Για την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, με μήνυμά της η Ευαγγελία Λιακούλη, Τομεάρχης Δικαιοσύνης, Θεσμών & Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και βουλευτής Λάρισας, τονίζει τα εξής:
«Μια χώρα που δεν φροντίζει αυτούς που την έχτισαν, δεν μπορεί να εμπνεύσει τους νέους να μείνουν σε αυτήν. Η επένδυση στην τρίτη ηλικία είναι δείκτης πολιτισμού και κοινωνικής συνοχής.
Είναι βέβαιο ότι η συζήτηση γύρω από την τρίτη ηλικία δεν περιορίζεται στο ζήτημα της διαχείρισης των συντάξεων ή εν γένει της οικονομικής κατάστασης, για το οποίο ήδη το ΠΑΣΟΚ έχει ανακοινώσει δέσμη μέτρων όπως τη 13η σύνταξη, το ΕΚΑΣ, τη μεσοσταθμική μείωση κατά 20% της εισφοράς αλληλεγγύης συνταξιούχων, το ξεπάγωμα των επικουρικών συντάξεων, τη σταδιακή αύξηση των ποσοστών αναπλήρωσης, ώστε να προκύπτουν ουσιαστικές αυξήσεις στις συντάξεις, καθώς και τη θέσπιση αναλογικής ανταποδοτικής σύνταξης για όσους δεν συμπληρώνουν 15 έτη ασφάλισης κλπ.
Σήμερα, εξίσου σημαντική ανάγκη είναι η θεσμική θωράκιση της διαβίωσης και η δημογραφική ανθεκτικότητα της χώρας. Η Ελλάδα είναι η 5η πιο γερασμένη χώρα στον ΟΟΣΑ, με το 23,94% του πληθυσμού της να είναι άνω των 65 ετών: το 21% των ανδρών και το 26% των γυναικών.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών υγείας στην ΕΕ, ενώ την ίδια στιγμή οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα αντιστοιχούν μόλις στο 0,16% του ΑΕΠ, έναντι 1,71% στην ΕΕ.
Αυτά αναφέρονται μεταξύ άλλων σε πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ με τίτλο «Οι πολλαπλές πτυχές της ανισότητας στην Ελλάδα». Επίσης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου για τη Μακροχρόνια Φροντίδα, η χώρα μας βρίσκεται στην τελευταία θέση ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ, όπου ο γενικός μέσος όρος αγγίζει τις 45,6 κλίνες ανά 1.000 ηλικιωμένους.
Η τεράστια αυτή απόκλιση επιβεβαιώνεται και από τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, τα οποία δείχνουν τη συνολική εικόνα της χώρας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη
Η έλλειψη αυτή αναδεικνύει ένα σημαντικό έλλειμμα στις υποδομές για την τρίτη ηλικία και τους χρονίως πάσχοντες, αναγκάζοντας τις ελληνικές οικογένειες να επωμίζονται οι ίδιες τη φροντίδα των ηλικιωμένων μελών τους ή να στρέφονται στον ιδιωτικό τομέα με υψηλό προσωπικό κόστος.
Σήμερα είναι απαραίτητες όσο ποτέ, ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις, όπως :
-Η Θεσμοθέτηση του «Κοινωνικού Βοηθού» και 24ωρης Κατ’ Οίκον Νοσηλείας
Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει μόλις 2,5 κλίνες φροντίδας ανά 1.000 ηλικιωμένους (ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 45,6). Το κράτος οφείλει να επενδύσει στην «αποϊδρυματοποίηση» και στην υποστήριξη της οικογένειας, η οποία αυτή τη στιγμή επωμίζεται άτυπα όλο το βάρος.
Είναι αναγκαία η δημιουργία ενός εθνικού δικτύου επαγγελματιών Κοινωνικών Βοηθών (κατά το πρότυπο του Προσωπικού Βοηθού για ΑμεΑ), χρηματοδοτούμενου από το κράτος, ο οποίος θα υποστηρίζει ηλικιωμένους με σοβαρά κινητικά ή νοητικά προβλήματα στο σπίτι τους.
