«Οι μόνοι έλεγχοι ή “δικλίδες ασφαλείας” που χρειάζεται η Τ.Ν. είναι ένας ΔΥΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΞΥΠΝΟΣ (υψηλό IQ) ΠΡΟΕΔΡΟΣ, και οι ΗΠΑ το έχουν αυτό, με το παραπάνω!». Αυτή ήταν η απάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, στις προειδοποιήσεις ερευνητών και CEO των κολοσσών της τεχνητής νοημοσύνης ότι η τεχνολογία αναπτύσσεται ταχύτερα από ό,τι περίμενε κανείς και αποτελεί πλέον μη αμελητέα απειλή για την επιβίωση της ανθρωπότητας.
Ο Τραμπ δεν έμεινε εκεί. «Εξελίσσεται μία ΑΡΡΩΣΤΗMENH συνωμοσία κατά της Τ.Ν. και των data centers, και η μόνη που χαίρεται είναι η Κίνα», έγραψε στην ίδια ανάρτηση. Η καταστροφολογία, υπονοεί, είναι προϊόν μιας εκστρατείας προπαγάνδας του Πεκίνου για να χάσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες το προβάδισμά τους στην κούρσα της Τ.Ν. Ακολούθησαν ακόμη έξι αναρτήσεις, σε παρόμοιο μήκος κύματος.
Το SOS του Αμοντέι
Οι παρεμβάσεις του Τραμπ ήρθαν λίγες ημέρες μετά την παραίτηση του Τζέικομπ Κόξον, ερευνητή της Anthropic, ο οποίος αναφέρθηκε στον κίνδυνο η νέα τεχνολογία να ξεφύγει από τον έλεγχο των δημιουργών της. Κορυφαία στελέχη των (αμερικανικών) εταιρειών που βρίσκονται στην πρωτοπορία της εξέλιξης της Τ.Ν. έδειξαν να συμμερίζονται τους φόβους του, κάποιοι δίνοντας πιθανότητες άνω του 10% η νέα τεχνολογία να επιφέρει εντός των επόμενων δέκα ετών το τέλος του ανθρώπινου είδους. Ο ίδιος ο Ντάριο Αμoντέι, CEO της Anthropic, έγραψε ένα δοκίμιο σχεδόν 4.000 λέξεων, λέγοντας ότι αυτόνομα AI agents θα μπορούσαν εντός 6-12 μηνών να καταλάβουν ολόκληρο το Διαδίκτυο(!), προκαλώντας ζημίες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, και ότι η «κλίμακα της ζημίας στη συνέχεια θα αυξανόταν».
Οι ομόλογοί του, από τον μισητό αντίζηλό του Σαμ Aλτμαν της OpenAI έως τον Ελον Μασκ και τον Ντέμη Χασάμπη της Google DeepMind, αν και διαφώνησαν επί πτυχών της προτεινόμενης λύσης του Αμοντέι, συμφώνησαν στο βασικό: ότι απαιτείται επιβράδυνση της Τ.Ν. ώστε να αναπτυχθεί με ασφαλή τρόπο.
Οι παρενέργειες
«Οι CEO της Anthropic και της OpenAI καθώς και ο Ελον Μασκ έχουν λόγους να ανησυχούν για την εμπιστοσύνη στα προϊόντα και στις εταιρείες τους», λέει στην «Κ» η Μαριέτε Σάακε, επισκέπτρια καθηγήτρια στο Ινστιτούτο για Ανθρωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη του Στάνφορντ και πρώην ευρωβουλευτής. «Οι βλάβες που ήδη προκαλεί η Τ.Ν. είναι σοβαρές: στο περιβάλλον, στις πολιτικές ελευθερίες και στην εθνική ασφάλεια. Ερμηνεύω την τελευταία έκκληση για παύση ως μια προσπάθεια να γίνουν άλλοι συμμέτοχοι ή ακόμη και υπεύθυνοι για την επίλυση των προβλημάτων που έχουν δημιουργήσει αυτές οι εταιρείες», σημειώνει η Σάακε, συγγραφέας του βιβλίου «The Tech Coup: How to Save Democracy from Silicon Valley», προσθέτοντας: «Τουλάχιστον τους επιτρέπει να πουν ότι μας είχαν προειδοποιήσει αν συμβεί άλλο περιστατικό. Αυτές είναι οι ίδιες εταιρείες που έχουν σπεύσει να κυκλοφορήσουν στην αγορά τα τελευταία τους προϊόντα και, στην περίπτωση του Μασκ και του Σαμ Αλτμαν, έχουν ασκήσει έντονες πιέσεις κατά της ρύθμισης».
