Σε νέα, επικίνδυνη φάση εισέρχεται η πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται εκ νέου σε θέατρο στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Τεχεράνη διακηρύσσει ότι απέκτησε τον έλεγχο του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος «με την ισχύ» της, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης επιτέθηκαν στο υπό κυπριακή σημαία πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων M/V GFS Galaxy, προκαλώντας πυρκαγιά και σοβαρές ζημιές στο μηχανοστάσιό του.
Ακολούθησε μεγάλης κλίμακας αμερικανική επιχείρηση εναντίον περίπου 140 ιρανικών στόχων, με το Ιράν να απαντά εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εγκαταστάσεων σε χώρες του Κόλπου.
«Κατακτήσαμε τον έλεγχο με την ισχύ μας»
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφαλείας της ιρανικής Βουλής δήλωσε ότι η χώρα του απέκτησε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ χάρη στη στρατιωτική της ισχύ και ότι προτίθεται να τον διατηρήσει με τον ίδιο τρόπο. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι το πέρασμα παραμένει κλειστό «μέχρι νεωτέρας», προειδοποιώντας ότι πλοία που δεν ακολουθούν τις εγκεκριμένες από τις ιρανικές αρχές διαδρομές κινδυνεύουν να αναχαιτιστούν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι εμπορικά πλοία αγνόησαν τις προειδοποιήσεις τους να αλλάξουν πορεία. Σύμφωνα με την ιρανική εκδοχή, εναντίον ενός από αυτά πραγματοποιήθηκε «προειδοποιητική βολή», η οποία το ανάγκασε να σταματήσει. Ωστόσο, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση, CENTCOM, χαρακτήρισε το περιστατικό απροκάλυπτη επίθεση εναντίον πολιτικού εμπορικού πλοίου.
Παρά την ανακοίνωση της Τεχεράνης για κλείσιμο των Στενών, η CENTCOM υποστηρίζει ότι οι διελεύσεις εμπορικών πλοίων από τον διεθνή θαλάσσιο διάδρομο συνεχίζονται. Η κατάσταση, πάντως, παραμένει εξαιρετικά ρευστή, καθώς η εμπορική κίνηση στην περιοχή είχε ήδη περιοριστεί δραστικά εξαιτίας των προηγούμενων επιθέσεων και του αυξημένου κινδύνου για τα πληρώματα και τα πλοία.
Πριν από την έναρξη της πολεμικής κρίσης, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ποσοτήτων πετρελαίου.
Σοβαρές ζημιές στο πλοίο υπό κυπριακή σημαία
Το M/V GFS Galaxy, πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που φέρει κυπριακή σημαία, δέχθηκε το πλήγμα ενώ έπλεε περίπου εννέα ναυτικά μίλια ανατολικά της χερσονήσου Μουσαντάμ του Ομάν. Το πλοίο κινούνταν κοντά στις ακτές του σουλτανάτου, ακολουθώντας τη διαδρομή που χρησιμοποιούν πολλά εμπορικά σκάφη προκειμένου να αποφύγουν τα ιρανικά χωρικά ύδατα.
Από την επίθεση προκλήθηκαν σημαντικές ζημιές στο μηχανοστάσιο και ξέσπασε φωτιά, με αποτέλεσμα το πλοίο να ακινητοποιηθεί και το πλήρωμα να αναγκαστεί να το εγκαταλείψει. Στο σκάφος επέβαιναν 11 Ινδοί ναυτικοί, από τους οποίους οι δέκα διασώθηκαν. Δεν υπήρχαν Κύπριοι υπήκοοι ανάμεσα στα μέλη του πληρώματος, ενώ η κυπριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι το Υφυπουργείο Ναυτιλίας διερευνά το περιστατικό.
Νεότερη ανεπιβεβαίωτη πληροφορία ανέφερε ότι ο αγνοούμενος Ινδός ναυτικός εντοπίστηκε νεκρός. Ωστόσο, έως την ώρα σύνταξης του ρεπορτάζ, η τελευταία επίσημη ενημέρωση του ινδικού υπουργείου Εξωτερικών εξακολουθούσε να τον χαρακτηρίζει αγνοούμενο, με τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης να πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τις αρχές του Ομάν. Συνεπώς, η πληροφορία για τον θάνατό του χρειάζεται επίσημη επιβεβαίωση πριν θεωρηθεί οριστική.
