Τα πάνω-κάτω φέρνουν οι αλλαγές σε σχέση με το κιτ πρώτων βοηθειών που πρέπει να υπάρχει σε κάθε αυτοκίνητο και κάθε άλλο μηχανοκίνητο όχημα που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, με τον σχετικό νόμο να προβλέπει νέο περιεχόμενο, νέα πιστοποιημένα υλικά και ευθύνη τακτικού ελέγχου από τον οδηγό ή τον ιδιοκτήτη. Το ευχάριστο για τους οδηγούς που δεν έχουν αντιληφθεί ακόμα την αλλαγή είναι ότι το νέων προδιαγραφών φαρμακείο είναι υποχρεωτικό από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Νέες και σαφώς αυστηρότερες απαιτήσεις θεσπίζονται για το κιβώτιο πρώτων βοηθειών (κοινώς: φαρμακείο) που πρέπει να υπάρχει στα αυτοκίνητα και στα υπόλοιπα οχήματα. Η υπουργική απόφαση Δ30/45652/2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 1804/1.4.2026, καθορίζει αναλυτικά τόσο τις τεχνικές προδιαγραφές του κιβωτίου όσο και το υποχρεωτικό περιεχόμενό του.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, ωστόσο, ως προς την ημερομηνία εφαρμογής. Το αρχικό ΦΕΚ προέβλεπε έναρξη ισχύος μετά την πάροδο τριμήνου από τη δημοσίευσή του. Με νεότερη απόφαση, όμως, την Δ30/60123/2026, η εφαρμογή των νέων απαιτήσεων μετατέθηκε για την 1η Ιανουαρίου 2027, ώστε να δοθεί χρόνος προσαρμογής στην αγορά, στους ιδιοκτήτες και στους οδηγούς. Οι υπόλοιπες απαιτήσεις της αρχικής απόφασης παρέμειναν αμετάβλητες. Η μεταγενέστερη τροποποίηση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 2318/24.4.2026.
Η υποχρέωση αφορά όλα τα «οδικά μηχανοκίνητα οχήματα» που κυκλοφορούν στη χώρα μας εκτός των δικύκλων. Αφορά δηλαδή και τα επιβατικά αυτοκίνητα, και τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, και τα φορτηγά, και τα λεωφορεία.
Το σημαντικό που είναι καλό να έχει κανείς υπόψη του είναι ότι το κιβώτιο πρέπει να πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές του προτύπου DIN 13164:2022 ή ισοδύναμου προτύπου ISO και να φέρει τη σχετική σήμανση. Παράλληλα, το εξωτερικό περίβλημά του πρέπει να είναι ανθεκτικό στη σκόνη, στα έλαια και στην υγρασία, ώστε να προστατεύει αποτελεσματικά τα υλικά από τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο εσωτερικό ενός οχήματος.
Το υποχρεωτικό περιεχόμενο
Η νέα νομοθεσία δεν αρκείται σε μια γενική αναφορά σε γάζες και επιδέσμους, αλλά προβλέπει 16 συγκεκριμένες κατηγορίες υλικών και τις αντίστοιχες ποσότητες:
Μία επιμεταλλωμένη ισοθερμική κουβέρτα διάσωσης, ελάχιστων διαστάσεων 210 × 160 cm, για την πρόληψη υποθερμίας και σοκ.
Ένα ρολό ταινίας στερέωσης – λευκοπλάστη, προδιαγραφών DIN 13019-A και διαστάσεων 5 m × 2,5 cm.
Ένα σετ 14 αυτοκόλλητων επιθεμάτων – τσιρότων διαφορετικών μεγεθών, προδιαγραφών DIN 13019-E.
Έναν μικρό αποστειρωμένο ατομικό επίδεσμο, περίπου 6 × 8 cm, προδιαγραφών DIN 13151-K.
Δύο μεσαίους αποστειρωμένους ατομικούς επιδέσμους, περίπου 8 × 10 cm, προδιαγραφών DIN 13151-M.
Έναν μεγάλο αποστειρωμένο ατομικό επίδεσμο, περίπου 10 × 12 cm, προδιαγραφών DIN 13151-G.
Ένα αποστειρωμένο επίθεμα εγκαυμάτων ή γάζα διαστάσεων 60 × 80 cm, προδιαγραφών DIN 13152-BR.
Έξι επιθέματα πληγών – κομπρέσες, διαστάσεων 10 × 10 cm, σε συσκευασίες ζεύγους.
Δύο στενούς ελαστικούς επιδέσμους στερέωσης, διαστάσεων 6 cm × 4 m, προδιαγραφών DIN 61634-FB.