Η Σάακε, πάντως, δεν πείθεται από το επιχείρημα ότι η επιβράδυνση στις ΗΠΑ θα μεταφραστεί σε πλεονέκτημα για την Κίνα: «Οι ΗΠΑ έχουν προσπαθήσει πολύ να επιβραδύνουν την Κίνα, υποχρεώνοντας τους Κινέζους να βρουν λύσεις μέσω της εγχώριας καινοτομίας». Η ανησυχία σχετικά με τη χρήση της Τ.Ν. από την Κίνα, αναφέρει, θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί «με ενίσχυση των μέτρων προστασίας, που θα εφαρμόζονταν πρώτα εντός ΗΠΑ και στη συνέχεια παγκοσμίως».
Η κοινή γραμμή των πρωταγωνιστών του κλάδου δεν δημιούργησε την προσδοκώμενη συστράτευση. Κάποιοι, μάλιστα, έσπευσαν να τους αποδώσουν άλλα κίνητρα.
Ευθύνες και σκοπιμότητες – «Ερμηνεύω την τελευταία έκκληση για παύση ως μια προσπάθεια να γίνουν άλλοι συμμέτοχοι ή ακόμη και υπεύθυνοι για την επίλυση των προβλημάτων που έχουν δημιουργήσει αυτές οι εταιρείες», λέει στην «Κ» η Μαριέτε Σάακε, καθηγήτρια του Στάνφορντ.
Ο Ντέιβιντ Σακς, σύμβουλος τεχνολογίας του Τραμπ και πρώην τσάρος του Λευκού Οίκου για την Τ.Ν., απευθυνόμενος στον Αμοντέι και στον Αλτμαν μέσω X, ήταν ανοιχτά επικριτικός. «Δεν βλέπω αυτά που βλέπετε στο εργαστήριο», σημείωσε ο Σακς, επενδυτής της Σίλικον Βάλεϊ και αρχιτέκτονας της πολιτικής απορρύθμισης της Τ.Ν., στο εσωτερικό και διεθνώς, που έχει εφαρμόσει ο Τραμπ στη δεύτερη θητεία του. «Εάν τα ακυκλοφόρητα μοντέλα είναι αρκετά τρομακτικά ώστε να πιστεύετε ότι πρέπει να επιβραδύνετε, υποστηρίζω την απόφασή σας να είστε υπεύθυνοι. Αλλά σταματήστε να προσποιείστε ότι χρειάζεστε την άδεια οποιουδήποτε άλλου. Σταματήστε να προσποιείστε ότι η αντιμονοπωλιακή νομοθεσία πρέπει να ανασταλεί για να μπορέσετε να σχηματίσετε ένα καρτέλ». (Ο Αμοντέι έχει ζητήσει από την κυβέρνηση να χορηγήσει εξαίρεση από την εφαρμογή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας ώστε οι εταιρείες να συντονιστούν σε θέματα ασφαλείας.) Ο Σακς σημείωσε επίσης ότι «είναι απίθανο η Κίνα να προσχωρήσει σε κάποια διεθνή συμφωνία» για τη ρύθμιση της Τ.Ν. Σύμφωνα με το Politico, παρότι έχει παραιτηθεί εδώ και έξι μήνες από τον Λευκό Οίκο, ο επενδυτής –και στενός φίλος του Μασκ– είναι σε συνεχή επαφή με τον Τραμπ, καθοδηγώντας την αντίδρασή του στο ζήτημα.
Αλλά και ο Τζένσεν Χουάνγκ, CEO της Nvidia, της εταιρείας με τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αξία στον πλανήτη, και από τις πιο ισχυρές φωνές που υποτιμούν τους κινδύνους της Τ.Ν., δήλωσε προ ημερών –πριν από τη δημοσίευση του δοκιμίου του Αμοντέι– ότι οι εταιρείες που παράγουν τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) τονίζουν τη σημασία της ασφάλειας γιατί ετοιμάζονται να λανσάρουν νέα προϊόντα κυβερνοασφάλειας.
Οι πιθανότητες ανάληψης νομοθετικής δράσης έως τον Ιανουάριο και την αλλαγή φρουράς στο Καπιτώλιο μηδενίστηκαν με την πρόωρη διακοπή εργασιών της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αλλά ήταν ούτως ή άλλως μηδαμινές. Πέρα από τον ανταγωνισμό με την Κίνα, ο Τραμπ έχει βασίσει τα (μάλλον πενιχρά) επιχειρήματά του για τη «χρυσή εποχή» της αμερικανικής οικονομίας στα ρεκόρ του χρηματιστηρίου, που βασίζονται σε τεράστιο βαθμό στις μετοχές των εταιρειών τεχνολογίας που συνδέονται με την Τ.Ν. Και οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο έχουν δείξει ελάχιστη διάθεση να αντιταχθούν στον Λευκό Οίκο.
