Του Δημήτρη Καστανάρα
Με μια πορεία δεκαετιών στο απαιτητικό πεδίο του φωτορεπορτάζ, η Τατιάνα Μπόλαρη αποτελεί μία από τις πιο δυναμικές και αναγνωρίσιμες παρουσίες στην Ελλάδα. Μέσα από τον φακό της έχει καταγράψει κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας – από το μεταναστευτικό και την οικονομική κρίση μέχρι την πανδημία – αποτυπώνοντας όχι απλώς γεγονότα, αλλά ανθρώπινες ιστορίες γεμάτες συναίσθημα και αλήθεια.
Σε συνέντευξή της στη LarissaPress, μίλησε για τη διαδρομή της, τις προκλήσεις του επαγγέλματος και τη δύναμη της εικόνας να αφυπνίζει, να συγκινεί και – τελικά – να αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο.
* Τατιάνα, πώς αποφάσισες να γίνεις φωτορεπόρτερ;
Το αποφάσισα περίπου το 1988, μόλις τελείωσα το σχολείο και ήθελα να ασχοληθώ με την
δημοσιογραφία μεν, αλλά αλλιώς! Με το ρεπορτάζ που περιλαμβάνει εικόνα. Είχα σχέση με το
αντικείμενο γιατί ο αδελφός μου ήδη δούλευε ως δημοσιογράφος, οπότε κινήθηκα προς το
φωτορεπορτάζ. Έτσι ξεκίνησα σχολή το 1989, αποφοίτησα το 1990 και άρχισα να ψάχνω για δουλειά.
* Ποιες δυσκολίες έχεις αντιμετωπίσει ως γυναίκα στον χώρο;
Δεν θα το έλεγα “δυσκολίες”, απλά την εποχή που ξεκίνησα εγώ οι γυναίκες που έκαναν αυτήν την
δουλειά ήταν ελάχιστες, για την ακρίβεια μόνον τρείς και οι δυο εξ αυτών δούλευαν σε εφημερίδα,
οπότε φαινόταν περίεργο μια γυναίκα να τραβάει ρεπορτάζ στον δρόμο, ελεύθερο, αστυνομικό, δικαστικό, πορείες, επεισόδια. Δεν ήταν συνηθισμένο. Επίσης εγώ ξεκίνησα σε μια περίοδο που άρχισαν να βγαίνουν παιδιά από σχολές, άρα η προηγούμενη γενιά από εμάς που σχεδόν ήταν όλοι αυτοδίδακτοι, ήταν επιφυλακτικοί απέναντι μας. Μέτρησε όμως ότι είδαν πως αυτό που έκανα το ήθελα, το αγαπούσα, λειτουργούσα όπως οι άνδρες συνάδελφοί μου βροχή, κρύο, ώρες αναμονής, ταλαιπωρία, κούραση χωρίς διάκριση επειδή ήμουν γυναίκα. Η στάση μου ήταν “ ήρθα για να μείνω” , οπότε νομίζω πως δεν μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά!
* Τι σημαίνει για σένα φωτογραφία;
Σημαίνει τα ΠΑΝΤΑ! Είναι τρόπος ζωής, τρόπος εκφρασης. Το να “μιλάς” με εικόνα, να “περιγράφεις” με εικόνα ένα γεγονός είναι πολύ δύσκολο και πολύ συναρπαστικό ταυτόχρονα, είναι πρόκληση! Οπότε όταν η εικόνα σου δημιουργεί συναίσθημα με το περιεχόμενο της, αυτό είναι ο στόχος και η επιτυχία στην δουλειά μας.
*Ποια ήταν η πιο έντονη εμπειρία σου μέχρι σήμερα;
Πολλές, είμαι σε αυτήν την δουλειά 37 χρόνια, οπότε είναι πολλές οι έντονες στιγμές και οι εμπειρίες.
