗ εξετάζει ήδη την επέκταση πέρα από τα 300 MW και για τον σκοπό αυτό βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για πιθανούς δρόμους ανάπτυξης έως και το 1 GW, αν και η τελική δέσμευση για μεγαλύτερες φάσεις αναμένεται σε μεταγενέστερο χρόνο.
Απέναντι σε τυχόν επιφυλάξεις ή κριτική σχετικά με την κατανάλωση νερού για τις ανάγκες ψύξης των Data Centers, τα επίσημα τεχνικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι η νέα δραστηριότητα αποτελεί πρότυπο ορθολογικής διαχείρισης και προστασίας των υδάτινων πόρων.
Συγκεκριμένα, η αρχικά αδειοδοτημένη ετήσια κατανάλωση νερού για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ανερχόταν σε 30 εκατομμύρια κυβικά, ενώ η αντίστοιχη αδειοδότηση για το σύνολο των ΑΗΣ του λεκανοπεδίου ανέρχονταν σε 70 εκατομμύρια κυβικά.
Αντιθέτως, η εκτιμώμενη ετήσια κατανάλωση νερού για τη λειτουργία του νέου Mega Data Center υπολογίζεται ότι δε θα ξεπεράσει τα 400.000 κυβικά μέτρα το έτος. Η ποσότητα αυτή αντιπροσωπεύει μόλις το 0,6% του νερού που απαιτούσε η παλαιά λιγνιτική δραστηριότητα.
Αυτή η εντυπωσιακή εξοικονόμηση επιτυγχάνεται διότι το σύστημα ψύξης του Data Center θα λειτουργεί ως κλειστό, ανακυκλούμενο κύκλωμα, με τη χρήση πρόσθετου νερού να προβλέπεται ως ενισχυτική αποκλειστικά και μόνο σε ακραίες συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών περιβάλλοντος.
Επιπλέον, ο ενεργειακός εφοδιασμός του Data Center θα καλύπτεται από το νέο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ στην περιοχή, με έμφαση στην αξιοποίηση καθαρών πηγών ενέργειας.