Η Ινδία καταδίκασε την επίθεση και ζήτησε να διασφαλιστεί η ελεύθερη και ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα στα Στενά, επισημαίνοντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα πληρώματα των εμπορικών πλοίων από τη διεύρυνση των πολεμικών επιχειρήσεων.
Η αμερικανική απάντηση με πλήγματα σε 140 στόχους
Μετά την επίθεση στο GFS Galaxy, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέο και σαφώς μεγαλύτερο κύμα βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν. Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι επλήγησαν περίπου 140 στρατιωτικοί στόχοι, αριθμός αισθητά μεγαλύτερος από εκείνον των δύο προηγούμενων γύρων αμερικανικών επιθέσεων.
Οι επιχειρήσεις επικεντρώθηκαν, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, σε εγκαταστάσεις, οπλικά συστήματα και στρατιωτικές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την απειλή της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πλήγματα σε πολλές περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων η επαρχία που βρίσκεται απέναντι από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και στρατιωτικές τοποθεσίες κοντά στην Τεχεράνη.
Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι η επιχείρηση αποτέλεσε απάντηση στην επίθεση εναντίον του πολιτικού πλοίου και στις προσπάθειες της Τεχεράνης να επιβάλει μονομερώς έλεγχο σε έναν διεθνή θαλάσσιο δίαυλο. Από την πλευρά του, το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε νέο πλήγμα θα προκαλέσει «σκληρή απάντηση», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Ιρανικές επιθέσεις σε κράτη του Κόλπου
Λίγες ώρες μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, το Ιράν εξαπέλυσε νέο μπαράζ επιθέσεων με πυραύλους και drones εναντίον εγκαταστάσεων σε χώρες του Κόλπου. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι στοχοθέτησαν στρατιωτικές και άλλες εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις ΗΠΑ σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ και Ομάν. Συναγερμοί ήχησαν επανειλημμένα στο Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η έδρα του 5ου Στόλου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του αναχαίτιζαν εισερχόμενα πυρά.
Η κρατική υπηρεσία ειδήσεων του Ομάν ανέφερε επιθέσεις με drones σε τοποθεσίες στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, κοντά στη ζώνη των Στενών του Ορμούζ. Οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το σουλτανάτο διατηρεί παραδοσιακά ρόλο μεσολαβητή ανάμεσα στην Τεχεράνη και τη Δύση και είχε πραγματοποιήσει συνομιλίες με το Ιράν λίγες ώρες πριν από τα χτυπήματα.
Η κυβέρνηση του Ομάν καταδίκασε την επίθεση εναντίον του εδάφους της, για την οποία ανέλαβαν την ευθύνη οι Φρουροί της Επανάστασης. Παρά την ένταση, Ομάν και Ιράν είχαν συμφωνήσει να συνεχίσουν τις συζητήσεις σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά, χωρίς όμως να έχει διαμορφωθεί συμφωνία που να εγγυάται την ελεύθερη διέλευση όλων των πλοίων.
Σε κίνδυνο η εύθραυστη εκεχειρία
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων ουσιαστικά ακυρώνει την προσωρινή αποκλιμάκωση που είχε επιτευχθεί με τη μεσολάβηση περιφερειακών χωρών. Οι ΗΠΑ και το Ιράν αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των συμφωνηθέντων, ενώ οι διπλωματικές πρωτοβουλίες από το Ομάν, το Κατάρ, το Πακιστάν και την Αίγυπτο συνεχίζονται χωρίς, μέχρι στιγμής, απτό αποτέλεσμα.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ ξεπερνά τα όρια μιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Η παρατεταμένη διακοπή ή ο σοβαρός περιορισμός της ναυσιπλοΐας μπορεί να προκαλέσει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να αυξήσει το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης των πλοίων και να πυροδοτήσει νέες πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως.
Παράλληλα, η επέκταση των ιρανικών επιθέσεων στο έδαφος κρατών του Κόλπου δημιουργεί τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης. Χώρες οι οποίες φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται πλέον απευθείας στη γραμμή πυρός, ενώ οι εμπορικοί ναυτικοί μετατρέπονται σε άμεσα θύματα της αντιπαράθεσης για τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.
