Ο πραγματικός μέσος μισθός των νέων ηλικίας κάτω των 30 ετών αυξήθηκε πάνω από 40% την τελευταία 4ετία, με αποτέλεσμα να περιοριστεί το μισθολογικό χάσμα βάσει ηλικίας. Παρά τα υψηλά ποσοστά, όμως, οι αποδοχές παραμένουν κάτω από τα 1.000 ευρώ μεικτά ή κάτω από τα 828 ευρώ καθαρά. Η μισθολογική σύγκλιση των νεότερων με τους μεγαλύτερους οφείλεται από τη μια στην αύξηση του κατώτατου μισθού, αλλά από την άλλη και στις περιορισμένες αυξήσεις που έχουν καταγραφεί για τους 40 και άνω. Η μεταβολή του καθαρού μισθού στο διάστημα Δεκεμβρίου 2021 – Δεκεμβρίου 2025 αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία χαμηλότερη και από τον μέσο πληθωρισμό, κάτι που σημαίνει μείωση διαθέσιμου εισοδήματος για τους 40άρηδες και τους 50άρηδες.
Η μισθολογική πυραμίδα με κριτήριο την ηλικία του εργαζομένου σχηματίζεται με βάση τα αναλυτικά στοιχεία από τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) που συγκεντρώνει ο e-ΕΦΚΑ. Ο αριθμός των ασφαλισμένων είναι διακριτός –δηλαδή στο διάστημα 2021-2025 καταγράφεται πραγματική αύξηση απασχολουμένων κατά 345.573 άτομα, με αποτέλεσμα να φτάσει στα 2,56 εκατ.–, ενώ οι μέσες μηνιαίες αποδοχές αφορούν το σύνολο των απασχολήσεων. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος έχει δύο δουλειές, αυτές προστίθενται και επηρεάζουν τον μέσο όρο με βάση την ηλικιακή ομάδα του καθενός.
Η περίοδος 2021-2025 χαρακτηρίζεται από αύξηση του μέσου μισθού από τα 971 ευρώ στα 1.208 ευρώ μεικτά, δηλαδή κατά 24%. Οσο για τις μέσες καθαρές αποδοχές που προκύπτουν μετά την αφαίρεση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, αυξήθηκαν και αυτές στα 968 ευρώ, με τη μεταβολή να είναι της τάξεως του 21%. Στο ίδιο διάστημα, ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 17% αλλά η μεταβολή των τιμών στα τρόφιμα, που επηρεάζουν κατά κύριο λόγο τους εργαζομένους των 1.000 ευρώ, εκτοξεύτηκε στο 30%.
Η μέση μεταβολή μισθού «κρύβει» έντονη διαφοροποίηση ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα:
Μειώθηκε το μισθολογικό χάσμα βάσει ηλικίας λόγω και της περιορισμένης ενίσχυσης των αποδοχών για τους 40 και άνω.
1. Στους 20 έως 24, όπου η απασχόληση αυξήθηκε κατά 30.701 άτομα στην 4ετία, με αποτέλεσμα να φτάσουν στους 210.642, ο μέσος μισθός αυξήθηκε κατά 47%, στα 735 ευρώ μεικτά, ενώ τα καθαρά ανέρχονται πλέον στα 637 ευρώ, δεδομένου ότι πλέον οι νέοι κάτω των 25 ετών δεν πληρώνουν καθόλου φόρο. Στην ηλικιακή ομάδα 25 έως 29, με τους 280.965 εκπροσώπους, ο μεικτός μισθός έχει φτάσει στα 980 ευρώ, αυξημένος κατά 39%, με το μέσο καθαρό μηνιάτικο να ανέρχεται στα 828 ευρώ (αυξημένο και αυτό κατά 37%). Δύο είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους αυξήθηκε ο μισθός των νέων με διπλάσιο ποσοστό από τον μέσο όρο. Πρώτον, η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 880 ευρώ (τα 920 ευρώ ισχύουν από τον Απρίλιο του 2026), ο οποίος επηρεάζει κατεξοχήν τους νέους εργαζομένους. Δεύτερον, ο περιορισμός της μερικής απασχόλησης, που έφερε περισσότερες ώρες εργασίας, άρα και μεγαλύτερο μέσο μισθό.
2. Στους άνω των 40 αποκαλύπτεται έντονα το πρόβλημα με την περιορισμένη υπογραφή νέων συλλογικών συμβάσεων εργασίας αλλά και την έλλειψη καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας στην Ελλάδα. Από το ηλικιακό όριο των 40 ετών και άνω, ο καθαρός μισθός στην 4ετία 2021-2025 έχει αυξηθεί κάτω από 20%, δηλαδή στα όρια ή και κάτω από τα όρια του πληθωρισμού. Οι 40άρηδες δεν έχουν και το ευεργέτημα της μειωμένης παρακράτησης φόρου λόγω ηλικίας (ισχύει έως τα 30) και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μεταβολή του καθαρού μισθού είναι μικρότερη από του μεικτού και παρά τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών σε αυτό το διάστημα. Ετσι, στις ηλικίες 45 έως 49, τα μεικτά αυξήθηκαν στα 1.360 ευρώ (κατά 19%) αλλά τα καθαρά περιορίστηκαν στα 1.070 ευρώ, αυξημένα κατά 17%. Στα άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών έχουμε μεικτή αύξηση 12% και καθαρή αύξηση 8%, ενώ μονοψήφιες είναι οι μεταβολές και στους άνω των 60 ετών.
Οι εξελίξεις της προηγούμενης 4ετίας προβληματίζουν γι’ αυτές της επόμενης. Ναι μεν οι νεότεροι σε ηλικία πήραν μια βαθιά μισθολογική ανάσα, όμως οι απολαβές τους παραμένουν σε επίπεδα που δεν επιτρέπουν την ανεξαρτητοποίηση από την οικογένεια, ειδικά αν ληφθεί υπόψη και η αύξηση των τιμών ιδίως σε προϊόντα και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης (+30% στα τρόφιμα και +24% στο ενοίκιο κύριας κατοικίας, με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ). Είναι αμφίβολο αν τα επόμενα χρόνια θα διατηρηθεί η κεκτημένη ταχύτητα, καθώς αυτό το +40% των τελευταίων ετών αποδίδεται κυρίως στον κατώτατο μισθό.
Οσο για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, εξαρτώνται άμεσα από την υπογραφή νέων συλλογικών συμβάσεων. Τα απόλυτα επίπεδα καθαρών μισθών είναι απογοητευτικά, καθώς για να «σπάσει» κανείς τα 1.000 ευρώ καθαρά πρέπει να περιμένει μετά τα 40, πάντοτε με βάση τους μέσους όρους.
