Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά-ορόσημο για το ασφαλιστικό σύστημα, καθώς οι αιτήσεις συνταξιοδότησης κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με έρευνα του καθηγητή Αλέξη Μητρόπουλου, προέδρου της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), μόνο τον Σεπτέμβριο κατατέθηκαν 20.100 νέες αιτήσεις. Στο σύνολο του εννεαμήνου ο αριθμός των αιτήσεων ξεπερνά τις 163.000. Την ίδια ώρα, τα νέα στοιχεία του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή δείχνουν ότι ο ΕΦΚΑ, παρά την πίεση, συνεχίζει να «ροκανίζει» τις εκκρεμότητες.
πηγή: ΑΤΛΑΣ – eEFKA (πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)
Ο Σεπτέμβριος ξεπέρασε ξανά τις 20.000 αιτήσεις
Τα στοιχεία της ΕΝΥΠΕΚΚ βασίζονται στη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ» για το πρώτο εξάμηνο, καθώς και σε στοιχεία για τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο που, όπως σημειώνει ο κ. Μητρόπουλος, δεν έχουν ανακοινωθεί ακόμη επισήμως.
Κατά μήνα, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 18.636 τον Ιανουάριο, 18.363 τον Φεβρουάριο και 21.214 τον Μάρτιο, ο οποίος παραμένει ο πιο φορτωμένος μήνας της χρονιάς. Ακολούθησαν 16.625 τον Απρίλιο, 17.860 τον Μάιο και 17.934 τον Ιούνιο.
Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι αιτήσεις συνταξιοδότησης ανήλθαν περίπου σε 19.000 και 14.000 αντίστοιχα, όπως επιβεβαιώνεται και από σχετικά ρεπορτάζ. Σύμφωνα με τις πηγές της ΕΝΥΠΕΚΚ, η καμπύλη εκτινάχθηκε ξανά τον Σεπτέμβριο, αγγίζοντας τις 20.100 αιτήσεις.
H τελευταία έκθεση «Άτλας» του e-EFKA, καταγράφει περισσότερες από 110.600 αιτήσεις συνταξιοδότησης το πρώτο εξάμηνο του 2026. Αν προσθέσουμε τις αιτήσεις που κατατέθηκαν το γ΄τρίμηνο του 2026, τότε ο συνολικός αριθμός προσεγγίζει τις 164.000
Αν η φυγή από τον εργασιακό βίο συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, ο ετήσιος αριθμός των αιτήσεων για το 2026 ενδέχεται να ξεπεράσει τις 220.000, καταρρίπτοντας νέο ρεκόρ.
Για σύγκριση, το 2024 είχαν υποβληθεί συνολικά 197.228 αιτήσεις, ενώ οι χρονιές με τις περισσότερες αιτήσεις ήταν το 2021 με 212.151 και το 2022 με 211.133, λίγο πριν από την κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων.
Επτά στις δέκα αιτήσεις από γυναίκες
Πίσω από τους αριθμούς διακρίνεται ένα έντονο έμφυλο αποτύπωμα, αφού σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, οι επτά στις δέκα νέες αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες. Η αναλογία προκύπτει από τη συνδυαστική ανάλυση των στοιχείων του e-ΕΦΚΑ, αφού στις εκθέσεις του «Άτλαντα» δεν αναφέρεται το φύλο των αιτούντων. Αναφέρεται ωστόσο η κατηγοριοποίηση ανά είδος σύνταξης. Από τις αιτήσεις του Ιουνίου, οι 8.287 αφορούσαν σύνταξη γήρατος, οι 3.236 σύνταξη αναπηρίας και οι 4.170 σύνταξη λόγω θανάτου.
Γιατί σπεύδουν οι ασφαλισμένοι προς την έξοδο
Ο κ. Μητρόπουλος αποδίδει το κύμα συνταξιοδοτήσεων σε τρεις βασικούς παράγοντες. Ο πρώτος είναι ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από την 1η Ιανουαρίου 2027, μέσω της «ρήτρας προσδόκιμου», η οποία συνδέει αυτόματα, ανά τριετία, την ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Ο δεύτερος είναι ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου, κάτι που κατά την ΕΝΥΠΕΚΚ οδηγεί σε μειώσεις τουλάχιστον 30% σε σχέση με το παλαιό καθεστώς της καλύτερης πενταετίας. Ο τρίτος αφορά τους ευνοϊκότερους όρους απασχόλησης των συνταξιούχων, με περισσότερους από 300.000 να εργάζονται σήμερα, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Η ΕΝΥΠΕΚΚ υπενθυμίζει επίσης ότι το 83,5% των 2.541.942 συνταξιούχων της χώρας είναι άνω των 65 ετών, με βάση τα στοιχεία Αυγούστου του ΗΛΙΟΣ.
