Έρευνα – ρεπορτάζ & φωτογραφία: Δημήτρης Καστανάρας // Larissapress
Ένα ακόμη συμβολικό κτίριο του Πλαταμώνα, εκτός από το Κάστρο του, είναι η γνωστή Βίλα Μοσκώφ. Χτίστηκε το 1936 και ένα τμήμα της βρίσκεται σχεδόν πάνω στην θάλασσα.
Όπως είναι γνωστό, η βίλα πουλήθηκε το 2017 σε επιχειρηματικό σχήμα στο οποίο συμμετέχουν ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Θεόδωρος Φέσσας (ιδρυτής και βασικός μέτοχος της εταιρείας Quest συμμετοχών) και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (και πρώην υπουργός στην κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή) Γιώργος Κωνσταντόπουλος, η οικογένεια του οποίου δραστηριοποιείται και στον ξενοδοχειακό τομέα διαθέτοντας το Cavo Olympo Luxury Hotel and Spa στην Πλάκα Λιτοχώρου.
Το κόστος της αγοράς της βίλας Μοσκώφ ξεπέρασε το 1,6 εκατ. ευρώ.
Πάμε όμως να γνωρίσουμε την οικογένεια Μοσκώφ που στα χέρια των κληρονόμων, εκτός από αυτή την βίλα βρίσκεται και η χειμερινή βίλα, πάνω από τον δρόμο, καθώς και το επιβλητικό Μέγαρο Μοσκώφ στην Θεσσαλονίκη Παύλου Μελά 18 γωνία με Τσιμισκή και Βύρωνος.
Ο Ιωάννης Μοσκώφ με καταγωγή από τα Κατύωρα (Τουρκική Ορντού) του Πόντου, παράκτια πόλη στα νότια της Μαύρης Θάλασσας, κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ασχολούνταν με το εμπόριο μεταξύ Πόντου και Ρωσίας, έχοντας έδρα τη πόλη Σοχούμι.
Μετά το θάνατο της πρώτης συζύγου, με την οποία απέκτησε ένα γιό το Νικόλα (1885-1938), παντρεύτηκε την Ροδάμα Ιακωβίδου, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, τον Κωνσταντίνο (1894 – 1944), τον Ηρακλή ( -1944) και τη Μάγδα.
Ο Κωνσταντίνος από μικρή ηλικία, περίπου το 1918, άρχισε να ασχολείται με το καπνεμπόριο. Το 1921 συνεταιρίζεται με τον Κωνσταντίνο Μ. Σεδένκο και ιδρύουν την καπνεμπορική εταιρία «Μοσκώφ – Σεδένκο».
Στην επιχείρηση συμμετείχε και ο ετεροθαλής αδελφός του Νικόλας Μοσκώφ. Η έδρα της επιχείρησης ήταν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Σύντομα όμως ιδρύθηκαν υποκαταστήματα στην Κωνσταντινούπολη, στην Αμβέρσα το 1922 και στη Θεσσαλονίκη.
Αρμοδιότητα του Κωνσταντίνου Μοσκώφ ήταν να ταξιδεύει στην Ευρώπη και αγοράζει καπνά, εντοπίζοντας κατά προτίμηση τις ποσότητες των ρωσικών καπνών που διακινούσαν Ρώσοι φυγάδες.
Στην εξέλιξη της δραστηριότητας, το ενδιαφέρον της επιχείρησης επικεντρώθηκε στα Ελληνικά και Τουρκικά καπνά. Κάτω απ’ αυτές τις εξελίξεις η Θεσσαλονίκη άρχισε να αποκτά ιδιαίτερη σημασία ως καπνεμπορικό κέντρο.
Το 1924 οι Μοσκώφ και Κωνσταντίνος Σεδένκο αγόρασαν στην οδό Παύλου Μελά 18 οικόπεδο 500 τ.μ. Στο οικόπεδο αυτό ανήγειραν τριώροφη καπναποθήκη, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Δ. Φυλλίζη.
Το 1925 τη διεύθυνση του γραφείου της Αμβέρσας ανέλαβε ο Ηρακλής Μοσκώφ. Περίπου αυτή τη περίοδο έκτισαν και καπναποθήκη στο Κιλκίς, όπου ήταν εγκατεστημένος ο Νικόλας. Επίσης, την ίδια χρονιά η εταιρία, σε συνεργασία με τον Αθανάσιο Στεργίου και τον Αλέκο Αμοιρόγλου καπνεμπόρους από το Βόλο, ίδρυσαν καπνεμπορική επιχείρηση στη πόλη αυτή.
