Καρβούνη Ελένη Χειρουργός Παίδων – Επιστημονική Υπεύθυνη Παιδοχειρουργικής Κλινικής ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
Η συστροφή αποτελεί μια επείγουσα ιατρική κατάσταση, απαιτεί άμεση αντιμετώπιση και οφείλεται σε αιφνίδια περιστροφή του όρχεος γύρω από τον σπερματικό τόνο δηλαδή το «κορδόνι» από το οποίο κρέμεται ο όρχις. Η κατάσταση αυτή μπορεί να παρατηρηθεί ακόμη και σε κρυψορχία.
Η συστροφή μπορεί να επιφέρει νέκρωση του όρχεος γεγονός που επιβάλλει την άμεση διάγνωση και αντιμετώπιση για τη διάσωσή του.
Προδιαθεσικοί παράγοντες
Συχνά σχετίζεται με:
- Περιβαλλοντικούς παράγοντες (όπως το έντονο ψύχος)
- Έντονησωματική άσκηση
- Κάποιον τραυματισμό στην περιοχή
- Μπορεί να παρατηρηθεί κατά την αφύπνιση
Μηχανισμός βλάβης
Αρχικά διακόπτεται η φλεβική κυκλοφορία του αίματος και έπειτα λόγω του αναπτυσσόμενου οιδήματος διαταράσσεται και η αρτηριακή. Έτσι ο όρχις στερείται οξυγόνου και σταδιακά νεκρώνεται.
Το όσχεο εξωτερικά εμφανίζεται
- Διογκωμένο (πρησμένο)
- Επώδυνο (έντονος πόνος)
- Κυανωτικό (μελανό χρώμα)
Τα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς
Κάθε παιδί η έφηβος με αιφνίδιο ετερόπλευρο (μόνο από τη μία πλευρά) άλγος στο όσχεο που συνοδεύεται με ναυτία και έμετο θα πρέπει να κινητοποιήσει άμεσα τους γονείς να επισκεφτούν τον παιδίατρο και στη συνέχεια τον παιδοχειρουργό.
Επισήμανση:
Η διάγνωση ενίοτε καθυστερεί διότι τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι συχνά ντρέπονται και αποκρύπτουν το γεγονός. Για τον λόγο αυτό είναι κρίσιμο να τα ενθαρρύνουμε να μιλούν άμεσα για οποιαδήποτε ενόχληση.
Διάγνωση και Χειρουργική αντιμετώπιση:
Σε υπόνοια συστροφής ο χρόνος μετρά αντίστροφα.
Στη διάγνωση θα μας βοηθήσει:
- το υπερηχογράφημα οσχέου
- το σπινθηρογράφημα
- η μαγνητική τομογραφία (σε συγκεκριμένες περιπτώσεις)
Προσοχή: Ακόμη και σε αμφιβολία απαιτείται χειρουργική διερεύνηση γιατί η διάσωση του όρχεος είναι χρονοεξαρτώμενη και η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση του όρχεος. Σκοπός μας είναι η ταχύτερη αποκατάσταση της αιμάτωσης του όρχεος.
Ο χρόνος είναι ο κρισιμότερος παράγοντας:
Η βιωσιμότητα του όρχεος επηρεάζεται από το χρονικό διάστημα συστροφής και τον αριθμό στροφών.
Σύμφωνα με την βιβλιογραφία:
Συστροφή 6-8 ωρώνέχει πιθανότητα επιβίωσης του όρχεος
Συστροφή >48 ώρες ελάχιστη επιβίωση
Επιπλοκές:
Εκτός από την απώλεια του όρχεος, μπορεί να συμβεί:
- συμπαθητική ορχεοπάθεια όπου μέσω ανοσολογικού μηχανισμού δημιουργούνται αντιορχικά αντισώματα με αποτέλεσμα καταστροφή και του άλλου όρχεος
- ίνωση και ατροφία του όρχεος παρά την αποσυστροφή
- ορμονικές διαταραχές και υπογονιμότητα καθώς διαταράσσεται η εξωκρινής και ενδοκρινής λειτουργία του όρχεος με συνέπεια διαταραχή στην παραγωγή σπέρματος και στην παραγωγή των ανδρικών ορμονών μελλοντικά
Συμπέρασμα
Αιφνίδιο άλγος οσχέου απαιτεί άμεση κινητοποίηση. Οι γονείς δεν πρέπει να υποτιμούν τα συμπτώματα, καθώς η παραμέληση και μη αξιολόγηση για διάστημα ωρών ίσως προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη.
Η έγκαιρη διάγνωση, η αποτελεσματικότητα και οι κατάλληλοι χειρισμοί αποτελούν στρατηγικές για τη διάσωση του συστραφέντος όρχεος.
Γονείς και παιδιά δεν πρέπει να απελπίζονται. Η νέκρωση του όρχεως και απώλεια αυτού αποτελεί δυσάρεστη κατάσταση. Η ποιότητα ζωής όμως δεν επηρεάζεται και υπάρχει μια φυσιολογική ζωή. Όσον αφορά τους ψυχολογικούς και αισθητικούς λόγους, υπάρχει η τοποθέτηση σιλικονούχου προθέματος.
