Σήμα κινδύνου για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα εξέπεμψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά και τη βύθιση ελληνικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, που χτυπήθηκε από μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη ανοιχτά της Βουλγαρίας.
Μιλώντας στο πρακτορείο Reuters, λίγες ώρες μετά την προεδρία του στη συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα, ο πρωθυπουργός ζήτησε μια διεθνή εκεχειρία για την προστασία της ναυσιπλοΐας, θέτοντας ως ύψιστη προτεραιότητα την απρόσκοπτη εξαγωγή σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. «Οι Έλληνες εφοπλιστές θα ήταν οι πρώτοι που θα ξανάρχιζαν το εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα, εφόσον ήταν εγγυημένη η ασφαλής διέλευση», τόνισε.
«Ύψιστη προτεραιότητα η διασφάλιση των εξαγωγών σιτηρών από την Μαύρη θάλασσα»
Όπως υπογραμμίζει το Reuters, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε στο πρακτορείο αφού προήδρευσε σε συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη θαλάσσια ασφάλεια, λίγες μόνο ώρες αφότου ένα ελληνικό πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίστηκε μετά από πρόσκρουση σε θαλάσσια drones ανοικτά της Βουλγαρίας, στην πιο πρόσφατη επίθεση εναντίον πλοίων στη δυτική Μαύρη Θάλασσα αυτό το μήνα.
«Χρειαζόμαστε πράγματι κάποιο είδος διεθνούς εκεχειρίας όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», είπε ο κ. Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα» να καταστεί δυνατή η εξαγωγή σιτηρών από την περιοχή προς τον υπόλοιπο κόσμο μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
«Οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα είναι οι πρώτοι που θα επαναλάβουν τις εμπορικές δραστηριότητες στη Μαύρη Θάλασσα, ακόμη και από την Ουκρανία, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι τα ναυτιλιακά κόστη αυξάνονται, όπως έχουν «εκτοξευθεί στα ύψη» και τα έξοδα ναύλωσης και ασφάλισης.
Επεσήμανε ότι η Ουκρανία εξαρτάται οικονομικά από τις εξαγωγές των προϊόντων της: «Είχαν μια εξαιρετική συγκομιδή, αλλά τα σιτηρά βρίσκονται τώρα στα σιλό, με κίνδυνο να σαπίσουν».
«Δυστυχώς, προς το παρόν, η Ρωσία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε μια ουσιαστική συζήτηση», είπε.
Ο Πρωθυπουργός κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική αποστολή της για την προστασία της ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα, με την ονομασία «Ασπίδες», η οποία ξεκίνησε το 2024 με σκοπό την προστασία από επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Η εντατικοποίηση των εχθροπραξιών μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας έχει διαταράξει τον εφοδιασμό με πετρέλαιο και έχει αυξήσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, οκτώ μήνες μετά τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν.
«Το επιχείρημά μου είναι απλό: η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να έχει συγκεκριμένη παρουσία με υλικό εξοπλισμό σε αυτό το μέρος του κόσμου, και χρειαζόμαστε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στην «Ασπίδα»», είπε ο κ. Μητσοτάκης στο Reuters.
«Αν θέλουμε πραγματικά να στείλουμε το μήνυμα και στις χώρες του Κόλπου ότι λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την ασφάλειά τους, αλλά και ότι προστατεύουμε τις κρίσιμες αρτηρίες και τις θαλάσσιες οδούς που είναι απολύτως απαραίτητες για το ευρωπαϊκό εμπόριο, θα πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να αναπτύξουμε περισσότερα μέσα σε αυτό το μέρος του κόσμου», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς για την απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ νωρίτερα αυτό το μήνα να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο κ. Μητσοτάκης επιβεβαίωσε την υποστήριξη της Ελλάδας στις κυρώσεις κατά της Μόσχας.
«Πιστεύουμε ότι πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να επιβάλουμε μεγαλύτερο οικονομικό βάρος στη Ρωσία, ώστε να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα ότι, όσο παρατείνουν αυτόν τον πόλεμο, θα υποστούν πολύ συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες», ανέφερε.
«Άκυρο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο – «Αγνοεί εντελώς τη γεωγραφία»
Ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο μνημόνιο που υπογράφηκε πρόσφατα μεταξύ της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης και της Τουρκίας χαρακτηρίζοντάς το «κατάφωρα παράνομο και άκυρο», συμπληρώνοντας πως η συμφωνία «αγνοεί εντελώς τη γεωγραφία».
«[To τουρκολιβυκό μνημόνιο] αγνοεί εντελώς τη γεωγραφία, την πραγματικότητα ότι υπάρχουν ελληνικά νησιά – φαίνεται να εξαφανίζονται εντελώς από τη σκέψη της Τουρκίας και της Λιβύης», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης, κατηγορώντας τις δύο χώρες ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα «τετελεσμένο γεγονός» που αγνοεί τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι οι αντιδράσεις της ΕΕ και άλλων πλευρών στην έγκριση της συμφωνίας, η οποία είχε αρχικά συμφωνηθεί το 2019, δεν είχαν νόμιμη βάση, υπερασπιζόμενος την πολιτική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μετά τη συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας του 2019, η Ελλάδα έχει χορηγήσει άδεια σε κοινοπραξία με επικεφαλής την Chevron για την αναζήτηση φυσικού αερίου στα ανοικτά της Κρήτης και έχει επιδιώξει ξεχωριστή συμφωνία με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών τους.
Ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος αυτές οι έρευνες να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο».
Αναφερόμενος στη Λιβύη και την Ελλάδα ως «φυσικούς γείτονες», ο Πρωθυπουργός προέτρεψε την αφρικανική χώρα να διαπραγματευτεί απευθείας με την Αθήνα και να λάβει τις συζητήσεις «πολύ, πολύ στα σοβαρά».
