Οσο περνάει ο καιρός το σκάνδαλο των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ φαίνεται να λαμβάνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις. Από γραφεία που έφτιαχναν εικονικές δηλώσεις, γεωργικές εκτάσεις σε απάτητα σημεία και αιγοπρόβατα που μειώνονταν από καταμέτρηση σε καταμέτρηση, περνάμε σε «εξαφανισμένες» αγελάδες.
«Η κυβέρνηση πήρε μια δύσκολη αλλά αναγκαία πολιτική απόφαση, να προχωρήσει σε μία ριζική εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ και συνολικά του συστήματος ενισχύσεων, με τη μεταφορά τους στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Όχι για να σκουπίσουμε το πρόβλημα κάτω από το χαλί, αλλά σε μία λογική διαφάνειας, αξιοπιστίας και δικαιοσύνης. Γιατί οι ευρωπαϊκοί πόροι ανήκουν στους πραγματικούς παραγωγούς, στους δικαιούχους, στους νοικοκυραίους, σ’ αυτούς που μοχθούν, στο χωράφι, στο κοπάδι», υπογράμμισε μεταξύ άλλων, στην ομιλία του, ο νυν υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς από το βήμα του Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας τον Μάιο.
Ωστόσο, το εν λόγω ζήτημα αποκτά διαρκώς νέες διαστάσεις με τις ευρωπαϊκές δικαστικές Αρχές να συνεχίζουν εντατικά τις έρευνές τους και να βρίσκουν όλο και περισσότερα στοιχεία, τα οποία καταδεικνύουν ότι δεν ήταν λίγοι αυτοί που προχωρούσαν σε πλαστές δηλώσεις και λάμβαναν επιδοτήσεις που δε δικαιούνταν. Παράλληλα, ξένα και ελληνικά μέσα ενημέρωσης παρακολουθούν τις εξελίξεις.
Η αποκάλυψη του Politico για τις «εξαφανισμένες» αγελάδες
«Οι Έλληνες αγρότες ζήτησαν επιδοτήσεις από την ΕΕ για δεκάδες χιλιάδες περισσότερα ζώα εκτροφής το 2024 από ό,τι μπορούν να εξηγήσουν τα επίσημα αρχεία της χώρας, σύμφωνα με ανάλυση κυβερνητικών δεδομένων του POLITICO», γράφει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα του διεθνούς ενημερωτικού μέσου. Αυτά τα ευρήματα απειλούν να δώσουν μία νέα διάσταση στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ειδικότερα, όπως είχε παρατηρηθεί και στους αριθμούς των αιγοπροβάτων, αποκλίσεις εμφανίζονται τώρα και στα βοοειδή. Άλλος είναι ο αριθμός των ζώων που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ και άλλος εκείνος που εμφανίζεται στα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και συνδέεται με την καταβολή των επιδοτήσεων. Ως επί το πλείστον, οι μικρές αποκλίσεις δικαιολογούνται από διάφορους παράγοντες, όπως η διαφορετική χρονική περίοδος που γίνεται η καταγραφή από τη Στατιστική Αρχή και από το υπουργείο. Αυτό που δεν δικαιολογείται τόσο εύκολα και εγείρει ερωτήματα είναι η απότομη συρρίκνωση του εθνικού κοπαδιού αγελάδων, όπως επισημαίνει το POLITICO.
Τα στοιχεία που προβληματίζουν για τα βοοειδή
Για το 2024, στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δείχνουν ότι οι ελληνικές αρχές κατέβαλαν ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για περίπου 260.000 γαλακτοφόρες αγελάδες, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ελληνική ιστοσελίδα αγροτικών ειδήσεων και επιβεβαίωσε το POLITICO σε επικοινωνία με το υπουργείο.
Καθώς μια γαλακτοφόρος αγελάδα γεννά κατά κανόνα ένα μοσχάρι τον χρόνο, ο αριθμός αυτός θα σήμαινε ότι περίπου 260.000 νέα μοσχάρια θα έπρεπε να έχουν προστεθεί στο ελληνικό κοπάδι. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία του υπουργείου δείχνουν ότι μέσα στο 2024 περίπου 70.000 βοοειδή οδηγήθηκαν σε σφαγή για παραγωγή κρέατος, τα οποία επίσης είναι επιλέξιμα για επιδοτήσεις.
