Να εκφοβίσει τη Δύση και να την αποτρέψει από τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία είχε στόχο, σύμφωνα με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, το ρωσικό drone που έπληξε την Κυριακή τρένο στη δυτική Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία. Στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή είχε κινηθεί, με άλλο τρένο, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον μαζί με υψηλόβαθμους Ευρωπαίους αξιωματούχους. «Ηταν ξεκάθαρα ένα μήνυμα προς τον δυτικό κόσμο», σημείωσε η Κάλας.
Μιλώντας στο Ροβανιέμι της Φινλανδίας, όπου συμμετείχε στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο για την Αρκτική, η Κάλας κάλεσε τους εταίρους της Ουκρανίας να μην υποκύψουν στον εκφοβισμό.
«Πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε εκεί για την Ουκρανία και ότι δεν θα φοβηθούμε», τόνισε. Διαφορετικά, προειδοποίησε, η Ρωσία θα πετύχει αυτό που επιδιώκει, «την υποταγή της Ουκρανίας», προσθέτοντας ότι αυτό «δεν είναι ο τελικός τους στόχος. Ο τελικός τους στόχος πηγαίνει πολύ πιο πέρα».
Η Ρωσία βρέθηκε, άλλωστε, στο επίκεντρο και των συζητήσεων στο Ροβανιέμι, αυτή τη φορά με το βλέμμα στραμμένο στον ευρωπαϊκό Βορρά.
Η Αρκτική αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, καθώς η Μόσχα επαναλειτουργεί πρώην σοβιετικές στρατιωτικές βάσεις και πραγματοποιεί δοκιμές πυραύλων στην περιοχή, ενώ η υποχώρηση των πάγων ανοίγει νέες θαλάσσιες διαδρομές και εντείνει τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων. Η Κάλας προειδοποίησε, παράλληλα, για το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Κίνας.
Στη νέα αυτή πραγματικότητα απαντά και η κοινή δήλωση που υιοθετήθηκε στο Ροβανιέμι, την οποία συνυπογράφει και η Ελλάδα, μαζί με τη Φινλανδία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Ολλανδία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σουηδία.
Οι 12 χώρες συνδέουν τον μετασχηματισμό της Αρκτικής με τις συνέπειες του ρωσικού πολέμου κατά της Ουκρανίας, τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και το αυξανόμενο κινεζικό ενδιαφέρον.
Χαρακτηρίζουν τη Ρωσία «σημαντική και μακροπρόθεσμη απειλή» για την ευρωατλαντική ασφάλεια και ζητούν από την Ε.Ε. στρατηγικό και πιο ενεργό ρόλο στην περιοχή.
Συγκεκριμένα, ζητούν περισσότερες επενδύσεις στη στρατιωτική κινητικότητα, στις διασυνοριακές και διττής χρήσης υποδομές, στην προστασία κρίσιμων υποδομών και στις δυνατότητες αντιμετώπισης υβριδικών απειλών. Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη στενότερου συντονισμού με το ΝΑΤΟ και ενίσχυσης της θαλάσσιας επιτήρησης.
«Η ασφάλεια της Αρκτικής είναι ευρωπαϊκή ασφάλεια», ήταν το μήνυμα του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. «Ο,τι έχει σημασία για την Αρκτική, έχει σημασία για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης», τόνισε, σημειώνοντας ότι οι προτεραιότητες της ευρωπαϊκής στρατηγικής του 2021 – κλιματική προστασία, βιώσιμη ανάπτυξη και ειρηνική συνεργασία– παραμένουν, αλλά η διάσταση της ασφάλειας πρέπει πλέον να προσαρμοστεί στη «νέα γεωπολιτική πραγματικότητα».
Ο Κόστα συνέδεσε αυτή τη στροφή και με τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ε.Ε, ο οποίος, όπως είπε, θα προβλέπει αυξημένες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής.
Η νέα στρατηγική της Ε.Ε για την περιοχή αναμένεται τον Οκτώβριο και, σύμφωνα με την Κάλας, θα έχει την ασφάλεια στον πυρήνα της και θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα έργα και νέες δυνατότητες.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κάλας έστρεψε την προσοχή και στον ρωσικό «σκιώδη στόλο», χαρακτηρίζοντας τα πλοία του «ωρολογιακές οικολογικές βόμβες» στα ευρωπαϊκά ύδατα, οι οποίες ταυτόχρονα συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία.
