Σε κατάσταση διάχυτης νευρικότητας βρίσκεται η ρωσική κοινωνία, με τους πολίτες να αδειάζουν μαζικά τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους και να αποσύρουν δισεκατομμύρια. Η πρωτοφανής φυγή κεφαλαίων τροφοδοτείται από το μπαράζ των ουκρανικών επιθέσεων με drones, αλλά και από τον εφιάλτη μιας επικείμενης κρατικής αυθαιρεσίας, καθώς φουντώνουν οι φήμες ότι το Κρεμλίνο θα βάλει «χέρι» στις καταθέσεις για να χρηματοδοτήσει την πολεμική μηχανή.
Σχεδόν 3,4 δισεκατομμύρια δολάρια (286,4 δισεκατομμύρια ρούβλια) έκαναν «φτερά» τις δύο πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου. Το ποσό αυτό προστίθεται στα 7,3 δισεκατομμύρια δολάρια που εξέρρευσαν τον Ιούλιο και στα πλέον των 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον Ιούνιο, βάσει στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.
Οι συνολικές αναλήψεις κατά το τρέχον έτος απειλούν να διπλασιάσουν το μέγεθος της φυγής κεφαλαίων που καταγράφηκε κατά τον πρώτο χρόνο της γενικευμένης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε στην Washington Post, ο Τάρας Σκβόρτσοφ, ανώτατο στέλεχος της Sberbank, του μεγαλύτερου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος λιανικής στη Ρωσία.
Ασφυξία ρευστότητας
Οι αναλήψεις προκαλούν ασφυξία ρευστότητας, σύμφωνα με τον Σκβόρτσοφ, αλλά και έναν πρώην ανώτατο Ρώσο οικονομικό αξιωματούχο.
Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει υπέρμετρα έναν χρηματοπιστωτικό τομέα, ο οποίος ήδη λυγίζει υπό το βάρος των κόκκινων δανείων, μετά την ενορχηστρωμένη από το κράτος πιστωτική έκρηξη για τη χρηματοδότηση της πολεμικής βιομηχανίας.
«Η λαϊκή σοφία υπαγορεύει ότι τα μετρητά πρέπει να κρύβονται κάτω από το μαξιλάρι»
«Τα drones πετούν. Υποδομές φλέγονται. Η νευρικότητα χτυπά κόκκινο. Η λαϊκή σοφία υπαγορεύει πλέον ότι τα μετρητά πρέπει να κρύβονται κάτω από το μαξιλάρι και όχι σε τράπεζες, από όπου ενδέχεται να μην επιστραφούν ποτέ», δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος. Όπως και άλλες πηγές, μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να σχολιάσει ένα άκρως ευαίσθητο ζήτημα.
«Για ορισμένα ιδρύματα η κατάσταση εξελίσσεται σε πραγματικό πονοκέφαλο», πρόσθεσε. «Δεν προέβλεψαν αυτή την τροπή και διοχέτευσαν τη ρευστότητα σε άλλες επενδύσεις, την ώρα που οι καταθέτες αποσύρουν μισό τρισεκατομμύριο ρούβλια μηνιαίως».
«Δεν θα απέκλεια οι αρχές να επιβάλουν πλαφόν στις αναλήψεις»
Η Αλεξάνδρα Προκοπένκο, πρώην σύμβουλος της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, υπογράμμισε ότι το κύμα φυγής των κεφαλαίων αποτυπώνει τον διογκούμενο πανικό της ρωσικής κοινής γνώμης. «Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες δεν έχουν καμία εμπιστοσύση στο ρωσικό τραπεζικό ή χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε η Προκοπένκο. «Πρόκειται για άμεση συνέπεια του φόβου ότι η κυβέρνηση θα παρέμβει στις τράπεζες, προχωρώντας ακόμη και σε εθνικοποίηση των καταθέσεων». Η ίδια εκτίμησε ότι ένα τέτοιο σενάριο φαντάζει απίθανο, ωστόσο πρόσθεσε: «Δεν θα απέκλεια το ενδεχόμενο οι αρχές να επιβάλουν πλαφόν στις αναλήψεις».
