Μπλόκο και καθυστερήσεις στα τελωνεία καταγράφονται τον πρώτο μήνα εφαρμογής του νέου δασμού των 3 ευρώ στις παραγγελίες από Temu, Shein, AliExpress, κ.λπ.
Τον Ιούλιο οι μαζικές αγορές από κινέζικες πλατφόρμες παρέμειναν ουσιαστικά αμείωτες, ενώ… βρέχει 5ευρες επιταγές για τους αγοραστές των οποίων τα δέματα σκάλωσαν λόγω φόρτου στα τελωνεία. Οι πλατφόρμες κάνουν bypass στις απαγορεύσεις ιδρύοντας «αποθήκες» εντός Ε.Ε. και προσφέροντας επιθετικές πολιτικές μειώσεων τιμών μέχρι 68% ή 80%, παρακάμπτοντας τα «τρίευρα».
Μικρή μείωση στα δέματα, αύξηση σε παραγγελίες και καθυστερήσεις
Έναν μήνα μετά το αρχικό σοκ που προκάλεσε στην αγορά η από 1η Ιουλίου επιβολή του στις απευθείας αγορές από τις κινεζικές πλατφόρμες μέσω Διαδικτύου, το νέο ευρωπαϊκό τέλος των 3 ευρώ δεν πέτυχε να ανακόψει τις μαζικές αγορές από κινεζικές πλατφόρμες, όπως πολλοί περίμεναν, φοβούνταν ή ήλπιζαν.
Μια πρώτη αποτίμηση δείχνει ότι όλες οι πλευρές κάτι χάνουν, αλλά και κάτι κερδίζουν:
■ Ο εμπορικός κόσμος της χώρας βλέπει μεν μια πρώτη μικρή μείωση στις εισαγωγές δεμάτων από τους Κινέζους ανταγωνιστές προς τη χώρα μας, αλλά ταυτόχρονα και μια αύξηση στην αξία των παραγγελιών που γίνονται από τους καταναλωτές.
■ Τα τελωνεία πιέζονται περισσότερο γιατί τα δέματα στοιβάζονται και καθυστερούν να εκτελωνιστούν με τις νέες διαδικασίες, αλλά το Δημόσιο εισπράττει πλέον «ποσοστά» για τη δουλειά αυτή (το 25% ή 75 λεπτά από κάθε 3 ευρώ δασμού) που καταλήγουν στα κρατικά ταμεία.
■ Οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες από Κίνα προβαίνουν επιθετικά σε προσφορές με θηριώδεις εκπτώσεις (έως 68% ή 80%) και χάνουν κέρδη για να μη χάσουν πελάτες, ενώ προσπαθούν διά της πλαγίας οδού να παρακάμψουν τις νέες τελωνειακές χρεώσεις δημιουργώντας νέες αποθήκες εντός Ευρώπης.
Και οι Έλληνες καταναλωτές, όμως, στην πλειονότητά τους, συνεχίζουν να ψωνίζουν σχεδόν όπως πριν, αλλά προσαρμόζουν τις παραγγελίες τους για να περιορίσουν τις επιβαρύνσεις, επωφελούνται από τις εκπτώσεις που τους δίνουν διαδικτυακά οι πωλητές, ενώ, ακόμα και όταν επιβαρύνονται με 3 ευρώ κατά την αγορά, «αποζημιώνονται» με… 5 ευρώ δωροεπιταγές για επόμενες αγορές από τις μεγάλες αλυσίδες (Temu, Shein, AliExpress, κ.λπ.) στις περιπτώσεις ειδικά όπου, σύμφωνα με την πολιτική πωλήσεων που εφαρμόζουν, τα προϊόντα καθυστερήσουν να παραδοθούν πάνω από 11 ημέρες λόγω των νέων συνθηκών στα τελωνεία.
Σεπτέμβριο το crash test
Η μεικτή εικόνα αυτή κατά τον πρώτο μήνα εφαρμογής του δασμού είναι παρόμοια και στις περισσότερες άλλες χώρες της Ε.Ε. όπου εφαρμόστηκε ταυτόχρονα, κάτι που εν μέρει οφείλεται και στο γεγονός ότι πολλές παραγγελίες είχαν γίνει από Ιούνιο αλλά πέρασαν από τα τελωνεία τον Ιούλιο, προτού ακόμα ενεργοποιηθεί πλήρως ο μηχανισμός. Σε κάποιες χώρες όπως η Ρουμανία, μάλιστα, ο μηχανισμός κατέρρευσε και οι Αρχές παρέτειναν για λίγες εβδομάδες ακόμα το παλαιό καθεστώς εισαγωγής, μέχρι να ολοκληρωθούν οι προσαρμογές στο νέο σύστημα.
Στην πράξη, πολλά θα κριθούν τον Σεπτέμβριο. Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι η νέα «κανονικότητα» που διαμορφώνεται θα είναι πιο σύνθετη από την αρχική πρόβλεψη, ενώ το σχέδιο περιορισμού των εισαγωγών ίσως αποδειχθεί τελικά μια τρύπα στο νερό για την αγορά, αλλά όχι και για το Δημόσιο που εισπράττει «μερτικό» και φαίνεται να είναι ο μόνος πραγματικά κερδισμένος.
