Επικριτική είναι η στάση των φορέων της αγοράς ακινήτων απέναντι στον τρόπο που σχεδιάστηκαν και υλοποιούνται τα προγράμματα «Σπίτι μου», καθώς έχουν δημιουργήσει στρεβλώσεις σε μια συγκεκριμένη κατηγορία κατοικιών, όπου οι τιμές έχουν αυξηθεί υπέρμετρα τα τελευταία χρόνια, ακριβώς λόγω της συνεχούς τροφοδότησης της ζήτησης.
Αυτό φαίνεται και από τη συνεχή αύξηση των ανώτατων ορίων τόσο της αξίας του δανείου όσο και της αξίας των ακινήτων που μπορούν να αποκτηθούν μέσω των προγραμμάτων. «Από το “Σπίτι μου Ι” μέχρι το επόμενο “Σπίτι μου ΙΙΙ”, βλέπουμε ότι τα όρια έχουν αυξηθεί κατά 50%, κάτι που δείχνει και την ανάγκη να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα τιμών», επισήμανε ο Δημήτρης Ανδρίτσος, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Cerved Property Services, στο πλαίσιο της ημερίδας που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ), στο πλαίσιο της Prodexpo 2026. Υπενθυμίζεται ότι η μέγιστη αξία κατοικίας στο «Σπίτι μου Ι» ήταν 200.000 ευρώ, στο επικείμενο «Σπίτι μου ΙΙΙ» το όριο έχει αυξηθεί στις 300.000 ευρώ, ενώ το ανώτατο ύψος δανείου έχει αυξηθεί από 150.000 σε 230.000 ευρώ.
Αντιστοίχως, σύμφωνα με τον Δημήτρη Μπινιάρη, μέλος του Δ.Σ. της ΠΟΣΜΑΣ, «είδαμε ότι σπίτια των 150.000-170.000 ευρώ χωρίς ιδιαίτερη ζήτηση κατέληξαν να πουληθούν προς 180.000-200.000 ευρώ στο πλαίσιο του “Σπίτι μου Ι”, κάτι που συνεχίστηκε και με το τελευταίο πρόγραμμα. Ουσιαστικά, δηλαδή, το κέρδος των δικαιούχων μέσω της επιδότησης του επιτοκίου το καρπώθηκαν, και μάλιστα άμεσα, οι πωλητές και ιδιοκτήτες των ακινήτων μέσω της ανόδου των τιμών, κάτι που ασφαλώς οφείλεται στην εκτίναξη της ζήτησης, χωρίς η προσφορά να μπορέσει να ακολουθήσει».
Πυρά από φορείς της αγοράς και για το σχέδιο πενταπλα- σιασμού του φόρου μεταβίβασης για πολίτες εκτός Ε.Ε.
Με τη σειρά του ο Κώστας Γεωργάκος, συνιδρυτής του μεσιτικού γραφείου Prelevits & Georgakos Real Estate Solutions, επισήμανε ότι «στα ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω του προγράμματος, δηλαδή τα μεγαλύτερης ηλικίας και πιο χαμηλής αποτίμησης, οι τιμές πώλησης αυξήθηκαν κατά 30%, έναντι μέσης αύξησης 5% στο σύνολο της αγοράς».
Τα «πυρά» των φορέων της αγοράς συγκέντρωσε και η πρόθεση πενταπλασιασμού του φόρου μεταβίβασης (από 3% σε 15%) για την απόκτηση κατοικίας από φυσικά πρόσωπα που προέρχονται από χώρες εκτός Ε.Ε. Σύμφωνα με τον Λευτέρη Ποταμιάνο, πρόεδρο της ΠΟΣΜΑΣ, «το πρώτο εξάμηνο, οι εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 7% ετησίως και έφτασαν το 1,1 δισ. ευρώ. Αυτά τα κεφάλαια εμείς θέλουμε να τα μειώσουμε τώρα, με πρόσχημα τη στεγαστική κρίση. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι για κατοικίες με κόστος αγοράς αντίστοιχο των αντοχών των Ελλήνων, δηλαδή έως 250.000-300.000 ευρώ, οι ξένοι έχουν πάψει πλέον να ενδιαφέρονται, μετά τους περιορισμούς στη “χρυσή βίζα”, ειδικά στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη. Οπότε, τι ακριβώς θα πετύχει ο αυξημένος αυτός φόρος;» αναρωτήθηκε ο κ. Ποταμιάνος. Κατά τον ίδιο, το μέτρο αυτό δεν πρόκειται να έχει καμία απολύτως επίδραση στη στεγαστική κρίση και είναι πολύ πιθανό τελικά να μην εφαρμοστεί.
Σύμφωνα με τον Γιώργο Γαβριηλίδη, διευθύνοντα σύμβουλο της Elxis-At Home in Greece, η οποία ειδικεύεται στις πωλήσεις εξοχικών κατοικιών σε ξένους αγοραστές, «η τάση φέτος είναι ιδιαίτερα θετική και θα ολοκληρωθεί με άνοδο των πωλήσεων κατά 15%, καθώς ήδη από τον Μάιο και μετά ξεπεράστηκε η αρχική στάση αναμονής αρκετών αγοραστών λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων. Το 75% των πελατών μας προέρχεται από χώρες της Ε.Ε. και συγκεκριμένα από την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Γερμανία, ενώ το υπόλοιπο αφορά χώρες εκτός Ε.Ε., κυρίως τις ΗΠΑ, την Ελβετία, την Αυστραλία και τον Καναδά», σημείωσε ο κ. Γαβριηλίδης, προσθέτοντας ότι τον τελευταίο χρόνο παρατηρείται και κατά 83% πτώση του ενδιαφέροντος για εξασφάλιση άδειας διαμονής μέσω του προγράμματος «χρυσή βίζα», κυρίως λόγω της απαγόρευσης αξιοποίησης των ακινήτων μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι δεν παρατηρούνται και φαινόμενα παράκαμψης της σχετικής απαγόρευσης από μερίδα της αγοράς, κάτι που έχει εντοπίσει και η κυβέρνηση. Οπως μάλιστα ανέφερε ο Θάνος Πλεύρης, υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, «οι άδειες διαμονής θα αφαιρούνται όταν εντοπίζονται προσπάθειες παράκαμψης της απαγόρευσης βραχυχρόνιας μίσθωσης μέσω υπομισθώσεων, όπου δηλαδή αυτός που το μισθώνει, στη συνέχεια το αξιοποιεί μέσω των σχετικών πλατφορμών βραχυχρόνιων μισθώσεων».