Τρεις φαρδείς ελαστικούς επιδέσμους στερέωσης, διαστάσεων 8 cm × 4 m, προδιαγραφών DIN 61634-FB.
Έναν τριγωνικό επίδεσμο ανάρτησης, διαστάσεων 96 × 96 × 136 cm, προδιαγραφών DIN 13168-D.
Ένα ατραυματικό ψαλίδι πρώτων βοηθειών, προδιαγραφών DIN 58279-A 145.
Τέσσερα μεγάλα ιατρικά γάντια μιας χρήσης, από βινύλιο ή νιτρίλιο, προδιαγραφών DIN EN 455.
Δύο υγρά μαντηλάκια καθαρισμού ανέπαφου δέρματος. Διευκρινίζεται ότι δεν προορίζονται για τον καθαρισμό ανοικτών τραυμάτων.
Δύο ιατρικές μάσκες προσώπου, τύπου IIR ή FFP2.
Ένα φυλλάδιο οδηγιών πρώτων βοηθειών με εικονογράμματα.
Έλεγχος για ημερομηνία λήξης και ανανέωση
Όλα τα υλικά πρέπει να βρίσκονται σε καλή κατάσταση και εντός της ημερομηνίας λήξης τους. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στα αποστειρωμένα υλικά, όπως οι γάζες και οι επίδεσμοι, τα οποία φέρουν ημερομηνία λήξης της αποστείρωσης. Η απόφαση αναφέρει ως συνηθισμένη διάρκεια τα πέντε έτη, χωρίς αυτό να απαλλάσσει τον οδηγό ή τον ιδιοκτήτη από την υποχρέωση ελέγχου της ημερομηνίας που αναγράφεται σε κάθε προϊόν.
Η αντικατάσταση ενός υλικού είναι υποχρεωτική μόλις λήξει, φθαρεί ή χρησιμοποιηθεί. Το περιεχόμενο πρέπει να συμπληρώνεται αμέσως μετά την κατανάλωσή του, ενώ το ΦΕΚ προβλέπει ότι το φαρμακευτικό υλικό πρέπει να ανανεώνεται σε μικρά χρονικά διαστήματα και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν των δύο ετών, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και των υπόλοιπων δυσμενών συνθηκών που αναπτύσσονται μέσα στο αυτοκίνητο, κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Παράλληλα, κάθε προϊόν που περιλαμβάνεται στο κιβώτιο πρέπει να φέρει σήμανση CE, καθώς το σύνολο των περιεχομένων υπάγεται στον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα MDR 2017/745.
Πού πρέπει να τοποθετείται
Το κιβώτιο πρώτων βοηθειών πρέπει να βρίσκεται μέσα στο όχημα, σε σημείο εύκολα και άμεσα προσβάσιμο. Δεν επιτρέπεται να είναι κλειδωμένο ούτε να χρησιμοποιείται ως χώρος αποθήκευσης άσχετων αντικειμένων. Η λογική της διάταξης είναι να μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς καθυστέρηση σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος ή άλλης επείγουσας ανάγκης.
Η συμμόρφωση, επομένως, δεν εξαντλείται στην αγορά ενός καινούργιου κιτ. Ο οδηγός ή ο ιδιοκτήτης πρέπει να ελέγχει περιοδικά το περιεχόμενο, τις ημερομηνίες λήξης, τη σήμανση CE, την κατάσταση της συσκευασίας και την προσβασιμότητα του κιβωτίου.
Πρόστιμο 30 ευρώ
Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Αυτό σημαίνει ότι, από την έναρξη εφαρμογής της απόφασης, η απουσία του προβλεπόμενου κιβωτίου ή η μη συμμόρφωσή του με τις απαιτήσεις επισύρει διοικητικό πρόστιμο 30 ευρώ, χωρίς αφαίρεση της άδειας οδήγησης. Η κύρωση μπορεί να αφορά τόσο αυτόν που θέτει το όχημα σε κυκλοφορία όσο και αυτόν που το οδηγεί. Το ύψος του προστίμου προκύπτει από τα άρθρα 85 και 108 του ισχύοντος ΚΟΚ, όπως παρουσιάζονται στην κωδικοποίηση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργείται παράλληλα η υπουργική απόφαση του 1978 που ρύθμιζε έως σήμερα το περιεχόμενο του φαρμακείου αυτοκινήτου. Πρόκειται, συνεπώς, για την πρώτη συνολική επικαιροποίηση του σχετικού πλαισίου έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.
