Με επισημότητα και σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκαν το πρωί της Παρασκευής 23 Οκτωβρίου οι εκδηλώσεις του Δήμου Λαρισαίων για την 82η επέτειο από την απελευθέρωση της Λάρισας από τη γερμανική κατοχή, στις 23 Οκτωβρίου 1944.
Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στο Ηρώο της πόλης, στον λόφο του Φρουρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των τοπικών αρχών, της πολιτικής ζωής, φορέων, μαθητών και πολιτών, οι οποίοι απέτισαν φόρο τιμής σε όσους αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία.
Το πρωί, η πομπή ξεκίνησε από την είσοδο του Δημαρχείου και κατευθύνθηκε προς το Ηρώο, όπου τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στη μνήμη των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. Την καθιερωμένη ομιλία εκφώνησε η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Λαρισαίων, Γαρυφαλλιά Καρυστιανού-Γκολφινοπούλου η οποία ανέδειξε τη σημασία της ελευθερίας μέσα από την καθημερινή ζωή των ανθρώπων, τις δοκιμασίες της κατοχής και τις πράξεις αντίστασης και αλληλεγγύης.
Με αφετηρία την καθημερινότητα ενός νέου ανθρώπου σήμερα, η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου επιχείρησε να συνδέσει τις δύο γενιές που χωρίζονται από 82 χρόνια ιστορίας, αλλά ενώνονται από το ερώτημα τι σημαίνει να ζει κανείς ελεύθερος.
Όπως ανέφερε, ένας νέος σήμερα κινείται στην πόλη χωρίς να αναρωτιέται ποιος του εξασφαλίζει αυτή τη δυνατότητα. Για τους νέους, όμως, της περιόδου της κατοχής, η ελευθερία δεν ήταν δεδομένη, αλλά μια προσδοκία για την οποία χρειάστηκε να αγωνιστούν.
Η γερμανική κατοχή, όπως επισήμανε, δεν αποτέλεσε απλώς μια αλλαγή εξουσίας, αλλά εισέβαλε σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής, με επιτάξεις, περιορισμούς στην κυκλοφορία, συλλήψεις και διώξεις. Οι νέοι της εποχής, με τις σπουδές, τις φιλίες και τα σχέδιά τους, στερήθηκαν τη δυνατότητα να καθορίζουν ελεύθερα τη ζωή τους.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η αντίσταση εκδηλώθηκε όχι μόνο μέσα από πράξεις που καταγράφηκαν στην ιστορία, αλλά και μέσα από μικρές, καθημερινές ενέργειες: τη μεταφορά μηνυμάτων και εφοδίων, την απόκρυψη διωκόμενων και τη συμμετοχή σε αντιστασιακές επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον αντιστασιακό Αντώνη Αγγελούλη, γνωστό ως Αντώνη Βρατσάνο, υπογραμμίζοντας ότι η γενναιότητα δεν σήμαινε απουσία φόβου, αλλά την απόφαση να μην επιτραπεί στον φόβο να καθορίσει τη ζωή.
Η ομιλήτρια αναφέρθηκε, επίσης, στον διωγμό της εβραϊκής κοινότητας της Λάρισας. Τα ξημερώματα της 27ης Μαρτίου 1944, οι γερμανικές δυνάμεις περικύκλωσαν τη συνοικία και συνέλαβαν περισσότερους από 240 Εβραίους της πόλης. Ελάχιστοι επέστρεψαν από τα στρατόπεδα εξόντωσης, ενώ άλλοι είχαν καταφέρει να διαφύγουν με τη βοήθεια χριστιανών γειτόνων και ανθρώπων της Αντίστασης.
Μέσα από αυτή την τραγική ιστορική εμπειρία, ανέδειξε τόσο τη βαρβαρότητα των οργανωμένων διώξεων όσο και τη δύναμη της ανθρώπινης αλληλεγγύης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Ολοκαύτωμα δεν ξεκίνησε με τα στρατόπεδα εξόντωσης, αλλά είχε προηγηθεί η σταδιακή αφαίρεση δικαιωμάτων και η καλλιέργεια αντιλήψεων που διαχώριζαν τους ανθρώπους σε άξιους και ανάξιους.
Στο επίκεντρο των μηνυμάτων που απηύθυναν οι εκπρόσωποι της πολιτικής και αυτοδιοικητικής ζωής βρέθηκαν η διατήρηση της ιστορικής μνήμης, η αξία της ελευθερίας και της δημοκρατίας, αλλά και η ανάγκη οι αγώνες της προηγούμενης γενιάς να αποτελέσουν οδηγό για τις επόμενες.
Θανάσης Μαμάκος: «Η ελευθερία δεν είναι δεδομένη»
Στη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και στην επικαιρότητα των μηνυμάτων της απελευθέρωσης αναφέρθηκε ο δήμαρχος Λαρισαίων, Θανάσης Μαμάκος.
Όπως υπογράμμισε, η Λάρισα δεν ξεχνά τις δύσκολες και σκοτεινές στιγμές της ιστορίας της, αλλά ούτε και τη δύναμη, το θάρρος και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων που αγωνίστηκαν για την ελευθερία.
«Η Λάρισα δεν ξεχνά τις πιο δύσκολες και σκοτεινές στιγμές της ιστορίας. Δεν ξεχνά όμως και τη δύναμη, το θάρρος και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στην επικαιρότητα του μηνύματος της επετείου, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως ανέφερε, η ειρήνη και η δημοκρατία δοκιμάζονται σε πολλά σημεία του κόσμου.
