Τις αλλαγές που θεωρεί αναγκαίες στο Σύνταγμα, αλλά και τη λογική με την οποία το ΠΑΣΟΚ προσεγγίζει τη σημερινή αναθεωρητική διαδικασία, ανέπτυξε ο Λαρισαίος αναπληρωτής τομεάρχης Θεσμών και Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ κ. Θωμάς Παπαλιάγκας, μιλώντας στο One, στην εκπομπή «Εδώ» και στον δημοσιογράφο Σταμάτη Ζαχαρό.
Η συζήτηση ξεκίνησε από το ερώτημα εάν το ισχύον Σύνταγμα χρειάζεται ουσιαστικές αλλαγές και εάν η αδυναμία συνεννόησης των πολιτικών δυνάμεων κρατά τη χώρα εγκλωβισμένη σε διατάξεις που πρέπει να εκσυγχρονιστούν.
Ο κ. Παπαλιάγκας αναγνώρισε ότι υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία στα οποία απαιτείται αναθεώρηση, βάζοντας ψηλά το άρθρο 86, το άρθρο 16, τον τρόπο λειτουργίας των Ανεξάρτητων Αρχών και κυρίως τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Για το άρθρο 16 επανέλαβε τη θέση του ΠΑΣΟΚ για μη κρατικά, αυστηρά όμως μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, τα οποία θα λειτουργούν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και αυστηρή εποπτεία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διαδικασία της αναθεώρησης και στην επιλογή του ΠΑΣΟΚ να επιδιώξει την ουσιαστική συναίνεση στην επόμενη Βουλή. «Το να μην ψηφίζει κανένα κόμμα σήμερα, το ΠΑΣΟΚ τουλάχιστον, τις αναθεωρητέες διατάξεις σημαίνει ότι παραπέμπει τη συναίνεση στην καινούρια Βουλή, η οποία θα έχει νωπή λαϊκή εντολή», ανέφερε.
Ο Λαρισαίος δικηγόρος επέμεινε ότι οι μεγάλες συνταγματικές αλλαγές δεν πρέπει να αποτελούν υπόθεση μιας απλής κυβερνητικής πλειοψηφίας. «Το Σύνταγμα είναι ο καταστατικός χάρτης του κράτους. Δεν μπορεί να το περνάει ένα κόμμα. Δεν είναι σωστό», σημείωσε. Η θέση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της πρότασης που έχει παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ, το οποίο υποστηρίζει ότι η αυξημένη διακομματική συναίνεση πρέπει να εκφραστεί στη δεύτερη, αναθεωρητική Βουλή.
«Να απεμπλακεί η ηγεσία της Δικαιοσύνης από την κυβέρνηση»
Ένα από τα σημεία στα οποία στάθηκε περισσότερο ήταν η Δικαιοσύνη. Ο κ. Παπαλιάγκας χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να περιοριστεί η δυνατότητα της εκτελεστικής εξουσίας να επηρεάζει την κορυφή της δικαστικής ιεραρχίας.
Έκανε λόγο για ανάγκη απεμπλοκής της Δικαιοσύνης από την κυβέρνηση και συνέδεσε το ζήτημα με υποθέσεις που έχουν προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, αναφέροντας τις υποκλοπές, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και, μετά από ερώτηση του δημοσιογράφου, τα Τέμπη.
Στην ερώτηση εάν θεωρεί ότι στις συγκεκριμένες υποθέσεις υπήρξε συγκάλυψη, ο κ. Παπαλιάγκας απάντησε πως, κατά την άποψή του, «σε πολύ μεγάλο βαθμό συγκαλύφθηκαν».
Άρθρο 86 και Ανεξάρτητες Αρχές
Ο αναπληρωτής τομεάρχης Θεσμών και Διαφάνειας αναφέρθηκε ακόμη στην αναθεώρηση του άρθρου 86, επισημαίνοντας ότι ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για το περιεχόμενο της αλλαγής.
Αναφορά έκανε επίσης στις Ανεξάρτητες Αρχές, τόσο στον τρόπο επιλογής των διοικήσεών τους όσο και στην κατοχύρωση της δυνατότητάς τους να ασκούν αποτελεσματικά τις αρμοδιότητές τους οργανικά ανεπηρέαστες από την εκάστοτε κυβέρνηση. Οι συγκεκριμένοι τομείς αποτελούν μέρος της συνολικής πρότασης του ΠΑΣΟΚ για ισχυρότερους θεσμούς, περισσότερη λογοδοσία και αλλαγές στη λειτουργία της Δικαιοσύνης και του πολιτικού συστήματος, αλλά και το δημογραφικό, την τεχνητή νοημοσύνη κλπ.
«Κάποια θα περάσουν γιατί είναι ώριμα»
Παρά τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των κομμάτων, ο κ. Παπαλιάγκας εκτίμησε ότι υπάρχουν συνταγματικές αλλαγές που μπορούν τελικά να συγκεντρώσουν τις απαιτούμενες συναινέσεις. «Με κάποιον τρόπο το 86 θα αναθεωρηθεί», είπε, εκτιμώντας παράλληλα ότι η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης θα απομακρυνθεί, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, από τον άμεσο κυβερνητικό έλεγχο. Αναφέρθηκε ακόμη στην πρόταση για τετραετές ασυμβίβαστο μετά την αφυπηρέτηση των δικαστών πριν από την ανάληψη δημόσιας θέσης.
Για το άρθρο 16 εμφανίστηκε επίσης θετικός ως προς την πιθανότητα να βρεθεί τελικά κοινός τόπος. «Μπορεί να χρειαστεί να κάνει πίσω η Νέα Δημοκρατία ή τα άλλα κόμματα στην προϋπόθεση του αυστηρώς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και της αυστηρής επιτήρησής τους», ανέφερε, εκτιμώντας ότι υπάρχουν ζητήματα στα οποία η κοινωνική και πολιτική συζήτηση έχει πλέον ωριμάσει αρκετά ώστε να επιτρέψει συναινεtικές συνταγματικές αλλαγές.