Η εικόνα, ωστόσο, περιπλέκεται από το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν δημοσιεύει ολοκληρωμένα στοιχεία για τα βοοειδή που αποσύρονται κάθε χρόνο λόγω ηλικίας, μειωμένης παραγωγικότητας ή ασθένειας. Κτηνοτρόφοι εξηγούν ότι οι ετήσιες αποσύρσεις αντιστοιχούν περίπου στο 20% του κοπαδιού. Με δεδομένο ότι, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 υπήρχαν στην Ελλάδα περίπου 600.000 βοοειδή, η εκτίμηση αυτή μεταφράζεται σε απώλεια περίπου 120.000 ζώων μέσα σε έναν χρόνο.
Η απόκλιση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς όπως εξηγούν κτηνοτρόφοι και ειδικοί ορισμένα από τα ζώα που σφαγιάστηκαν ενδέχεται να ήταν εισαγόμενα και όχι να έχουν αφαιρεθεί από το εθνικό ζωικό κεφάλαιο. Τα περισσότερα χρόνια, η Ελλάδα είναι καθαρός εισαγωγέας ζώντων βοοειδών και εξάγει μόνο μικρούς αριθμούς.
Οι αριθμοί δεν συμβαδίζουν και οι αγελάδες «χάνονται»
Εάν συνυπολογιστούν οι γεννήσεις που προκύπτουν από τον αριθμό των επιδοτούμενων αγελάδων, οι σφαγές και οι εκτιμώμενες αποσύρσεις, οι υπολογισμοί δείχνουν ότι το ελληνικό βοοτροφικό κεφάλαιο θα έπρεπε να έχει αυξηθεί κατά περίπου 70.000 ζώα το 2024.
Τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ωστόσο, δείχνουν την αντίθετη πορεία. Το εθνικό κοπάδι μειώθηκε από περίπου 640.000 βοοειδή το 2023 σε 600.000 το 2024, ενώ η πτωτική τάση συνεχίστηκε το 2025, όταν ο αριθμός των ζώων περιορίστηκε στα 520.000, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο.
5,5 εκατομμύρια η διαφορά στα αιγοπρόβατα του ΟΠΕΚΕΠΕ και της ΕΛΣΤΑΤ
Ανάλογες αποκλίσεις καταγράφονται και στα μητρώα για τα αιγοπρόβατα.
Το 2024, στον ΟΣΔΕ δηλώθηκαν 15.891.882 αιγοπρόβατα, τα οποία επιδοτήθηκαν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Την ίδια χρονική περίοδο, η ΕΛΣΤΑΤ καταμέτρησε 10.350.915. Αυτό δημιουργεί μία απόκλιση της τάξεως 5.540.967.
Αυτή η διαφορά των 5,5 εκατομμυρίων μπορεί να οφείλεται είτε στην υπερδήλωση που συνέβαινε στον Οργανισμό, κάτι που εξετάζεται μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου, είτε στη χρήση διαφορετικών μεθόδων καταγραφής.
Πώς θα μπορούσαν να λυθούν τέτοιες παθογένειες
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που εντοπίζεται στην Ελλάδα και διαιωνίζει τέτοια σκάνδαλα, όπως του ΟΠΕΚΕΠΕ, είναι η έλλειψη ελέγχων. Όπως αναφέρουν κτηνοτρόφοι δεν υπάρχει ούτε εποπτεία, ούτε γίνεται ακριβής καταμέτρηση των ζώων.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το υπουργείο δεν είναι αρμόδιο για την τήρηση μητρώων ζωικού κεφαλαίου και βασίζεται σε στοιχεία που παρέχονται από τους δήμους. Η χώρα στερείται ενός ασφαλούς και αξιόπιστου μητρώου στο οποίο να βασίζεται η καταβολή των επιδοτήσεων για το ζωικό κεφάλαιο, σύμφωνα με ειδικούς.
Η λύση στο πρόβλημα, ώστε να μη λαμβάνονται παράνομες επιδοτήσεις, είναι να γίνεται μια πανελλαδική απογραφή του ζωικού κεφαλαίου. Κατά αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να διαπιστωθεί τι ζωικό κεφάλαιο διαθέτει πραγματικά η Ελλάδα και θα μπορούσε να υπάρχει μία πιο σαφής εικόνα.