Η κυβέρνηση, πάντως, έχει διαβεβαιώσει ότι δεν θα υπάρξει αύξηση των ορίων ηλικίας το 2027, με την υφυπουργό Εργασίας Άννα Ευθυμίου να δηλώνει ότι η αύξηση του 2015 λειτουργεί ως «μαξιλάρι» ασφαλείας. Σύμφωνα με τις μελέτες που εξετάζονται, το ζήτημα αναμένεται να επανεξεταστεί το 2030, με βάση το προσδόκιμο ζωής της περιόδου 2019–2029. Η αβεβαιότητα για το μέλλον, ωστόσο, φαίνεται πως αρκεί για να κρατά τον ρυθμό των αιτήσεων ψηλά.
πηγή: ΑΤΛΑΣ, e-ΕΦΚΑ
Λιγότερες εκκρεμότητες παρά τη «βροχή» αιτήσεων
Η νέα τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, εξετάζει την πορεία των εκκρεμών αιτήσεων συνταξιοδότησης, με βάση τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ. Όπως αναφέρθηκε, στο πρώτο εξάμηνο του 2026 κατατέθηκαν 110.632 αιτήσεις, έναντι 97.334 την ίδια περίοδο του 2025. Πρόκειται για αύξηση 13,7% που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση εξαμήνου μετά το 2022. Παρ’ όλα αυτά, οι εκκρεμείς αιτήσεις κύριας σύνταξης υποχώρησαν τον Ιούνιο στις 33.987, δηλαδή 3.673 λιγότερες από το προηγούμενο τρίμηνο. Οι ληξιπρόθεσμες, που περιμένουν πάνω από 90 ημέρες, μειώθηκαν στις 15.398, κατά 3.948 λιγότερες σε ετήσια βάση. Η εκτιμώμενη δαπάνη για το σύνολο των εκκρεμών κύριων συντάξεων διαμορφώθηκε στα 96,3 εκατ. ευρώ, μειωμένη κατά 19,4 εκατ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι.
Επικουρικές και διεθνείς συντάξεις παραμένουν τα «αγκάθια»
Στους παραπάνω αριθμούς δεν περιλαμβάνονται οι συντάξεις με διεθνείς κανόνες, όπου εκτιμάται ότι εκκρεμούν περίπου 12.000 φάκελοι, λόγω της χρονοβόρας διασταύρωσης ασφαλιστικού χρόνου στο εξωτερικό. Αν συνυπολογιστούν και αυτές, η συνολική εκτιμώμενη δαπάνη των ληξιπρόθεσμων κύριων συντάξεων ανέρχεται σε 221,7 εκατ. ευρώ, ενώ μετά την αφαίρεση οφειλών και κρατήσεων το ποσό που εκτιμάται ότι θα φτάσει στους δικαιούχους περιορίζεται στα 55,8 εκατ. ευρώ. Στις επικουρικές, οι εκκρεμείς αιτήσεις για τις οποίες έχει ήδη εκδοθεί απόφαση κύριας σύνταξης ανήλθαν σε 40.506, από τις οποίες οι 32.434 είναι ληξιπρόθεσμες.
Τι φέρνει το 2027 για όσους ήδη λαμβάνουν σύνταξη
Για τους σημερινούς συνταξιούχους, το ενδιαφέρον στρέφεται στην αναπροσαρμογή του Ιανουαρίου, η οποία προκύπτει κατά το ήμισυ από τον πληθωρισμό και κατά το ήμισυ από τον ρυθμό ανάπτυξης. Οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις ανεβάζουν το ποσοστό στο 2,6%, από 2,4% που προβλεπόταν αρχικά, εξαιτίας των επίμονων πληθωριστικών πιέσεων. Παράλληλα, περίπου 671.586 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά θα λάβουν από το 2027 ολόκληρη την αύξηση χωρίς συμψηφισμό, με μηνιαίο όφελος που εκτιμάται από 22 έως 50 ευρώ.
