Το φαινόμενο Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό είναι πιθανό να είναι το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί στη ζωντανή μνήμη, σύμφωνα με τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office). Το ισχυρό φυσικό κλιματικό φαινόμενο αυξάνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και μπορεί να ενισχύσει τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων. Σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, η Met Office προειδοποιεί ότι είναι «πολύ πιθανό» το 2027 να είναι η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως.
Υπάρχουν ολοένα περισσότερες ενδείξεις ότι τα καιρικά μοτίβα σε ολόκληρο τον κόσμο επηρεάζονται ήδη από το Ελ Νίνιο, με τις βροχοπτώσεις των μουσώνων στην Ινδία να είναι χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα και τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ατλαντικό Ωκεανό να εμφανίζεται περιορισμένη.
Το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο για ένα υγρό και θυελλώδες φθινόπωρο στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τα πρώτα σημάδια μιας ιδιαίτερα ασταθούς περιόδου να εμφανίζονται ήδη στις μακροπρόθεσμες προγνώσεις.
«Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι ότι πρόκειται για ένα πρωτοφανές φαινόμενο», δήλωσε ο καθηγητής Άνταμ Σκάιφ, επικεφαλής μακροπρόθεσμων προγνώσεων της Met Office.
Δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή καθιστά τα φαινόμενα Ελ Νίνιο συχνότερα, όμως οι επιπτώσεις τους στον καιρό είναι πιθανό να είναι πιο ακραίες σε έναν πλανήτη που υπερθερμαίνεται.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο (στα ισπανικά «το αγόρι») είναι ένα φυσικό καιρικό φαινόμενο που εμφανίζεται ακανόνιστα, κατά μέσο όρο κάθε δύο έως επτά χρόνια, όταν τα νερά του ανατολικού Ειρηνικού Ωκεανού θερμαίνονται ασυνήθιστα. Αυτό οδηγεί σε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, δημιουργώντας συνθήκες που ευνοούν συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Προηγούμενα φαινόμενα Ελ Νίνιο, όπως εκείνο που ξεκίνησε τον Μάιο του 2023 και διήρκεσε έως τον Μάρτιο του 2024, συνέβαλαν στην καταγραφή θερμοκρασιών ρεκόρ. Παράλληλα, ενίσχυσαν τις μακροχρόνιες ξηρασίες και τις δασικές πυρκαγιές σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Ωστόσο, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι πιο έντονες κυρίως στις τροπικές περιοχές. Η Νότια Αμερική, οι νότιες ΗΠΑ, η Ανατολική Αφρική και η Κεντρική Ασία έχουν αντιμετωπίσει αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών κατά τη διάρκεια προηγούμενων φαινομένων Ελ Νίνιο. Αντίθετα, ο κίνδυνος ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών αυξάνεται σε μεγάλο μέρος της Αυστραλίας, στις βόρειες περιοχές της Νότιας Αμερικής και σε ορισμένες ασιατικές χώρες, όπως η Ινδονησία.
Τι αναφέρει η έκθεση της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας
Η έκθεση επισημαίνει ότι, ανεξάρτητα από το επίπεδο έντασης που θα λάβει το φετινό Ελ Νίνιο, οι κλιματικές επιπτώσεις του θα γίνουν αισθητές κατά την περίοδο 2026-2027 σε πολλές περιοχές του κόσμου και ενδέχεται να συνεχιστούν ακόμη και μετά την κορύφωση του φαινομένου.
Σε όλα τα πιθανά σενάρια, οι τροπικές και υποτροπικές περιοχές αναμένεται να βιώσουν ακραία ζέστη από τον Σεπτέμβριο. Η κορύφωση αναμένεται μεταξύ Δεκεμβρίου 2026 και Φεβρουαρίου 2027, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να επιμείνουν έως την άνοιξη του 2027.
Ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να σημειωθούν σε μεγάλο μέρος του πλανήτη, με τη ζέστη να εντείνεται όσο ισχυροποιείται το Ελ Νίνιο. Οι περιοχές που είναι πιθανότερο να επηρεαστούν περιλαμβάνουν τη Βόρεια και Νότια Αμερική, την Κεντρική Αμερική, την Αφρική, την Ευρασία και την Αυστραλία.
Πώς θα επηρεαστεί η Ευρώπη
Στην Ευρώπη, το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να είναι αρκετά ισχυρό ώστε να ανατρέψει το συνηθισμένο μοτίβο. Αντί για χαμηλότερες από τις κανονικές θερμοκρασίες το φθινόπωρο, που συνήθως συνδέονται με το φαινόμενο, η Ευρώπη ενδέχεται να καταγράψει υψηλότερες για την εποχή θερμοκρασίες, με τη ζέστη να εντείνεται προς την άνοιξη του 2027.
Κατά το παρελθόν, οι διαταραχές στα καιρικά μοτίβα έχουν επηρεάσει τις γεωργικές αποδόσεις, μεταξύ άλλων σε καλλιέργειες καφέ, ρυζιού και κακάο, σε πολλές περιοχές του κόσμου. Αυτό έχει συνδεθεί με απότομες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων και με απώλειες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στο παγκόσμιο ΑΕΠ, καθώς οι καταστροφές στις καλλιέργειες και οι διαταραχές στο εμπόριο επηρεάζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις οικονομίες.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προειδοποίησε ότι το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, προκαλώντας οξεία επισιτιστική ανασφάλεια σε επίπεδο κρίσης.