Σε κάθε περίπτωση, οι παραγγελίες μικρής αξίας κάτω από 150 ευρώ δεν φαίνεται να φρενάρουν, αλλά αλλάζουν μορφή.
Η νέα λογική στις αγορές αυτές είναι: αντί για μία παραγγελία ενός προϊόντος που επιδέχεται δασμό 3 ευρώ ανά είδος, ο καταναλωτής κάνει παραγγελία με δύο ή περισσότερα προϊόντα από την ίδια κατηγορία (ίδια είδη), μειώνοντας έτσι την επιβάρυνση ανά προϊόν από 3 σε 1-1,5 ευρώ, ή και ακόμη λιγότερο όσο αυξάνεται η ποσότητα.
Με τον τρόπο αυτόν όμως αυξάνεται και το ύψος της παραγγελίας που, αν και κάνει το «τρίευρω» να φαντάζει μικρή επιβάρυνση στον τελικό λογαριασμό, πλήττει ακόμα περισσότερο ίσως τον εμπορικό κόσμο της χώρας, αφού τα δέματα μειώνονται μεν, αλλά τα προϊόντα που εισάγονται στη χώρα πολλαπλασιάζονται.
Πώς «απαντούν» οι πλατφόρμες
Αμεση ήταν και η αντίδραση εταιρειών όπως η Shein, η οποία πρόβαλε την επιλογή αγοράς «Αποθήκη Ε.Ε.», μοίρασε τα κουπόνια και τη δωρεάν αποστολή υπό συγκεκριμένους πλέον όρους. Σε περίπτωση παραλαβής από locker ή κατάστημα, το κόστος αποστολής επιβάλλει μεταφορικά 4,90 ευρώ για αγορές αξίας κάτω των 19 ευρώ. Για ποσά άνω των 19 ευρώ, όμως, η αποστολή γίνεται δωρεάν.
Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, οι πλατφόρμες «ματώνουν», αλλά αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί για καιρό. Από Σεπτέμβριο και μετά, τα δεδομένα αλλάζουν. Η μάχη θα παιχτεί στις αγορές προϊόντων με ένδειξη «από ευρωπαϊκή αποθήκη».
Τι σημαίνει αυτό; Για να αντεπεξέλθουν στα νέα δεδομένα και να αποφύγουν το τρίευρω, που βάσει της νέας κοινοτικής νομοθεσίας πρέπει να επιβαρύνει κάθε μεμονωμένη εισαγωγή, οι Κινέζοι πωλητές αναζητούν συνεργάτες εντός Ε.Ε. (Πολωνία, Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία ή, προσεχώς, και στη χώρα μας), οι οποίοι θα τους διαθέσουν αποθηκευτικούς χώρους (logistics). Επιδιώκουν έτσι να μεταφέρουν μαζικά εκεί τα προϊόντα τους, ώστε αφού βρεθούν σε ευρωπαϊκό έδαφος, να μπορούν να διακινούνται από κράτος σε κράτος χωρίς δασμούς ως ενδοκοινοτικές συναλλαγές, αντί να χρεώνεται κάθε παραγγελία χωριστά από Κίνα. Με τον τρόπο αυτόν, ο Κινέζος εξαγωγέας πληρώνει έναν μόνο δασμό για να φέρει στην Ε.Ε. προϊόντα που ανήκουν στον ίδιο κωδικό (π.χ. 1.000 θήκες κινητού τηλεφώνου) αντί 3 ευρώ για κάθε έναν πελάτη που παραγγέλνει από μια θήκη.
Τι έρχεται: νέος δασμός το 2028
Ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ αποτελεί μεταβατικό μέτρο και θα ισχύει μέχρι τις 30 Ιουνίου 2028. Τα δύο αυτά χρόνια έχουν δοθεί για να μπορέσει να δημιουργηθεί μία πανευρωπαϊκή πλατφόρμα εισαγωγών, που θα αποτελέσει την τελική μεγάλη κρησάρα για το ποια προϊόντα θα εισάγονται από Κίνα.
Σε αυτήν δεν θα χρεώνονται αυτόματα μόνο δασμοί, τέλη και ΦΠΑ που μέχρι σήμερα δεν ήταν δυνατό να επιβληθούν αναλυτικά λόγω του τεράστιου όγκου των δισεκατομμυρίων δεμάτων χαμηλής αξίας που εισάγονται από Κίνα, αλλά κάθε αντικείμενο θα χρεώνεται και με βάση το περιβαλλοντικό αποτύπωμα με πράσινα τέλη, ή και θα αποκλείεται η εισαγωγή του στο τελωνείο για λόγους ακαταλληλότητας, αν π.χ. δεν συμμορφώνεται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για προδιαγραφές κατασκευής, απαιτήσεις ασφάλειας, χρήση χημικών, πλαστικών ή φυτοφαρμάκων κ.λπ.
