Το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» αλλάζει με στόχο να ανοίξει τον δρόμο για περισσότερα κλειστά σπίτια στην αγορά.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους ιδιοκτήτες που διαθέτουν περισσότερα από ένα κλειστά ακίνητα, καθώς πλέον μπορούν να διεκδικήσουν επιδότηση για όσα επιλέξιμα ακίνητα διαθέτουν, χωρίς τον περιορισμό της μίας κατοικίας που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Στην κυβέρνηση θέλουν να αυξηθεί ο αριθμός των κλειστών κατοικιών που θα ανακαινιστούν και θα επιστρέψουν στην αγορά. Μέχρι τώρα έχουν εγκριθεί περίπου 11.000 Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας, ενώ η προθεσμία για την έκδοσή τους, ειδικά για τα κλειστά ακίνητα, έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, μετά και από σχετικό αίτημα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων.
Χωρίς περιορισμό στον αριθμό των κλειστών ακινήτων
Με τη νέα ρύθμιση, ένας ιδιοκτήτης που έχει δύο, τρία ή και περισσότερα κλειστά διαμερίσματα μπορεί να υποβάλει αίτηση για όλα, εφόσον κάθε ακίνητο πληροί ξεχωριστά τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Για τις ανοικτές κατοικίες παραμένει η δυνατότητα ένταξης μίας κατοικίας ανά νοικοκυριό, με βασική προϋπόθεση η συγκεκριμένη κατοικία να αποτελεί την κύρια κατοικία του αιτούντος.
Η προτεραιότητα των κλειστών ακινήτων ενισχύεται και στη διαδικασία αξιολόγησης. Οι αιτήσεις για τις κλειστές κατοικίες θα εξετάζονται πρώτες και θα ακολουθούν οι αιτήσεις για τις ανοικτές. Για τις τελευταίες προβλέπεται χρονική προτεραιοποίηση με βάση εισοδηματικά κριτήρια, ενώ ο Οδηγός Εφαρμογής μπορεί να εξειδικεύσει περαιτέρω τους κανόνες κατάταξης.
Έως 36.000 ευρώ για κάθε κατοικία
Η επιδότηση καλύπτει από 70% έως 95% του επιλέξιμου κόστους, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει ο δικαιούχος.
Το ποσό υπολογίζεται με ανώτατο όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων και μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 ευρώ για κάθε επιλέξιμη κατοικία. Αυτό σημαίνει ότι ένας ιδιοκτήτης με περισσότερα επιλέξιμα κλειστά ακίνητα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να λάβει έως 36.000 ευρώ για το καθένα.
Παράλληλα, προβλέπεται επιπλέον χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που συνδέονται με την υλοποίηση του έργου, όπως αμοιβές μηχανικών, απαιτούμενες άδειες και ενεργειακές επιθεωρήσεις.
Δεν χρειάζεται η ανακαίνιση να είναι μόνο ενεργειακή
Ένα από τα στοιχεία που διαφοροποιούν το πρόγραμμα είναι ότι τα χρήματα δεν πρέπει να κατευθυνθούν αποκλειστικά σε ενεργειακές παρεμβάσεις.
Το ακίνητο πρέπει, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, να έχει βελτιώσει την ενεργειακή του κατάταξη κατά τουλάχιστον μία κατηγορία. Ωστόσο, από τη στιγμή που επιτυγχάνεται αυτή η προϋπόθεση, ο υπόλοιπος επιλέξιμος προϋπολογισμός μπορεί να αξιοποιηθεί και για εργασίες που βελτιώνουν την εικόνα και τη λειτουργικότητα του σπιτιού, όπως μπάνια, κουζίνες, πλακάκια, πατώματα και άλλες αντίστοιχες παρεμβάσεις.
Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν
Για να είναι επιλέξιμη μια κατοικία, πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια.
Μεταξύ άλλων:
- η οικοδομική άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί έως 31 Δεκεμβρίου 1990,
- οι κύριοι χώροι δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 120 τ.μ.,
- για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο αυξάνεται στα 150 τ.μ.,
- πρέπει να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις ως προς την παλαιότητα, τη χρήση και τα φορολογικά στοιχεία του ακινήτου.
Προσοχή χρειάζεται και στα ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσα στο 2026. Για τις κλειστές κατοικίες, η επιλεξιμότητα προϋποθέτει το ακίνητο να έχει συμπεριληφθεί στη δήλωση του αιτούντος για το φορολογικό έτος 2025. Ως εκ τούτου, οι κλειστές κατοικίες που αποκτήθηκαν εντός του 2026 δεν μπορούν να ενταχθούν στη δράση. Αντίθετα, επιλέξιμες μπορούν να είναι οι ανοικτές κατοικίες που αποκτήθηκαν μέσα στο 2026, εφόσον ο αιτών είχε δηλώσει τη συγκεκριμένη κατοικία ως κύρια κατοικία του για το φορολογικό έτος 2025.
Ξεκαθαρίζει το θέμα με τα παιδιά
Με τη νέα απόφαση διευκρινίζεται και ένα σημείο που είχε προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τα εισοδηματικά όρια. Η γενική αναφορά σε «παιδιά» αντικαθίσταται από την ειδικότερη αναφορά σε «ανήλικο τέκνο» ή «ανήλικα τέκνα», ώστε να είναι σαφές ποια παιδιά λαμβάνονται υπόψη για την προσαύξηση των εισοδηματικών ορίων.
Τα όρια διαμορφώνονται ως εξής:
Προσοχή στα στοιχεία του ακινήτου
Προσοχή χρειάζεται και κατά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, καθώς πραγματοποιείται αυτοματοποιημένη ταυτοποίηση του ακινήτου στην ΑΑΔΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ. Για τον λόγο αυτό, ο ΑΤΑΚ και ο αριθμός παροχής ρεύματος θα πρέπει να είναι σωστά συμπληρωμένοι στα έντυπα Ε1, Ε2 και Ε9, κατά περίπτωση. Τυχόν λάθη ή αναντιστοιχίες μπορεί να δημιουργήσουν πρόβλημα στην έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Για τις κλειστές κατοικίες, η προθεσμία έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η συγκεκριμένη προθεσμία αφορά την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και όχι την υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης, η οποία αποτελεί το επόμενο στάδιο της διαδικασίας
Προκαταβολή και υποχρεώσεις μετά την ανακαίνιση
Μετά την υπαγωγή στο πρόγραμμα προβλέπεται προκαταβολή μέρους της εγκεκριμένης επιχορήγησης, ώστε να μπορέσουν να ξεκινήσουν οι εργασίες. Οι δαπάνες και οι πληρωμές θα πρέπει να γίνονται με τον τρόπο που προβλέπει το πρόγραμμα και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά.
Οι υποχρεώσεις, όμως, δεν τελειώνουν με την ολοκλήρωση της ανακαίνισης. Η κατοικία πρέπει να διατηρήσει την προβλεπόμενη χρήση της για το χρονικό διάστημα που ορίζει το πρόγραμμα.
Στην περίπτωση που το ανακαινισμένο ακίνητο αξιοποιηθεί με μίσθωση, προβλέπεται μακροχρόνια μίσθωση και όχι βραχυχρόνια εκμετάλλευση τύπου Airbnb. Η λογική πίσω από τη συγκεκριμένη προϋπόθεση είναι σαφής. Τα κλειστά σπίτια που θα επιδοτηθούν να επιστρέψουν στην αγορά και να ενισχύσουν το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών για μακροχρόνια στέγαση.
