Σε πλήρη αναμόρφωση του ελεγκτικού της μηχανισμού προχωράει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, υιοθετώντας νέα ψηφιακά εργαλεία, που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούνται οι συναλλαγές των επιχειρήσεων και η διακίνηση των εμπορευμάτων.
Με δύο μεγάλες παρεμβάσεις, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να αποκτήσει εικόνα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, τόσο για τις αποδείξεις που εκδίδονται από τις ταμειακές μηχανές όσο και για τις μεταφορές φορτηγών και εμπορευματοκιβωτίων, ενισχύοντας την έγκαιρη ανίχνευση φορολογικών παραβάσεων και κυκλωμάτων λαθρεμπορίου.
Οι αλλαγές δεν θα απαιτήσουν καμία παρέμβαση από τις επιχειρήσεις, καθώς οι αναβαθμίσεις θα πραγματοποιηθούν στα πληροφοριακά συστήματα της ίδιας της ΑΑΔΕ.
Στο πλαίσιο του σχεδιασμού της φορολογικής διοίκησης, μέσα στο 2026 το υφιστάμενο σύστημα ηλεκτρονικής διαβίβασης δεδομένων e-send θα αντικατασταθεί από νέα ψηφιακή υποδομή, η οποία θα επιτρέπει την αποστολή των στοιχείων των συναλλαγών αυτόματα και σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Η ΑΑΔΕ λαμβάνει καθημερινά εκατομμύρια δεδομένα από τις ταμειακές μηχανές, τα οποία, λόγω του τεράστιου όγκου τους αλλά και των περιορισμένων ανθρώπινων πόρων, δεν είναι πάντοτε δυνατό να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά. Με το νέο σύστημα, ο στόχος δεν είναι απλώς η ταχύτερη διαβίβαση των στοιχείων, αλλά κυρίως η αυτόματη επεξεργασία τους και η άμεση ανάδειξη περιπτώσεων που παρουσιάζουν ενδείξεις παραβατικότητας.
Οι συναλλαγές θα διαβιβάζονται αυτόματα στη φορολογική διοίκηση, ενώ ειδικοί αλγόριθμοι θα παρακολουθούν τη συνεχή ροή των δεδομένων. Εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη διακοπή ή σημαντική μείωση στην αποστολή αποδείξεων, το σύστημα θα ενεργοποιεί αυτόματα ειδοποίηση (alert), ενημερώνοντας τις ελεγκτικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, θα αποστέλλεται ενημερωτικό μήνυμα και στην ίδια την επιχείρηση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η διακοπή οφείλεται σε τεχνικό πρόβλημα, σε διακοπή λειτουργίας ή σε άλλη αιτία που χρήζει διερεύνησης.
Αυτόματος εντοπισμός ύποπτων αποκλίσεων
Με τη νέα υποδομή, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εντοπίζει σχεδόν άμεσα ασυνήθιστες μεταβολές στις εισπράξεις μιας επιχείρησης ή αιφνίδιες διακοπές στη διαβίβαση δεδομένων, χωρίς να απαιτείται εκ των υστέρων επεξεργασία εκατομμυρίων εγγραφών.
Οι πληροφορίες θα κατηγοριοποιούνται και θα αξιοποιούνται για την επιλογή υποθέσεων προς έλεγχο, με βάση την ανάλυση κινδύνου. Ωστόσο, η ενεργοποίηση ενός alert δεν θα συνεπάγεται αυτόματα και επιτόπιο έλεγχο.
Σύμφωνα με πηγές της φορολογικής διοίκησης, κάθε περίπτωση θα αξιολογείται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, όπως η εποχικότητα της δραστηριότητας, το μέγεθος της επιχείρησης, το ιστορικό συμμόρφωσης και άλλες αντικειμενικές παράμετροι. Έτσι, για παράδειγμα, θα λαμβάνεται υπόψη εάν μια εποχική επιχείρηση βρίσκεται εκτός λειτουργίας ή εάν μια μικρή επιχείρηση παραμένει προσωρινά κλειστή.
Η ανάγκη για την εγκατάσταση συστήματος έγκαιρης ειδοποίησης προέκυψε από πραγματικές περιπτώσεις, στις οποίες επιχειρήσεις είχαν διακόψει τη διαβίβαση στοιχείων για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να εντοπιστούν εγκαίρως.
Χαρακτηριστικό είναι ότι επιχείρηση παρέμεινε για περίπου έξι μήνες χωρίς να αποστέλλει στοιχεία συναλλαγών, ενώ η παράβαση διαπιστώθηκε μόνο όταν πραγματοποιήθηκε στοχευμένος φορολογικός έλεγχος. Τα δεδομένα υπήρχαν ήδη στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, όμως δεν υπήρχε μηχανισμός αυτόματης ειδοποίησης που να αναδεικνύει άμεσα την ασυνήθιστη διακοπή. Με το νέο μοντέλο, οι αποδείξεις θα αποστέλλονται αυτόματα με την έκδοση της απόδειξης.
Ψηφιακή παρακολούθηση φορτηγών και εμπορευματοκιβωτίων
Παράλληλα με τις αλλαγές στις ταμειακές μηχανές, η ΑΑΔΕ θέτει σε εφαρμογή ένα νέο ολοκληρωμένο σύστημα ψηφιακής επιτήρησης της διακίνησης εμπορευμάτων, με στόχο την ενίσχυση των τελωνειακών ελέγχων και τον περιορισμό του λαθρεμπορίου.
Το νέο δίκτυο θα καλύπτει 24 κομβικά σημεία της χώρας, μεταξύ των οποίων τελωνεία, λιμάνια και χερσαίοι συνοριακοί σταθμοί, επιτρέποντας τη συνεχή παρακολούθηση φορτηγών και εμπορευματοκιβωτίων από τη στιγμή της εισόδου τους στην Ελλάδα μέχρι την ολοκλήρωση της διαδρομής τους.
Βασικός στόχος είναι ο αποτελεσματικότερος έλεγχος φορτίων που σχετίζονται με καύσιμα, καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά, αλλά και παραποιημένα ή αδήλωτα εμπορεύματα, όπου παρατηρούνται διαχρονικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας. Στην καρδιά του νέου συστήματος βρίσκεται η εγκατάσταση ειδικών συσκευών γεωεντοπισμού (GPS Trackers) σε φορτηγά, βυτιοφόρα και εμπορευματοκιβώτια.
Οι τελωνειακές αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο τη θέση κάθε φορτίου, να ελέγχουν εάν ακολουθείται η δηλωμένη διαδρομή και να εντοπίζουν αποκλίσεις, όπως αδικαιολόγητες στάσεις, αλλαγές πορείας ή καθυστερήσεις που δεν δικαιολογούνται από τα συνοδευτικά έγγραφα. Σε περίπτωση ύποπτης μεταβολής της διαδρομής, θα ενεργοποιούνται άμεσα στοχευμένοι έλεγχοι, μειώνοντας την ανάγκη για εκτεταμένες φυσικές επιθεωρήσεις και αυξάνοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητα των τελωνειακών υπηρεσιών.