Το 1928 η συνεχιζόμενη υποβάθμιση του καπνεμπορικού κέντρου της Αμβέρσας ώθησε τους επιχειρηματίες να κλείσουν το υποκατάστημα. Ο Ηρακλής Μοσκώφ εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Το 1929 η επιχείρηση «Μοσκώφ – Σαδένκο» βρέθηκε σε δυσμενή οικονομική κατάσταση.
Το 1930 αποφασίσθηκε η παύση της συνεργασίας των Μοσκώφ με τον Κωνσταντίνο Σεδένκο. Η διαδικασία εκκαθάρισης της επιχείρησης, διήρκησε μέχρι το 1931.
Οι Μοσκώφ ανέλαβαν την διαχείριση των επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης, Αλεξάνδρειας, καθώς και του Βόλου κατ’αναλογία των ποσοστών μετοχών τους που ήταν 52%.
Την ίδια χρονιά, 1931, η καπναποθήκη της οδού Παύλου Μελά μετατράπηκε σε κατοικία της οικογένειας Μοσκώφ. Νέα καπναποθήκη δημιουργήθηκε στην οδό Φράγκων 1, στη συμβολή της οδού, που αργότερα ονομάστηκε Κωνσταντίνου Μοσκώφ. Το κτίριο είχε κτισθεί το 1908.
Το 1934 ιδρύθηκε η «Καπνεμπορική Εταιρία Μοσκώφ» με μετόχους τον Κωνσταντίνο, τον Νικόλα, τον Ηρακλή και τον Αριστείδη Ιωαννίδη. Η έδρα της εταιρίας ήταν στη Θεσσαλονίκη, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκαν υποκαταστήματα στην Αλεξάνδρεια, στο Βόλο, στη Ξάνθη και στην Δράμα.
Στις 27 Σεπτεμβρίου 1938 η κοινωνία της Θεσσαλονίκης συγκλονίστηκε από τη δολοφονία του Νικόλα Μοσκώφ. Δολοφονήθηκε με όπλο την ώρα που έβγαινε από το σπίτι του στην οδό Παύλου Μελά. Ο οργισμένος απολυμένος καπνεργάτης Αναστάσιος Ανταβαλόγλου τον πυροβόλησε στον τράχηλο ενώ τον κυνήγησε αιμόφυρτο στην Τσιμισκή πυροβολώντας ακόμη, αλλά με αστοχία μέχρι που το θύμα έπεσε και πέθανε λίγο αργότερα από ακατάσχετη αιμορραγία.
Σταδιακά η επιχείρηση εξελίχθηκε σε ένα από τους μεγαλύτερους καπνεμπορικούς οίκους εξαγωγής καπνών ανατολικού τύπου στην Ελλάδα.
Παράλληλα, ο Κωνσταντίνος Μοσκώφ ήταν μέτοχος της «Ανωνύμου Καπνεμπορικής Εταιρίας ΕΛΛΑΣ» που ιδρύθηκε το 1939 με έδρα την Αθήνα. Το εταιρικό κεφάλαιο ήταν 6.000.000 δρχ. και μοιράσθηκε ισόποσα μεταξύ των εταίρων, που ήταν η «Ο.Ε. Αδελφοί Παπαστράτου» η «Ο.Ε. Ι. Περβανάς & Σια», η «Ο.Ε. Υιοί Πιαλόγλου» από την Καβάλα και οι Στυλιανός Βοϊβόδας, Τακβόρ Τοκβοριάν καπνέμποροι από τη Θεσσαλονίκη.
Την περίοδο της Γερμανικής κατοχής, η επιχείρηση αντιμετωπίστηκε εχθρικά, λόγω της επιχειρηματικής συνεργασίας με τους Άγγλους. Σαν αποτέλεσμα ήταν η απαγόρευση της λειτουργίας της.
Το 1944 αποβίωσε ο Κωνσταντίνος Μοσκώφ από πνευμονία.
Λίγα χρόνια μετά την απελευθέρωση συστάθηκε νέα εταιρία με την επωνυμία «Η. Μοσκώφ».
