Βαρύ οικονομικό τίμημα φαίνεται πως αφήνει πίσω του το φετινό καλοκαίρι των ακραίων θερμοκρασιών στην Ευρώπη. Νέα ανάλυση εκτιμά ότι οι παρατεταμένες συνθήκες έντονης ζέστης ενδέχεται να προκαλέσουν απώλειες περίπου 180 δισ. ευρώ στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στο 2026, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1% του ΑΕΠ.
Το μέγεθος της ζημιάς αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με τις προβλέψεις για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η εκτιμώμενη απώλεια είναι σχεδόν ίση με το σύνολο της ανάπτυξης που αναμενόταν για την ΕΕ κατά τη διάρκεια της φετινής χρονιάς.
Μεγάλο πλήγμα σε Γαλλία και Ολλανδία
Οι επιπτώσεις δεν αναμένεται να είναι ίδιες σε όλες τις χώρες. Η Γαλλία θα μπορούσε να δει τον ρυθμό ανάπτυξής της να υποχωρεί κατά περίπου 1,4 ποσοστιαίες μονάδες, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ανάλυση, θα μπορούσε να μετατρέψει την προβλεπόμενη ανάπτυξη σε συρρίκνωση της οικονομίας κατά περίπου 0,6%.
Στην Ολλανδία, αντίστοιχα, ένα πλήγμα της τάξης των 0,8 ποσοστιαίων μονάδων θα μπορούσε να εξανεμίσει σχεδόν ολόκληρη την αναμενόμενη οικονομική επέκταση.
Η ανάλυση της Triodos Bank επισημαίνει, ωστόσο, ότι το οικονομικό κόστος δεν εξαρτάται απλώς από το πόσο ζεστή είναι μια χώρα. Η Ισπανία και η Ιταλία, για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν πολύ υψηλή έκθεση στις θερμές ημέρες και καταγράφουν μεγάλο αριθμό ημερών με ακραίες θερμοκρασίες. Ωστόσο, η μακροχρόνια προσαρμογή των πληθυσμών τους στη ζέστη φαίνεται να περιορίζει σε κάποιο βαθμό την πρόσθετη επίδραση κάθε επιπλέον θερμής ημέρας.
Η παραγωγικότητα των εργαζομένων στο επίκεντρο
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες πίσω από τις οικονομικές απώλειες είναι η μείωση της εργασιακής παραγωγικότητας.
Οι υψηλές θερμοκρασίες δυσκολεύουν σημαντικά την εργασία, ιδιαίτερα σε εξωτερικούς χώρους και σε επαγγέλματα που απαιτούν έντονη σωματική δραστηριότητα. Η Triodos εκτιμά ότι μόνο οι απώλειες στην παραγωγικότητα της εργασίας θα μπορούσαν να αφαιρέσουν περίπου 0,6% από το ΑΕΠ της ΕΕ.
Παράλληλα, σημαντικές πιέσεις αναμένονται στον αγροτικό τομέα. Η αγροτική παραγωγή θα μπορούσε να υποχωρήσει κατά 3% έως 7%, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία επιβαρύνουν τις καλλιέργειες και περιορίζουν τη διαθεσιμότητα νερού.
Ο καύσωνας συνεχίζεται
Το οικονομικό κόστος ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω, καθώς το καλοκαίρι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Γαλλία και Βρετανία προετοιμάζονται για ένα ακόμη κύμα υψηλών θερμοκρασιών, με τον υδράργυρο στη νοτιοανατολική Γαλλία να πλησιάζει τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ στη Βρετανία οι προβλέψεις κάνουν λόγο για θερμοκρασίες έως και 36 βαθμούς.
Οι επιπτώσεις, πάντως, δεν περιορίζονται στους οικονομικούς δείκτες. Η ακραία ζέστη έχει ήδη συνδεθεί με σημαντική αύξηση των θανάτων. Εκτίμηση του POLITICO κάνει λόγο για τουλάχιστον 14.000 επιπλέον θανάτους σε έξι ευρωπαϊκές χώρες που επλήγησαν περισσότερο από το ιστορικό κύμα καύσωνα μεταξύ των μέσων Ιουνίου και των αρχών Ιουλίου.
Η ξηρασία πιέζει και την ενεργειακή ασφάλεια
Ιδιαίτερα αισθητές είναι οι συνέπειες και στην ενεργειακή υποδομή της Ευρώπης. Η παρατεταμένη ξηρασία έχει προκαλέσει σημαντική πτώση της στάθμης των υδάτων στον Δούναβη, δημιουργώντας προβλήματα στη λειτουργία ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Στην Ουγγαρία, τα χαμηλά νερά έχουν οδηγήσει σε σημαντικές περικοπές στη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού του Paks, ενώ στη Ρουμανία χρειάστηκε ακόμη και να απομακρυνθεί βράχος από την κοίτη του ποταμού, ώστε να διοχετευτεί περισσότερο νερό προς τον τελευταίο αντιδραστήρα που παρέμενε σε λειτουργία.
Την ίδια στιγμή, η μειωμένη στάθμη των ποταμών έχει επηρεάσει και τις εμπορευματικές μεταφορές. Πλοία που κινούνται στον Ρήνο και τον Δούναβη αναγκάζονται να ταξιδεύουν με μικρότερο φορτίο, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς προϊόντων.
Μεγάλο χτύπημα και στη γεωργία της Αυστρίας
Η γεωργία είναι ένας από τους κλάδους που έχουν πληγεί περισσότερο από την ανομβρία. Στην Αυστρία, οι απώλειες για τον αγροτικό τομέα υπολογίζονται ήδη σε περίπου 1 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Austrian Hail Insurance.
Σε ορισμένες περιοχές, από τα μέσα Ιουνίου έχει καταγραφεί έως και 75% λιγότερη βροχόπτωση σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα, επιδεινώνοντας την κατάσταση για τους παραγωγούς.
Φόβοι για «νέα κανονικότητα»
Η Triodos προειδοποιεί ότι το φετινό καλοκαίρι δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή εξαίρεση. Καθώς η παγκόσμια θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται, τέτοιου είδους ακραίες συνθήκες ενδέχεται να αποκτήσουν πιο μόνιμο χαρακτήρα.
Μέτρα προσαρμογής μπορούν, σύμφωνα με την τράπεζα, να περιορίσουν τις οικονομικές απώλειες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποτελεσματικότερη άρδευση, η καλύτερη θερμομόνωση των κτιρίων, η ενίσχυση των συστημάτων ψύξης και η προσαρμογή του ωραρίου εργασίας στις πιο δροσερές ώρες της ημέρας.
Το βασικό μήνυμα, ωστόσο, είναι ότι η προσαρμογή από μόνη της δεν αρκεί. Όσο η υπερθέρμανση συνεχίζεται, κάθε νέα χρονιά χωρίς ουσιαστικό περιορισμό των εκπομπών μεταφέρει την ευρωπαϊκή οικονομία σε ένα ακόμη θερμότερο και πιο δύσκολο περιβάλλον.
