Γράφει ο Ιωάννης Τσούγκος
Σε περιόδους εκλογής νέων διοικήσεων στα πανεπιστήμια, η συζήτηση στρέφεται συνήθως στα πρόσωπα. Στην πραγματικότητα όμως, το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: ποια κατεύθυνση θέλουμε να δώσουμε στο δημόσιο πανεπιστήμιο και με ποιον τρόπο είμαστε διατεθειμένοι να την υπηρετήσουμε.
Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς θεσμούς της κοινωνίας μας. Είναι χώρος γνώσης, δημοκρατίας και κοινωνικής κινητικότητας. Οφείλει να παραμένει ανοιχτό σε όλους, να στηρίζει τους φοιτητές και να υπηρετεί την κοινωνία με συνέπεια και αξιοπιστία. Αυτός ο χαρακτήρας δεν είναι απλώς μια αρχή. Είναι η ίδια η αποστολή του.
Την ίδια στιγμή, όμως, είναι σαφές ότι τα πανεπιστήμιά μας δεν υστερούν σε ανθρώπους. Υστερούν στον τρόπο που οργανώνουν τη λειτουργία τους. Η έλλειψη θεσμικής συνέχειας, οι ασυνέχειες στη στρατηγική, η απόσταση ανάμεσα στις αποφάσεις και την καθημερινότητα, δημιουργούν ένα αίσθημα ότι μπορούμε περισσότερα από όσα τελικά πετυχαίνουμε.
Πιστεύω βαθιά ότι το επόμενο βήμα δεν είναι να περιγράψουμε ξανά τα προβλήματα. Είναι να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας.
Η απόφασή μου να θέσω υποψηφιότητα για την πρυτανεία προέκυψε ως συνειδητή επιλογή ευθύνης, μέσα από την εμπειρία πολλών ετών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στη διοίκηση. Κυρίως όμως προέκυψε μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο με συναδέλφους, που ανέδειξε με καθαρότητα τόσο τις δυνατότητες όσο και τα όρια του τρόπου με τον οποίο λειτουργούμε σήμερα.
Ένα σύγχρονο πανεπιστήμιο χρειάζεται διοίκηση με διαφάνεια, όχι ως τυπική υποχρέωση αλλά ως καθημερινή πρακτική. Χρειάζεται θεσμική συνέχεια, ώστε οι στρατηγικές επιλογές να έχουν βάθος χρόνου. Χρειάζεται μια κουλτούρα αξιολόγησης που να βελτιώνει και να μην εξαντλείται σε διαδικασίες χωρίς αποτέλεσμα.
Χρειάζεται επίσης να δώσει πραγματικό χώρο στους ανθρώπους του. Στους νέους πανεπιστημιακούς που θέλουν να δημιουργήσουν, στους ερευνητές που αναζητούν υποστήριξη, στους διδάσκοντες που προσπαθούν να προσφέρουν ποιοτική εκπαίδευση μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Η ακαδημαϊκή κοινότητα δεν είναι απλώς μέρος του πανεπιστημίου. Είναι η ψυχή του.
Επικουρικά και σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των εξωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης μπορεί να αποτελέσει μια ουσιαστική ευκαιρία. Όχι ως τυπική συμμετοχή, αλλά ως γέφυρα με την κοινωνία, την οικονομία και τη διεθνή εμπειρία. Η αξιοποίηση ανθρώπων με γνώση και κύρος μπορεί να ενισχύσει τη στρατηγική σκέψη και να διευρύνει τους ορίζοντες του ιδρύματος. Το ενθαρρυντικό είναι ότι ήδη διαμορφώνεται, συχνά αθόρυβα, μια διάθεση προσφοράς από ανθρώπους με εμπειρία, γνώση και αίσθηση ευθύνης, που επιθυμούν να συμβάλουν ουσιαστικά σε μια τέτοια κατεύθυνση. Αυτό δείχνει ότι όταν δημιουργείται ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και σοβαρότητας, το πανεπιστήμιο μπορεί να κινητοποιήσει δυνάμεις που μέχρι σήμερα παρέμεναν ανεκμετάλλευτες.
Παράλληλα, ο ρόλος του πανεπιστημίου στη σημερινή εποχή δεν μπορεί να είναι εσωστρεφής. Οι μεγάλες προκλήσεις, από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τη βιοϊατρική τεχνολογία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, απαιτούν ένα πανεπιστήμιο που να συνομιλεί με την κοινωνία και να συμβάλλει ενεργά στην πρόοδο.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα περιφερειακά πανεπιστήμια έχουν μια ιδιαίτερη αποστολή. Στη Θεσσαλία, το πανεπιστήμιο δεν είναι ένας απομονωμένος θεσμός. Είναι μέρος της ζωής της περιοχής. Συνδέεται με την υγεία, την παραγωγή, την οικονομία, τον πολιτισμό. Μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό πυλώνα ανάπτυξης, εφόσον λειτουργήσει με σχέδιο και συνέπεια.
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας διαθέτει ένα μοναδικό πλεονέκτημα: τη συνύπαρξη διαφορετικών επιστημονικών πεδίων. Η πραγματική του δυναμική βρίσκεται στη δυνατότητα να τα φέρει σε δημιουργική σύνθεση. Αυτή η δυνατότητα δεν είναι δεδομένη. Χρειάζεται κατεύθυνση, συνεργασία και ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης.
Η επόμενη περίοδος δεν είναι μια τυπική αλλαγή διοίκησης. Είναι μια ευκαιρία να περάσουμε από τη διαπίστωση στην πράξη, από το τι θα θέλαμε να είναι το Πανεπιστήμιο, στο πώς μπορεί να γίνει.
Η προσωπική μου διαδρομή όλα αυτά τα χρόνια στο Ίδρυμα μου έχει δείξει ότι καμία πρόοδος δεν επιτυγχάνεται χωρίς συνεργασία, σοβαρότητα και συνέπεια.
Δεν πιστεύω στις μεγάλες υποσχέσεις. Πιστεύω στη σταθερή δουλειά, στις ομάδες, στις ρεαλιστικές λύσεις και στον ανοιχτό, ουσιαστικό διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα.
Έχω την πεποίθηση ότι το Πανεπιστήμιο μπορεί να λειτουργεί με περισσότερη συνέπεια, περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη εμπιστοσύνη, αλλά και τη βεβαιότητα ότι διαθέτει ήδη τους ανθρώπους που μπορούν να το πάνε ένα βήμα μπροστά.
Με βάση τις παραπάνω σκέψεις επέλεξα να θέσω υποψηφιότητα.
Για ένα Πανεπιστήμιο πιο λειτουργικό, με σεβασμό στον χρόνο και το έργο των μελών ΔΕΠ.
Για ένα Πανεπιστήμιο με διαφάνεια, καθαρούς κανόνες, που στηρίζει την έρευνα, τη διδασκαλία και τη νέα γενιά επιστημόνων.
Για ένα Πανεπιστήμιο εξωστρεφές, σύγχρονο, με ισχυρή δημόσια παρουσία, που να ενώνει και όχι να διχάζει.
*Ο κ. Ιωάννης Τσούγκος είναι Καθηγητής Ιατρικής Φυσικής, στο Τμήμα Ιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
