Μικρή αλλά σταθερή πρόοδο στη μείωση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών καταγράφει το Mobile Gender Gap Report 2026 της GSMA. Η έκθεση εξετάζει την πρόσβαση και τη χρήση κινητού τηλεφώνου, smartphone και κινητού διαδικτύου στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (LMICs), αναδεικνύοντας τα βασικά εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι γυναίκες, αλλά και τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη από τη γεφύρωση του χάσματος.
Τα ευρήματα βασίζονται σε περισσότερες από 16.000 δια ζώσης συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν σε 14 χώρες, ενώ συνοδεύονται από στατιστική μοντελοποίηση και ανάλυση των δεδομένων.
Σύμφωνα με την έρευνα, το χάσμα στη χρήση κινητού διαδικτύου μειώθηκε ελαφρά το 2025, συνεχίζοντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση που παρατηρείται από το 2022. Σήμερα, περισσότερες από 1,5 δισεκατομμύριο γυναίκες στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος χρησιμοποιούν κινητό διαδίκτυο, ωστόσο οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι 12% λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν κινητό διαδίκτυο σε σχέση με τους άνδρες. Συνολικά, το 65% των γυναικών χρησιμοποιεί κινητό διαδίκτυο, έναντι 74% των ανδρών.
Στη Νότια Ασία και την Υποσαχάρια Αφρική
Παρά τη βελτίωση, περίπου 810 εκατομμύρια γυναίκες εξακολουθούν να μην χρησιμοποιούν κινητό διαδίκτυο. Περισσότερες από τις δύο στις τρεις ζουν στη Νότια Ασία και την Υποσαχάρια Αφρική, περιοχές που εμφανίζουν και τις μεγαλύτερες ανισότητες, με το χάσμα στη χρήση κινητού διαδικτύου να διαμορφώνεται στο 25% και στο 26%, αντίστοιχα.
Η έκθεση επισημαίνει ακόμη ότι το ψηφιακό χάσμα στις αγροτικές περιοχές είναι δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερο από ό,τι στα αστικά κέντρα, ενώ οι μεγαλύτερες ανισότητες παρατηρούνται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και ακολουθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα.
Αμετάβλητο παραμένει ουσιαστικά και το χάσμα στην κατοχή έξυπνων κινητών τηλεφώνων. Οι γυναίκες είναι 13% λιγότερο πιθανό να διαθέτουν έξυπνο κινητό σε σχέση με τους άνδρες, γεγονός που μεταφράζεται σε περίπου 210 εκατομμύρια λιγότερες γυναίκες με έξυπνο κινητό. Σήμερα, το 64% των γυναικών διαθέτει έξυπνο κινητό έναντι 73% των ανδρών. Η έκθεση σημειώνει ότι το χάσμα αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο σε περιοχές όπου οι ανισότητες στη χρήση κινητού διαδικτύου είναι ήδη υψηλές, όπως η Υποσαχάρια Αφρική, η Νότια Ασία και οι αγροτικές περιοχές.
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η συνολική κατοχή κινητού τηλεφώνου. Το σχετικό χάσμα παραμένει στο 7%, χωρίς ουσιαστική μεταβολή τα τελευταία εννέα χρόνια, με αποτέλεσμα περίπου 385 εκατομμύρια γυναίκες να εξακολουθούν να μην διαθέτουν κινητό τηλέφωνο.
Σύμφωνα με τη GSMA, η ενημέρωση για το κινητό διαδίκτυο είναι πλέον υψηλή και σχεδόν ισότιμη μεταξύ ανδρών και γυναικών στις περισσότερες χώρες της έρευνας. Ωστόσο, η ενημέρωση δεν οδηγεί πάντοτε στη χρήση της τεχνολογίας, ιδιαίτερα για τις γυναίκες.
Κόστος και έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων οι αιτίες
Για όσες γνωρίζουν τις δυνατότητες του κινητού διαδικτύου αλλά δεν το χρησιμοποιούν, τα σημαντικότερα εμπόδια παραμένουν το κόστος, κυρίως της αγοράς της συσκευής, καθώς και η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων και ψηφιακού εγγραμματισμού. Η έρευνα επισημαίνει ότι οι γυναίκες επηρεάζονται δυσανάλογα από αυτούς τους παράγοντες εξαιτίας κοινωνικών προτύπων και διαρθρωτικών ανισοτήτων, όπως τα χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης και εισοδήματος.
Για τις γυναίκες και τους άνδρες που χρησιμοποιούν ήδη κινητό διαδίκτυο, τα σημαντικότερα εμπόδια για μεγαλύτερη αξιοποίησή του είναι οι ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία, το κόστος των δεδομένων και των συσκευών, αλλά και η ποιότητα της συνδεσιμότητας. Οι διαφοροποιήσεις αυτές εξαρτώνται περισσότερο από τις τοπικές συνθήκες κάθε χώρας παρά από το φύλο.
Η έκθεση καταγράφει ακόμη ότι η συντριπτική πλειονότητα των χρηστών αποκτά πρόσβαση στο κινητό διαδίκτυο από τη δική της συσκευή, αν και σε χώρες όπως το Πακιστάν, η Ινδία και η Αιθιοπία σημαντικά περισσότερες γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο μέσω της συσκευής κάποιου άλλου. Παράλληλα, οι περισσότεροι χρήστες χρησιμοποιούν το κινητό διαδίκτυο καθημερινά, με κυριότερες χρήσεις την επικοινωνία και την ψυχαγωγία, ενώ οι γυναίκες εξακολουθούν να το αξιοποιούν για μικρότερο εύρος δραστηριοτήτων σε σχέση με τους άνδρες.
Τέλος, η GSMA επισημαίνει ότι η μεγάλη πλειονότητα των χρηστών θεωρεί πως η χρήση του κινητού διαδικτύου είτε βελτίωσε είτε δεν επηρέασε αρνητικά το εισόδημα και το βιοτικό της επίπεδο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της έκθεσης, η πλήρης γεφύρωση του χάσματος στη χρήση κινητού διαδικτύου την περίοδο 2023-2030 θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ισότιμης ψηφιακής πρόσβασης για την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική πρόοδο και την ενδυνάμωση των γυναικών.
Πηγή: ΑΜΠΕ