Το σύνολο των ποσών που έχουν κάνει “φτερά” φέτος ξεπερνά ήδη τα 24,7 δισεκατομμύρια δολάρια (2 τρισεκατομμύρια ρούβλια). Κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του πολέμου, 23 δισεκατομμύρια δολάρια εγκατέλειψαν το σύστημα. Οι τράπεζες βρέθηκαν στα πρόθυρα κατάρρευσης, καθώς καταθέτες και επιχειρήσεις σχημάτιζαν ατέλειωτες ουρές για να αδειάσουν τους λογαριασμούς τους. Η κυβέρνηση ανέκοψε τελικά τη διαρροή, επιβάλλοντας αυστηρά capital controls και αυξάνοντας κατακόρυφα τα επιτόκια.
Πλέον, και οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι επιδιώκουν να μεταφέρουν κεφάλαια εκτός του ελέγχου των ρωσικών ρυθμιστικών αρχών, καθώς φουντώνει η ανησυχία για ενδεχόμενες κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων.
«Φρένο» στην έκδοση ομολόγων
Το κύμα αναλήψεων τορπιλίζει ήδη τις προσπάθειες της ρωσικής κυβέρνησης να αντλήσει πόρους για τη χρηματοδότηση του πολέμου μέσω της έκδοσης κρατικών ομολόγων. Το Υπουργείο Οικονομικών υποχρεώθηκε τον περασμένο μήνα να ακυρώσει τις προγραμματισμένες δημοπρασίες τίτλων. Η εξέλιξη αυτή εκδηλώνεται την ώρα που το κράτος εξαρτάται όλο και περισσότερο από τον συγκεκριμένο μηχανισμό για την κάλυψη του διογκούμενου ελλείμματος στον προϋπολογισμό, καθώς οι στρατιωτικές δαπάνες καλπάζουν ενώ η οικονομία βυθίζεται στη στασιμότητα.
Μεγάλη έκθεση σε μη βιώσιμους δανειολήπτες
Συνέπεια των κυβερνητικών εντολών για αύξηση της χρηματοδότησης προς τον αμυντικό τομέα, οι ρωσικές τράπεζες «εμφανίζουν τόσο μεγάλη έκθεση σε μη βιώσιμους δανειολήπτες, ώστε επικρατεί αβεβαιότητα για τον τρόπο και τον χρόνο αναδιάρθρωσης των οφειλών, καθώς και για το μέγεθος των ζημιών που θα κληθούν να απορροφήσουν». Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε ο Κρεγκ Κένεντι, πρώην αντιπρόεδρος επενδυτικής τραπεζικής στην Bank of America Merrill Lynch και νυν υπότροφος στο Davis Center για Ρωσικές και Ευρασιατικές Σπουδές του Harvard University.
«Αν η κυβέρνηση ξεμείνει από μετρητά, ο Πούτιν απλώς θα υφαρπάξει περιουσιακά στοιχεία. Δεν τον απασχολεί το κόστος», δήλωσε συνεργάτης Ρώσου δισεκατομμυριούχου. «Εκτίμησή μου είναι ότι προς τα εκεί οδεύει η κατάσταση». Επιπλέον, «υπάρχει η αίσθηση ότι η πολιτική εξουσία αποσταθεροποιείται και διανύουμε μια περίοδο κατά την οποία είναι προτιμότερο να δηλώνει κανείς απών», επεσήμανε ο πρώην οικονομικός αξιωματούχος.
Ήδη αρκετές επιχειρήσεις, ιδιοκτησίας Ρώσων μεγιστάνων, έχουν μπει στο στόχαστρο της κυβέρνησης στο πλαίσιο εκστρατείας εθνικοποιήσεων. Η συγκεκριμένη επιχείρηση, μόνο κατά το περασμένο έτος, οδήγησε στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων ύψους 51,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων υπέρ του ρωσικού δημοσίου, βάσει στοιχείων της εισαγγελίας της χώρας.