«Η ελευθερία δεν είναι δεδομένη. Είναι μια πολύτιμη παρακαταθήκη που οφείλουμε να διαφυλάσσουμε και να παραδίδουμε στις επόμενες γενιές», τόνισε, αναδεικνύοντας την ευθύνη της σημερινής κοινωνίας να προστατεύει τις αξίες για τις οποίες αγωνίστηκαν οι προηγούμενοι.
Γιάννης Καριπίδης: «Να θυμόμαστε και να διδάσκουμε στα παιδιά μας»
Τη σημασία της επετείου για τη Λάρισα και ολόκληρη την περιοχή υπογράμμισε ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ, Γιάννης Καριπίδης, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην καθοριστική συμβολή της Εθνικής Αντίστασης στην απελευθέρωση της πόλης.
«Σήμερα είναι μια σημαντική μέρα για τη Λάρισα και για την περιοχή μας. Απελευθερώθηκε η πρωτεύουσα του νομού μας με την καθοριστική συμβολή της Εθνικής Αντίστασης», ανέφερε.
Όπως επισήμανε, πρόκειται για μια ημέρα που αξίζει να διατηρείται ζωντανή στη συλλογική μνήμη και να μεταφέρεται στις νεότερες γενιές.
Παράλληλα, εξέφρασε τη στήριξή του σε κάθε προσπάθεια ανάδειξης του αγώνα εκείνης της περιόδου, τονίζοντας τη σημασία του για την πορεία της κοινωνίας τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Καριπίδης ευχήθηκε χρόνια πολλά στους κατοίκους της Λάρισας και ολόκληρου του νομού, με αγωνιστικότητα, πίστη στο καθήκον και προσήλωση στην πατρίδα.
Γιώργος Ρούντας: «Να αγωνιζόμαστε για υψηλά ιδανικά»
Στην ιστορική σημασία της απελευθέρωσης, έπειτα από τριάμισι χρόνια κατοχής, αναφέρθηκε ο βουλευτής Λάρισας της Νίκης, Γιώργος Ρούντας.
«Ημέρα μνήμης σημαντική σήμερα για όλες τις Λαρισαίες και όλους τους Λαρισαίους. Ύστερα από 3,5 χρόνια κατοχής εκείνη την εποχή, η Λάρισα σαν σήμερα νιώθει ξανά ελεύθερη», σημείωσε.
Όπως ανέφερε, η απελευθέρωση έδωσε στην πόλη τη δυνατότητα να βιώσει ξανά την ελευθερία και να ανοίξει τον δρόμο για τη δημοκρατία.
Ο κ. Ρούντας κάλεσε τους πολίτες να κρατήσουν ζωντανό το μήνυμα των ανθρώπων που θυσιάστηκαν και αγωνίστηκαν, ώστε οι επόμενες γενιές να συνεχίσουν να ζουν ελεύθερες και να υπερασπίζονται υψηλά ιδανικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην άδολη φιλοπατρία και τη δημοκρατία, ευχόμενος χρόνια πολλά σε όλους τους κατοίκους της πόλης.
Μαρία Γαλλιού: «Να μετατρέψουμε την ελευθερία σε πράξη»
Στη σημασία της ιστορικής επετείου και στην ανάγκη να συνδεθεί η μνήμη του παρελθόντος με τις ευθύνες του παρόντος αναφέρθηκε η χωρική αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Λάρισας, Μαρία Γαλλιού.
Όπως υπενθύμισε, το βράδυ της 22ας προς την 23η Οκτωβρίου 1944 οι τελευταίες γερμανικές δυνάμεις εγκατέλειπαν τη Λάρισα, σηματοδοτώντας το τέλος της κατοχής για την πόλη.
«Σήμερα, 82 χρόνια μετά, τιμούμε τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, τιμούμε μια γενιά που δεν συμβιβάστηκε ούτε με τον φασισμό ούτε με την ανελευθερία», ανέφερε.
Η κ. Γαλλιού χαρακτήρισε τον αγώνα εκείνης της γενιάς άνισο, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι επηρέασε την ευρωπαϊκή ιστορία.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ιστορία δεν καλεί τη σημερινή κοινωνία μόνο να τιμήσει το παρελθόν, αλλά και να εργαστεί για ένα καλύτερο μέλλον.
«Μας καλεί να χτίσουμε το μέλλον καλύτερα. Να πιστέψουμε στην ελευθερία, να μετατρέψουμε την ελευθερία σε πράξη, να μετατρέψουμε την ευθύνη σε αγώνα καθημερινό και κυρίως να δώσουμε την ελπίδα για μια νέα προοπτική στους νέους μας», τόνισε, ευχόμενη χρόνια πολλά στη Λάρισα.
Η ιστορική παρακαταθήκη της 23ης Οκτωβρίου
Η 23η Οκτωβρίου 1944 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημερομηνίες στη σύγχρονη ιστορία της Λάρισας. Η αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων και η απελευθέρωση της πόλης σηματοδότησαν το τέλος μιας σκληρής περιόδου κατοχής και ανέδειξαν τη συμβολή όσων αγωνίστηκαν για την ελευθερία.
Ογδόντα δύο χρόνια αργότερα, η επέτειος εξακολουθεί να αποτελεί αφορμή για αναστοχασμό γύρω από τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της ειρήνης. Παράλληλα, υπενθυμίζει τη σημασία της ιστορικής γνώσης και της μεταφοράς της συλλογικής μνήμης στις νεότερες γενιές, ώστε οι θυσίες του παρελθόντος να παραμένουν ζωντανές και να εμπνέουν το παρόν και το μέλλον.
Φωτογραφίες και βίντεο: Λεωνίδας Τζέκας// LarissaPress