-Εθνικό Σχέδιο για την Άνοια και το Αλτσχάιμερ
Οι νευροεκφυλιστικές παθήσεις αποτελούν τη «βωβή επιδημία» της εποχής μας. Το κόστος της ιδιωτικής φροντίδας αυτών των ασθενών εξανεμίζει ολόκληρους τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Η έλλειψη εξειδικευμένων δημόσιων δομών συνιστά σοβαρό έλλειμμα κοινωνικής δικαιοσύνης.
Είναι αναγκαία η Ίδρυση Δημόσιων Κέντρων Ημέρας και Ξενώνων Φροντίδας για ασθενείς με άνοια σε κάθε Περιφέρεια της χώρας, με δωρεάν πρόσβαση.
– Ψηφιακός Διαμεσολαβητής Υγείας & Πρόνοιας
Η ψηφιοποίηση του κράτους δεν πρέπει να γεννά νέες ανισότητες. Η πολιτεία οφείλει να χτίσει γέφυρες, όχι τείχη, για τους ανθρώπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία.
Είναι αναγκαία η δημιουργία μιας νέας, στελεχωμένης υπηρεσίας (π.χ. μέσω αναβαθμισμένων ΚΕΠ ή τοπικών κοινωνικών υπηρεσιών), όπου ειδικοί υπάλληλοι θα αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου την ψηφιακή διεκπεραίωση (άυλη συνταγογράφηση, αιτήσεις επιδομάτων, ραντεβού με γιατρούς) για ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους ή δεν έχουν ψηφιακές δεξιότητες.
– Φορολογικές Ελαφρύνσεις και «Καλάθι Υγείας Τρίτης Ηλικίας»
Η αγοραστική δύναμη των ηλικιωμένων δεν προστατεύεται με μικρές αυξήσεις-ψίχουλα στις συντάξεις όταν οι δαπάνες υγείας αυξάνονται ραγδαία. Χρειάζεται στοχευμένη μείωση του κόστους διαβίωσης.
Είναι αναγκαία η μείωση του ΦΠΑ σε βασικά είδη πρώτης ανάγκης για την τρίτη ηλικία (παροχή με ατομική κάρτα -π.χ. προϊόντα ακράτειας, ειδικά συμπληρώματα διατροφής) και πλήρης κατάργηση της συμμετοχής στα φάρμακα για χαμηλοσυνταξιούχους με χρόνια νοσήματα (κριτήρια παροχής/τεκμήρια εισοδημάτων).
Η 1η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας, δεν μπορεί να είναι μόνο μια ημέρα συμβολισμού. Είναι μια υπενθύμιση της ευθύνης της Πολιτείας να διασφαλίζει για κάθε ηλικιωμένο και κάθε ηλικιωμένη αξιοπρέπεια, ασφάλεια, υγεία και μια ζωή χωρίς αποκλεισμούς.
Ιδιαίτερη θέση στη σκέψη μου έχει σήμερα, η αείμνηστη Αικατερίνη Ζιαζιά, Διευθύντρια του Δημοτικού Γηροκομείου Λάρισας, με την οποία είχαμε συνεργαστεί σε δράσεις και εκδηλώσεις στο πλαίσιο του δικτύου «ΚΑΝΕΙΣ ΜΟΝΟΣ» για τους ανθρώπους της Τρίτης Ηλικίας. Η απουσία της είναι αισθητή, όμως το έργο και η προσφορά της στους ηλικιωμένους συμπολίτες μας παραμένουν ζωντανά και αποτελούν παρακαταθήκη για την πόλη μας.
Διότι η Τρίτη Ηλικία δεν χρειάζεται μόνο τιμητικές αναφορές. Χρειάζεται συγκεκριμένες πολιτικές, πραγματική στήριξη και αξιοπρέπεια στην καθημερινότητα.
Τους οφείλουμε πολλά. Και τώρα είναι η δική μας σειρά να ανταποδώσουμε».