Όμως νομίζω πως στα χρόνια που πέρασαν τρία γεγονότα μας επηρέασαν όλους πολύ, το μεταναστευτικό, η οικονομική κρίση που πέρασε η Ελλάδα και η πανδημία του covid. Το ζήτημα
πρόσφυγας σε μια χώρα σαν την δική μας που έχουμε ξενιτεμένους σε όλον τον πλανήτη, έχει “γράψει” αλλιώς μέσα μας. Γι αυτό και η στάση των περισσότερων από εμάς δεν ήταν απλή καταγραφή σε όποια μέρη βρεθήκαμε (Αθήνα, Λέσβο, Ειδωμένη) χαράκτηκε μέσα μας πολύ βαθιά! Η οικονομική κρίση επίσης ήταν σημαντική περίοδος, γιατί τα μνημόνια, οι μεγάλες συγκεντρώσεις, η οργή του κόσμου, τα επεισόδια, άνθρωποι να ψάχνουν φαγητό στα σκουπίδια, άστεγοι, άνεργοι και πολλά άλλα που καταγράψαμε σχεδόν δέκα χρόνια (όταν και οι ίδιοι ζούσαμε δύσκολα) ήταν μια τεράστια προσπάθεια να κρατήσεις το μυαλό και την ψυχή σου στην θέση του… Τώρα, ο covid ήταν ένα μεγάλο κεφάλαιο ειδικά στις περιόδους καραντίνας, όπου κανείς δεν κυκλοφορούσε στους δρόμους, αλλά εμείς δουλεύαμε. Με φόβο (γιατί δεν ξέραμε τι ήταν όλο αυτό) με άγχος να μην κολλήσουμε και εμείς, σε κλινικές, σε εντατικές ,στους έρημους δρόμους ψάχνοντας ιστορίες καθώς ο κόσμος ήταν στα σπίτια του και εμείς έπρεπε να τους “δείξουμε” την εικόνα εκεί έξω.
* Στο τέλος της ημέρας, πώς νιώθεις όταν καλύπτεις θέματα που συγκλονίζουν τη χώρα;
Στο τέλος της ημέρας κάνεις τον λογαριασμό και μετράς “τις τρύπες” που σου έχουν ανοίξει στην
καρδιά σου, γιατί είσαι άνθρωπος και επηρεάζεσαι, δεν μπορεί να είναι αλλιώς.Όμως ξημερώνει η
επόμενη και συνεχίζεις. Αυτό που μετράω εγω στο τέλος της ημέρας είναι αν ήμουν τίμια με το αξιακό
μου σύστημα και τα πιστεύω μου. Αυτός είναι ο απολογισμός μου.
* Τι σου δίνει δύναμη να συνεχίζεις;
Η αγάπη για αυτό που κάνω, γιατί επέλεξα να το κάνω. Και όπως είπα και πριν, όταν στο τέλος της
ημέρας ο απολογισμός μου είναι εντάξει με το μέσα μου, την δύναμη την βρίσκω. Όταν έστω και ένας
άνθρωπος στον δρόμο σου λέει έκλαψα, ή σε ευχαριστώ για αυτήν ή την άλλη εικόνα που έχει δει με το όνομα σου και τον έκανε να νιώσει ή να σκεφτεί, αυτή είναι η δύναμη μου για να πάω παρακάτω!
* Τελικά η φωτογραφία μπορεί να αλλάξει τον κόσμο;
Φυσικά και μπορεί, γιατί δείχνει την εικόνα της κοινωνίας, την πραγματική. Όπως είχε πει ο Γιάννης
Μπεχράκης, κανείς να μην μπορεί να πει ότι δεν ήξερε! “Μάτια” είμαστε που προσπαθούν να κάνουν
άλλα μάτια να δουν, εκεί που δεν έχουν πρόσβαση και έχουμε εμείς.
* Τι θα συμβούλευες σε μια νέα κοπέλα που θέλει να ακολουθήσει το επάγγελμα;
Να το σκεφτεί πολύ πολύ πολύ καλά! Φαίνεται συναρπαστική, αλλά δεν είναι καθόλου εύκολη η
δουλειά μας. Το αντίθετο, είναι αγάπη και τρέλα (εγώ συνηθίζω να λέω, ότι κανείς μας δεν είναι στα
καλά του για να κάνει αυτήν την δουλειά χαχαχα) είναι κούραση, είναι καταπόνηση του μυαλού και της ψυχής μας. Οπότε πρέπει να το αγαπάς πολύ για να το κάνεις και να αντέξεις.