Μέτοχοι ήταν ο Ηρακλής Μοσκώφ και ο Αριστείδης Ιωαννίδης. Η έδρα ήταν στη Θεσσαλονίκη.
Το 1956 συστάθηκε η «Α.Ε. Η. Μοσκώφ». Μέτοχοι από τους Μοσκώφ ήταν ο Ηρακλής, ο Κωστής γιος του Ηρακλή και ο Παύλος γιος του Νικόλα, ο Αριστείδης Ιωαννίδης και ο Βασίλειος γιος του Αριστείδη. Μικρή συμμετοχή είχαν οι Στέργιος Καλαϊτζης (8%) και Κίμων Δεούλας (6%). Η επιχείρηση επεκτάθηκε κτίζοντας δύο νέες καπναποθήκες το 1958 και 1962, στην οδό Φράγκων δίπλα στη προϋπάρχουσα.
Οι καπνεπιχειρήσεις Μοσκώφ δεν υφίστανται σήμερα.
Ο Κωστής Μοσκώφ, γιος του Ηρακλή Μοσκώφ και της Αμίνα Αρριγκόνι (είχε ιταλική και ισπανοεβραϊκή καταγωγή), γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 15 Νοεμβρίου του 1939. Υπήρξε ποιητής, ιστορικός, δοκιμιογράφος, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Κατέλαβε σημαντικές διοικητικές και όχι μόνο θέσεις, ενώ θεωρείται ένας από τους αξιόλογους εκπροσώπους της αριστερής διανόησης και της μεταπολεμικής λογοτεχνίας της Θεσσαλονίκης. Έγραψε αξιόλογο ιστορικό έργο και ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για την ανθρωπογραφία, την κοινωνιολογία και την ιστορία της Ελλάδας.
Σπούδασε στα Αμερικανικά Κολέγια Αθηνών και Θεσσαλονίκης, στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ., στο Ecole des Hautes Etudes στη Σορβόνη. Αναγορεύτηκε διδάκτωρ Ιστορίας και Ανθρώπινης Σκέψης στην Ανώτερη Σχολή Σπουδών στο Παρίσι.
Ασχολήθηκε ενεργά με τα κοινά. Επί τρεις τετραετίες ήταν ο πρώτος σε προτίμηση δημοτικός σύμβουλος της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, για ένα διάστημα διετέλεσε Δήμαρχος Θεσσαλονίκης (άνοιξη 1981). Ακόμα, ήταν υποψήφιος βουλευτής με το Κ.Κ.Ε, σύμβουλος του Υπουργείου Πολιτισμού και Διευθυντής του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών.
Υπήρξε Μορφωτικός Σύμβουλος της Ελληνικής Πρεσβείας στην Αίγυπτο, όπου συνέβαλε στη λειτουργία της κατοικίας του Κ. Π. Καβάφη ως μουσείο, ενώ θέσπισε και το λογοτεχνικό βραβείο «Καβάφη».
Ως δημοσιογράφος εργάστηκε από το 1988 συμμετέχοντας στη Διαδημοτική Ραδιοφωνία Ένατο Κύμα και στην εφημερίδα «Πρώτη».
Παντρεύτηκε το 1967 την Πόπη Πασχαλίδου και απέκτησε δύο παιδιά, την Αμίνα και τον Ηρακλή.
Στην βίλα Μοσκώφ περνά ατελείωτα καλοκαίρια και δημιουργεί το μεγαλύτερο μέρος του συγγραφικού έργου του.
Το 1970 διαγνώστηκε με καρκίνο στους λεμφαδένες, ασθένεια με την οποία πάλεψε τρεις δεκαετίες.
Το διάστημα που είχε μαζί του αποκλειστική νοσοκόμα, η βίλα λειτουργούσε και σαν ιατρείο, με την παροχή ιατρικής βοήθειας και φαρμάκων στους κατοίκους της περιοχής.
Πέθανε στη Θεσσαλονίκη στις 29 Ιουνίου του 1998. Αναπαύεται στο πατρικό του κτήμα στον Πλαταμώνα όπως και οι γονείς του Ηρακλής και Αμίνα και ο θείος του Κώστας.
Πηγή: (https://vida-omada.blogspot.com/2018/06/blog-post_13.html)
