Στις 31 Αυγούστου 1881 η Λάρισα απελευθερώθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και εντάχθηκε στο ελληνικό κράτος. Φέτος συμπληρώνονται 145 χρόνια από εκείνη την ιστορική ημέρα και η πόλη τιμά την επέτειο με τις καθιερωμένες εκδηλώσεις.
Οι εκδηλώσεις αυτές έχουν αξία, γιατί κρατούν ζωντανή τη μνήμη της απελευθέρωσης και τιμούν την ιστορία της πόλης μας.
Υπάρχει όμως ένα σημείο που αξίζει να μας προβληματίσει.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία έχει και ένας χώρος μνήμης που συνδέεται με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας. Βρίσκεται στη συνοικία Αβέρωφ, μπροστά από τον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Σωτήρος, και κατασκευάστηκε το 1981, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την απελευθέρωση.
Σήμερα, 45 χρόνια αργότερα, η εικόνα του μνημείου και ο περιβάλλων χώρος δείχνουν ότι χρειάζονται φροντίδα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η φθορά του ίδιου του μνημείου. Είναι και η εικόνα του χώρου γύρω από αυτό.
Η απομάκρυνση των δέντρων που υπήρχαν παλαιότερα πίσω από το μνημείο έχει ως αποτέλεσμα να είναι πλέον ορατές οι εγκαταστάσεις των αποδυτηρίων και οι δεξαμενές νερού του γηπέδου. Οι εγκαταστάσεις αυτές προφανώς εξυπηρετούν μια χρήσιμη λειτουργία. Αυτό, όμως, δεν είναι το ζητούμενο. Όταν πραγματοποιείται η κατάθεση στεφάνων, το μνημείο της απελευθέρωσης έχει ως φόντο μια εικόνα που δεν αναδεικνύει τον ιστορικό και συμβολικό του χαρακτήρα.
Αυτό μπορεί να αλλάξει χωρίς υπερβολές.
Με εργασίες συντήρησης και ενίσχυσης του μνημείου, καθαρισμό και ευπρεπισμό του χώρου, καθώς και νέες φυτεύσεις θάμνων και δέντρων, μπορεί να δημιουργηθεί ένα φυσικό οπτικό φόντο που θα αναδεικνύει το μνημείο, βελτιώνοντας συνολικά την εικόνα του χώρου.
Δεν απαιτείται κατ’ ανάγκη μια μεγάλη ανάπλαση. Απαιτούνται βασικές και ουσιαστικές παρεμβάσεις σε έναν χώρο που φιλοξενεί κάθε χρόνο την επίσημη τελετή μνήμης για την απελευθέρωση της πόλης μας.
Η φροντίδα ενός μνημείου δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής. Δείχνει έμπρακτα τη σημασία που αποδίδουμε στην ιστορική μας μνήμη. Όταν ένας χώρος μνήμης παραμένει παραμελημένος, υποβαθμίζεται και το μήνυμα που θέλουμε να μεταδώσουμε στις επόμενες γενιές. Αντίθετα, η φροντίδα του δείχνει ότι η ιστορία της πόλης δεν περιορίζεται σε μια ετήσια τελετή, αλλά αποτελεί μέρος της καθημερινής μας ευθύνης.
Το 1981, οι προηγούμενες γενιές δημιούργησαν αυτό το μνημείο για να τιμήσουν τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση. Σήμερα, 45 χρόνια μετά, είναι η σειρά της δικής μας γενιάς να το συντηρήσει, να το αναδείξει και να το παραδώσει στις επόμενες.
Γιατί η ελευθερία κατακτήθηκε το 1881.
Η διατήρηση της μνήμης της, όμως, είναι δική μας ευθύνη.
Μιχαήλ Φωκάς
Μέλος ΚΔΣ ΑΠΟΕΑ
Γεν. Γραμματέας ΣΕΑΝ ΛΑΡΙΣΑΣ
