Οι ηγέτες της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, του Λουξεμβούργου και της Δανίας σε επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναφέρουν ότι η βαθύτερη συνεργασία με τη Βρετανία στον τομέα της καθαρής ενέργειας θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές.
Φον ντερ Λάιεν και Κόστα θα συναντηθούν με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ στις 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, όπου ελπίζουν να υπογράψουν μια σειρά από συμφωνίες για τα τρόφιμα, τα ποτά, τις εκπομπές άνθρακα και τις ανταλλαγές νέων.
Οι χώρες που συνυπογράφουν την επιστολή θέλουν επίσης οι δύο πλευρές να επιταχύνουν τις εργασίες σε ένα άλλο σκέλος των διαπραγματεύσεων: την επιστροφή της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.
«Καλούμε εσάς και το Ηνωμένο Βασίλειο να συμφωνήσετε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής σε μια πορεία προς την ολοκλήρωση αυτών των διαπραγματεύσεων», αναφέρει η κοινή επιστολή του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, του Ολλανδού πρωθυπουργού Ρομπ Γέτεν, του πρωθυπουργού του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου Λουκ Φρίντεν και της πρωθυπουργού της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν.
Περιγράφοντας το Ηνωμένο Βασίλειο ως «στενό εταίρο στην ενεργειακή μετάβαση», οι πέντε ηγέτες δηλώνουν ότι η ενσωμάτωση της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ είναι «απαραίτητη για να απελευθερωθεί το πλήρες δυναμικό της περιοχής της Βόρειας Θάλασσας και να μετατραπεί στον μεγαλύτερο κόμβο καθαρής ενέργειας στον κόσμο».
Το Ηνωμένο Βασίλειο και εννέα άλλες ευρωπαϊκές χώρες υπέγραψαν συμφωνία νωρίτερα φέτος για την επιτάχυνση της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων τη δεκαετία του 2030 και την κατασκευή ενός δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στη Βόρεια Θάλασσα.
Εντούτοις, η μη συμμετοχή της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ θεωρείται ότι περιορίζει την ανάπτυξη παραγωγής ενέργειας της Βόρειας Θάλασσας και αυξάνει το κόστος.
Όμως, μια ένταξη της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο θα έπρεπε να συνεισφέρει στον προϋπολογισμό της ΕΕ, ειδικά στα ταμεία συνοχής που προωθούν την οικονομική ανάπτυξη στις φτωχότερες περιοχές. Αξιωματούχοι στο Λονδίνο είναι επιφυλακτικοί σχετικά με μια συμφωνία στην οποία τα χρήματα των Βρετανών φορολογουμένων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη.
Πέρυσι, οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Βρετανίας σε ένα αμυντικό ταμείο της ΕΕ ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ κατέρρευσαν λόγω διαφωνίας σχετικά με το μέγεθος της συνεισφοράς του Ηνωμένου Βασιλείου.
Σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν μια ακόμη αντιπαράθεση για το οικονομικό σκέλος, τα κράτη μέλη της ΕΕ στη Βόρεια Θάλασσα τονίζουν ότι η συμφωνία πιθανότατα θα επιφέρει χαμηλότερες και πιο σταθερές τιμές ενέργειας για τους Βρετανούς καταναλωτές. «Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα συνεισφέρει απλώς στα ταμεία συνοχής της ΕΕ, αλλά θα επενδύσει στην πρόσβαση σε μια πιο ολοκληρωμένη, ασφαλή και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Αυτό θα οδηγήσει σε πιο αποτελεσματική εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα χαμηλότερο κόστος για τους καταναλωτές του Ηνωμένου Βασιλείου», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ.
Σύμφωνα με στοιχεία του βιομηχανικού φορέα Energy UK, τα οποία δημοσιεύθηκαν το 2024, εάν η τρέχουσα ενεργειακή σχέση παραμείνει αμετάβλητη, η Βρετανία θα μπορούσε να πληρώσει επιπλέον κόστος 10 δισεκατομμυρίων λιρών από το 2024 έως το 2029, λόγω υψηλότερων λογαριασμών ενέργειας και χαμηλότερων εσόδων για το υπουργείο Οικονομικών.
Μάλιστα, επισημαίνεται επίσης ότι τα εμπόδια του Brexit θα γίνονται πιο σημαντικά με την πάροδο του χρόνου, αποθαρρύνοντας τη δυνατότητα του Ηνωμένου Βασιλείου να αξιοποιήσει πλήρως τα οφέλη της ανάπτυξης στην υπεράκτια αιολική ενέργεια.
Από τότε που ανέλαβε πρωθυπουργός, ο Άντι Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι η κυβέρνησή του θα εξετάσει τις επιλογές που υπάρχουν για τη σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης μιας τελωνειακής ένωσης, της επιστροφής στην ενιαία αγορά ή της «ολοκλήρωσης της διαδικασίας» με πλήρη ένταξη.
