Ευρύ μέτωπο κατά της φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ ανοίγει η ΑΑΔΕ, ενισχύοντας τους ελέγχους σε επιχειρήσεις και σε συναλλαγές που παρουσιάζουν ενδείξεις οργανωμένης απάτης, με απώτερο στόχο τα κυκλώματα των «εξαφανισμένων εμπόρων».
Από τους ελέγχους δεν εξαιρούνται οι μικρές συναλλαγές, οι οποίες ελέγχονται μέσω διασταυρώσεων των δεδομένων που διαβιβάζονται στο myDATA, καθώς και με άλλες τεχνικές που έχει αναπτύξει η φορολογική Αρχή.
Στόχος των συντονισμένων ελέγχων είναι ο περιορισμός του αποκαλούμενου «κενού ΦΠΑ», δηλαδή των εσόδων που θα έπρεπε να εισπράττει το Δημόσιο, με βάση τον όγκο των συναλλαγών, αλλά τελικά χάνονται. Το «κενό» ΦΠΑ κοστίζει 90 δισ. ευρώ, στον κοινοτικό προϋπολογισμό και περίπου 3 δισ. ευρώ, στον ελληνικό προϋπολογισμό.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις ενδοκοινοτικής απάτης, με την ελεγκτική μηχανή να στρέφεται σε κυκλώματα τύπου «καρουζέλ» και επιχειρήσεις που λειτουργούν ως «εξαφανισμένοι έμποροι».
Πρόκειται για αλυσίδες εταιρειών οι οποίες εμφανίζονται να πωλούν (εικονικά ή μη) προϊόντα η μία στην άλλη και κάποια από το κύκλωμα λαμβάνει επιστροφή ΦΠΑ για ανύπαρκτες συναλλαγές και εξαφανίζεται. Είναι η συνηθέστερη πρακτική που προκαλεί σημαντικές απώλειες στον εθνικό και κοινοτικό προϋπολογισμό.
Για την πάταξη της διασυνοριακής απάτης και φοροδιαφυγής η ΑΑΔΕ θα δίδει άμεσα στοιχεία στις αρχές άλλων χωρών, καθώς προβλέπεται η επεξεργασία και προώθηση εισερχόμενων αιτημάτων διοικητικής συνδρομής στον τομέα του ΦΠΑ από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, όπως και αιτήσεων διοικητικής κοινοποίησης, σε ποσοστό τουλάχιστον 95%, εντός προθεσμίας 10 εργάσιμων ημερών από τη λήψη τους.
Επίσης, προβλέπεται η εμπρόθεσμη αποστολή απαντήσεων στα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ σε εισερχόμενα αιτήματα διοικητικής συνδρομής στον τομέα του ΦΠΑ, σε ποσοστό τουλάχιστον 95%. Εφόσον η απάντηση από την αρμόδια ελεγκτική υπηρεσία έχει παραληφθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας απάντησης προς το κράτος μέλος της ΕΕ.
Οι έλεγχοι
Η διαδικασία των ελέγχων στον ΦΠΑ προβλέπει και την αξιοποίηση οικονομικών και φορολογικών δεδομένων του κλάδου των επιχειρήσεων, των περιοχών που δραστηριοποιούνται, ώστε να συγκρίνουν πιθανές αποκλίσεις από έτος σε έτος ή από περίοδο σε περίοδο.
Οι έλεγχοι είναι προφανές ότι εστιάζονται στις περιπτώσεις που διαπιστώνονται αποκλίσεις. Το σχέδιο δράση της ΑΑΔΕ κατά της φοροδιαφυγής και της απάτης στον ΦΠΑ περιλαμβάνει τις ακόλουθες δράσεις τόσο για τον έλεγχο όσο και για τις επιστροφές ΦΠΑ:
- Τον εντοπισμό αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης από τη διενέργεια ερευνών φοροδιαφυγής (πλην των ερευνών απάτης στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ), άνω των 386 εκατ. ευρώ.
- Τη διενέργεια τουλάχιστον 100 υποθέσεων έρευνας, οι οποίες αφορούν απάτη στον ΦΠΑ ενδοκοινοτικών συναλλαγών.
Τη διενέργεια τουλάχιστον 260 υποθέσεων ερευνών αξιοποίησης νέων πληροφοριών και δεδομένων. - Τον εντοπισμός διαφυγόντων εσόδων και προστίμων άνω των 162 εκατ. ευρώ από τη διενέργεια ερευνών φοροδιαφυγής (πλην των ερευνών απάτης στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ).
- Τον εντοπισμός παραβατικότητας τουλάχιστον στο 70% των διενεργηθεισών υποθέσεων έρευνας, οι οποίες αφορούν απάτη στον ΦΠΑ.
- Την απενεργοποίηση τουλάχιστον 90 ΑΦΜ εξαφανισμένων εμπόρων (φυσικών προσώπων, εταιρειών).
- Τον ταχύτερο εντοπισμό των εξαφανισμένων εμπόρων, ώστε τα κατά μέσο όρο διαφυγόντα έσοδα να μην υπερβαίνουν τις 280.000 ευρώ ανά εντοπισμένο εξαφανισμένο έμπορο.
- Τη διασταύρωση για τον εντοπισμό φορολογουμένων που υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ έτους 2025 ενώ είχαν δραστηριότητα, μέχρι τις 31/12/2026.
Γρήγορες επιστροφές ΦΠΑ
Για την επιτάχυνση των επιστροφών φόρου προβλέπονται οι ακόλουθες δράσεις:
- Η δημιουργία Χρυσής Λίστας δικαιούχων για την επίσπευση επιστροφής πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ.
- Η αξιολόγηση αιτημάτων επιστροφών ΦΠΑ (άμεσες, κατόπιν ελέγχου) σε περιοδική βάση με δύο αξιολογήσεις ανά μήνα).
- Η αξιολόγηση αιτημάτων επιστροφών ΦΕΝΠ (άμεσες, κατόπιν ελέγχου) σε περιοδική βάση (έως 1 αξιολόγηση ανά μήνα).
- Η διεκπεραίωση (100%), εντός 90 ημερών, των εκκρεμών μη ληξιπρόθεσμων επιστροφών (πλην επιστροφών ΦΠΑ) της 31/12/2025 και των υποβληθέντων αιτημάτων επιστροφών έτους 2026 στις περιπτώσεις που δεν υπόκεινται σε έλεγχο. Εξαιρούνται οι εκκρεμείς επιστροφές που βρίσκονται υπό δικαστική διαμάχη, σε αμοιβαία διοικητική συνδρομή, τα μικροποσά επιστροφών (έως 5 ευρώ) που διενεργούνται μόνο κατόπιν κεντρικών συμψηφισμών και οι επιστροφές που δεν μπορούν να διεκπεραιωθούν με υπαιτιότητα του φορολογούμενου.