Οι Δημοκρατικοί, τόσο οι κεντρώοι όσο και οι προοδευτικοί, εμφανίστηκαν ενωμένοι στην επίθεσή τους κατά της κυβέρνησης Τραμπ για τη laissez-faire προσέγγισή της στη ρύθμιση του κλάδου. O Χακίμ Τζέφρις, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος στη Βουλή, δήλωσε ότι το Κογκρέσο πρέπει να δράσει «επειγόντως» για να περιορίσει τους κινδύνους. Ούτε αυτοί πάντως έχουν ένα σαφές σχέδιο για το πώς να ισορροπήσουν την επιταγή επικράτησης στην τεχνολογική κούρσα με την ανάγκη ελέγχου.
Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ, την πρώτη εβδομάδα της νέας του θητείας, ακύρωσε εκτελεστικό διάταγμα του Τζο Μπάιντεν που επέβαλε διαδικασία ελέγχων ασφαλείας για τα νεότερα LLMs.
Οι προειδοποιήσεις για την υπαρξιακή απειλή που συνιστά η νέα τεχνολογία οδήγησαν, πάντως, σε αλλόκοτες συγκλίσεις στην Ουάσιγκτον. Την Τρίτη, συμμετείχαν από κοινού σε «Συγκέντρωση Υπέρ του Ανθρώπου» στην αμερικανική πρωτεύουσα ο Μπέρνι Σάντερς και ο ακροδεξιός πρώην σύμβουλος του Τραμπ, Στιβ Μπάνον. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του NBC, το 70% των Αμερικανών φοβάται την Τ.Ν. και το 81% θεωρεί ότι η κυβέρνηση δεν κάνει αρκετά για να ελέγξει τη χρήση της.
Αργή στροφή
«Ενδέχεται η συγκυρία αυτή να αποδειχθεί το έναυσμα της δυναμικής στις ΗΠΑ προς επίσημη ρύθμιση – αντί των ad hoc μέτρων που εφαρμόζει η κυβέρνηση Τραμπ», λέει στην «Κ» η Αλόντρα Νέλσον, καθηγήτρια Κοινωνικών Επιστημών στο Institute of Advanced Study, σύμβουλος σε θέματα επιστήμης του Τζο Μπάιντεν και επιμελήτρια του «Blueprint for an AI Bill of Rights» που εξέδωσε ο Λευκός Οίκος επί των ημερών του. Η Νέλσον αναγνωρίζει ότι η νομοθετική στροφή θα είναι «αργή». Αλλά, σημειώνει, οι δηλώσεις των επικεφαλής των εταιρειών έρχονται να προστεθούν στην κυβερνοεπίθεση στη Hugging Face, στις διαδηλώσεις κατά των data centers και των καμερών παρακολούθησης Flock και να συντείνουν «στη δημιουργία ευρείας δυσαρέσκειας. Οι νομοθέτες αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση να δράσουν υπέρ της ασφάλειας των προϊόντων της Τ.Ν.».
Οι επιχειρηματικοί ηγέτες του κλάδου στις ΗΠΑ παροτρύνουν ενεργά πλέον την κυβέρνηση Τραμπ να βρει τρόπο να συνεργαστεί με την Κίνα στο θέμα της ασφάλειας πριν να είναι αργά. Ενόψει της συνάντησης κορυφής του Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στα τέλη του μήνα, ο Σαμ Αλτμαν στόχευσε στην ακόρεστη επιθυμία του Αμερικανού προέδρου για το Νομπέλ Ειρήνης. «Νομίζω ότι οι πρόεδροι Τραμπ και Σι θα έπαιρναν μαζί το Νομπέλ Ειρήνης αν μπορούσαν να συμφωνήσουν σε κάτι που θα ήταν εύκολο να συμφωνήσουν, και θα ήταν υπέροχο», είπε ο Αλτμαν σε συνέντευξη στο περιοδικό Fortune το περασμένο Σάββατο.
Το κινεζικό καθεστώς, από την πλευρά του, παρότι νουθετεί τους Αμερικανούς να μην υπερβάλλουν σχετικά με τους κινδύνους της νέας τεχνολογίας, έχει τις δικές του, εντεινόμενες ανησυχίες. Σε άρθρο του το περασμένο Σαββατοκύριακο σε κρατικά ελεγχόμενο περιοδικό για τον κυβερνοχώρο, ο επικεφαλής του υπουργείου Κρατικής Ασφάλειας της χώρας, Τσεν Γιξίν, υπογράμμισε την ανάγκη για πιο αυστηρό κρατικό έλεγχο της Τ.Ν., για τη θωράκιση της πολιτικής σταθερότητας, την απόκρουση εξεζητημένων κυβερνοεπιθέσεων και εκστρατειών προπαγάνδας από «εχθρικές δυνάμεις» και την ενίσχυση της θέσης της Κίνας στον στρατιωτικό ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ.
Αν η «υπερνοημοσύνη» ήδη υφίσταται και έχει εξαπολύσει το σχέδιό της για την παγκόσμια κυριαρχία, η χρήση της τακτικής τού «διαίρει και βασίλευε» μοιάζει να είναι βασικό της εργαλείο στον πόλεμο κατά της ανθρωπότητας.
