Ανησυχία έχει προκαλέσει σε αρκετούς πολίτες η συζήτηση γύρω από τους ελέγχους της ΑΑΔΕ στις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS. Ωστόσο, οι απλές καθημερινές συναλλαγές μεταξύ συγγενών και φίλων δεν σημαίνει ότι αποτελούν αυτομάτως δωρεές ή εισόδημα που φορολογείται.
Όπως διευκρινίζεται, αυτό που εξετάζεται είναι η πραγματική αιτία της μεταφοράς των χρημάτων και όχι το ίδιο το μέσο πληρωμής. Για παράδειγμα, χρήματα που μεταφέρει ένας γονέας στο παιδί του για καθημερινές ή φοιτητικές ανάγκες, καθώς και μικρά ποσά για προσωπικά έξοδα, δεν θεωρούνται από μόνα τους δωρεά.
Αντίθετα, διαφορετική είναι η περίπτωση όταν πρόκειται για σημαντικά ποσά που οδηγούν σε πραγματική προσαύξηση της περιουσίας, όπως η αγορά αυτοκινήτου, οικοπέδου ή κατοικίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω του myProperty.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο για το λεγόμενο «χαρτζιλίκι». Το ποσό θα πρέπει όμως να είναι εύλογο και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του αποδέκτη. Σε περίπτωση ελέγχου, θα πρέπει να μπορεί να τεκμηριωθεί ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συναλλαγή.
Για δωρεές μεταξύ προσώπων πρώτου βαθμού, όπως γονείς και παιδιά ή παππούδες και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και με τραπεζική μεταφορά. Για ποσά που υπερβαίνουν το όριο, εφαρμόζεται ο προβλεπόμενος φόρος δωρεάς.
Διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση ισχύει για άλλες κατηγορίες συγγένειας. Για παράδειγμα, στις δωρεές μεταξύ αδελφών ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ με τον αντίστοιχο συντελεστή, ενώ για φίλους και λοιπά πρόσωπα η φορολόγηση είναι ακόμη υψηλότερη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και από τους επαγγελματίες. Μια μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS που αποτελεί επαγγελματικό έσοδο πρέπει να συνοδεύεται από το αντίστοιχο παραστατικό και να αποτυπώνεται λογιστικά, ώστε να φορολογηθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και να αποδοθεί ο ΦΠΑ όπου απαιτείται.
Αντίθετα, μια απλή επιστροφή χρημάτων μεταξύ φίλων, για παράδειγμα μετά από ένα κοινό γεύμα, δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε επαγγελματικό έσοδο μόνο και μόνο επειδή ο ένας από τους δύο είναι επαγγελματίας.
Το βασικό είναι, πριν από κάθε μεταφορά, να είναι ξεκάθαρο ποιος στέλνει τα χρήματα, σε ποιον και για ποιον πραγματικό λόγο. Επιστροφή χρημάτων, κοινή δαπάνη, δωρεά ή αμοιβή είναι διαφορετικές περιπτώσεις και πρέπει να αποτυπώνονται με ακρίβεια.
Ιδιαίτερα χρήσιμο είναι στην αιτιολογία της μεταφοράς να αναγράφεται πάντα μια σαφής και αληθινή περιγραφή, ώστε να υπάρχει το απαραίτητο αποδεικτικό στοιχείο σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.
