Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου της ΕΕ ήταν πρόσφατα στο 57,43% της χωρητικότητάς τους. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο για τον Αύγουστο από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές, το 2008.
«Η αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη προχωρά πιο αργά από ό,τι προβλέπεται», τονίζουν στη Ναυτεμπορική παράγοντες της αγοράς ενέργειας.
«Η τρέχουσα κατάσταση μοιάζει περισσότερο με το 2021, όταν τα χαμηλά επίπεδα συνέβαλαν σε μια ραγδαία αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου στο τέλος του έτους», λένε οι ίδιες πηγές και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: «Αυτό σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο υψηλών τιμών θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας τον επόμενο χειμώνα».
Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη είχε αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες πάνω από 7% φτάνοντας τα 61,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), για να υποχωρήσουν κάπως την περασμένη Δευτέρα, μετά τις εικασίες για μια νέα προσέγγιση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, αντικρουόμενα μηνύματα και από τις δύο πλευρές μείωσαν την αισιοδοξία.
Οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν
Ο πόλεμος στον Κόλπο συνέβαλε στις τελευταίες εντάσεις στην αγορά φυσικού αερίου. Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς ξεκίνησε τη χρονιά γύρω στα 25 ευρώ τη MWh. Ωστόσο, η σύγκρουση στο Ιράν οδήγησε για άλλη μια φορά στις τιμές προς τα πάνω λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, αυξάνοντας την τιμή του φυσικού αερίου πάνω από 80%.
Για την ιστορία, από το 2000 έως το 2021 οι τιμές του φυσικού αερίου κατά μέσο όρο κυμαίνονταν περίπου στα 19 ευρώ ανά MWh. Οι τιμές αυτές εξαφανίστηκαν εκείνη την εποχή και δεν έχουν επανέλθει.
Πριν από πέντε χρόνια, τον Αύγουστο του 2021 και ιδίως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου άλλαξε εντελώς- μια συνέπεια από την οποία η Γηραιά Ήπειρος δεν έχει ακόμη ανακάμψει. Έκτοτε, το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει κοστίσει, κατά μέσο όρο, τρεις φορές περισσότερο από ό,τι τις προηγούμενες δύο δεκαετίες, και αυτή η κατάσταση όχι μόνο δεν δείχνει σημάδια αντιστροφής, αλλά αναμένεται ακόμη και να επιδεινωθεί.
«Επιπλέον, τα προβλήματα σε πυρηνικούς και υδροηλεκτρικούς σταθμούς στην Ευρώπη λόγω των χαμηλών επιπέδων νερού σε πολλά ποτάμια θα μπορούσαν να αυξήσουν τη ζήτηση για φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας», λέει ο Αρνε Λόμαν Ράσμουσεν, αναλυτής της Global Risk Management.
Τι παρέμβαση μπορεί να γίνει
Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι αν θα υπάρξει κάποιο είδος παρέμβασης στην αγορά, εξηγεί η Αν-Σοφί Κορμπό, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Columbia. «Τα επίπεδα αποθήκευσης είναι πολύ χαμηλά σε χώρες όπως το Βέλγιο και η Ολλανδία, καθώς και στη Λετονία, τη Βουλγαρία, τη Γερμανία και τη Σλοβακία», προειδοποιεί η Κορμπό.
Ο πόλεμος στον Κόλπο έχει εξαλείψει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού με φυσικό αέριο και η Ευρώπη αισθάνεται την πίεση στις τιμές που πληρώνει για αυτόν τον ενεργειακό πόρο. Η κύρια εναλλακτική λύση, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), που εξάγεται κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες , έχει γίνει ένα πολύτιμο αγαθό για το οποίο ανταγωνίζονται χώρες σε όλο τον κόσμο. Η Ασία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του ανταγωνισμού τους τελευταίους μήνες, πληρώνοντας υψηλότερες τιμές για το υγροποιημένο φυσικό αέριο σε σύγκριση με αυτό που προσφέρει η Ευρώπη, γεγονός που αντικατοπτρίζεται, για παράδειγμα, στον μειωμένο αριθμό των δεξαμενόπλοιων που φτάνουν στην Ευρώπη .
Το LNG πάει Ασία
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg, «τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς LNG που έχουν προγραμματιστεί να αναχωρήσουν τον Αύγουστο από τις ΗΠΑ, θα βρουν μια πιο κερδοφόρα αγορά στην Ασία από ό,τι στην Ευρώπη, με βάση τα σημεία αναφοράς τιμών από τις 31 Ιουλίου».
Παρόλο που η Ευρώπη εξακολουθεί να πληρώνει ασφάλιστρα για αποστολές LNG από τον Σεπτέμβριο, αυτές οι τιμές προσαρμόζονται και «το παράθυρο της Ευρώπης για αυτούς τους μήνες θα μπορούσε να κλείσει εάν το Κατάρ δεν μπορέσει να ενισχύσει τις εξαγωγές LNG μέχρι τα τέλη Αυγούστου», προειδοποιούν οι αναλυτές του Bloomberg.
Το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ τους επόμενους μήνες -ένα αισιόδοξο σενάριο λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αντιπαραθέσεις και τις φαινομενικά δυσεπίλυτες εξελίξεις της σύγκρουσης- δεν θα έλυνε το πρόβλημα για την Ευρώπη, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Χειρότερο σενάριο από το 2021
Αλλά ακόμη και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ δεν λύνει το πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Εάν το Ορμούζ ανοίξει ξανά στα μέσα Σεπτεμβρίου, προβλέπουμε ότι η ευρωπαϊκή αποθήκευση φυσικού αερίου θα φτάσει το 65% της χωρητικότητάς της έως την 1η Νοεμβρίου», λένε παράγοντες της αγοράς.
Υπενθυμίζουν οπτι το 2021 -στη χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ για τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου- τα επίπεδα αποθήκευσης πλησίασαν το 80% τον Νοέμβριο.
«Τα υποκείμενα θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν ανησυχητικά από ευρωπαϊκή οπτική γωνία», εξηγεί ο Ράσμουσεν.
Παρόλο που οι αναλυτές προβλέπουν ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μετριαστούν τα επόμενα τρίμηνα, επιστρέφοντας σε περίπου 32 ευρώ ανά MW/εκτάριο μέχρι το τέλος του 2027, οι εντάσεις στην αγορά δείχνουν ότι έρχονται ταραγμένα ενεργειακά χρόνια στην Ευρώπη.
