Νέα ένταση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπέλυσαν τα ξημερώματα της Τετάρτης πλήγματα στο νότιο Ιράν, ενώ η Ουάσινγκτον επανέφερε σε ισχύ τις κυρώσεις της στο ιρανικό πετρέλαιο. Δείτε στο τέλος τις τιμές τώρα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της CENTCOM, οι επιχειρήσεις ολοκληρώθηκαν και οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν πάνω 80 στόχους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι η στρατιωτική επιχείρηση αποτελεί απάντηση στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, κατηγορώντας την Τεχεράνη για παραβίαση της καταρχήν συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου.
Τρία πλοία χτυπήθηκαν μέσα σε 24 ώρες στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ανέφερε η βρετανική υπηρεσία επιτήρησης της ναυσιπλοΐας UKMTO, με το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία να επιρρίπτουν την ευθύνη για δυο από τις επιθέσεις στο Ιράν.
Η νέα κρίση φέρνει ξανά στο επίκεντρο τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχε δημιουργήσει ελπίδες για αποκλιμάκωση και έναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η νέα στρατιωτική αντιπαράθεση προκαλεί ανησυχία για πιθανή περαιτέρω αποσταθεροποίηση στην περιοχή, ενώ οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις λόγω των επιπτώσεων που μπορεί να υπάρξουν στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Το κείμενο που υπέγραψαν τη 17η Ιουνίου προέβλεπε ότι θα άνοιγαν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα, και το de facto κλείσιμο του οποίου από την Τεχεράνη προκάλεσε κλυδωνισμούς στη διεθνή οικονομία και απογείωσε τις τιμές της ενέργειας. Επίσης το κείμενο ανέφερε ότι αίρονταν οι αμερικανικές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο.
Η Ουάσινγκτον απαντά με πλήγματα στο Ιράν
Μετά τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδας), το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM,) ανακοίνωσε πως άρχισε σειρά «σθεναρών πληγμάτων» στο Ιράν σε αντίποινα για τις «ιρανικές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων» στα Στενά του Ορμούζ, στις οποίες είδε «ξεκάθαρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός».
Οι τελευταίες αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν στόχευσαν συστήματα αεράμυνας, παράκτια συστήματα επιτήρησης, πυραύλους εδάφους-αέρος, πυραύλους κρουζ κατά πλοίων, καθώς και εγκαταστάσεις εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.
Για παραβίαση της συμφωνίας κάνουν λόγω ΗΠΑ και Ιράν
Το Ιράν προειδοποίησε τις ΗΠΑ εναντίον της «παραβίασης» αυτής και διεμήνυσε πως «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του και την εθνική ασφάλειά του», ανέφερε μέσω X ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως ακούστηκε σειρά εκρήξεων στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
«Οι ενέργειες του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ είναι εντελώς απαράδεκτες από τη σκοπιά των ΗΠΑ και δεν θα μείνουν ατιμώρητες», είπε Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, έπειτα από τη δημοσιοποίηση εγγράφου του υπουργείου Οικονομικών που απαγόρευσε «νέες συναλλαγές» ιρανικών υδρογονανθράκων από χθες.
Με φόντο τη νέα κλιμάκωση της έντασης, η τιμή του βαρελιού της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI σημείωνε άνοδο 2,63% στα 72,29 δολάρια λίγη ώρα αφού άνοιξαν οι ασιατικές αγορές.
Η ναυσιπλοΐα ξανάρχισε στα Στενά του Ορμούζ μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, αλλά το εγχείρημα δεν ήταν ακριβώς ανέφελο.
Στα τέλη Ιουνίου, δυο πλοία χτυπήθηκαν από βλήματα άγνωστης προέλευσης, οι επιθέσεις αποδόθηκαν στην Τεχεράνη από τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος δυο 24ωρα αργότερα βομβάρδισε το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία ανταπέδωσε εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον γειτόνων της στον Κόλπο, ιδίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Τα μέρη κατόπιν συνεννοήθηκαν και ανέστειλαν τις εχθροπραξίες.
Καταγγελίες, απειλές και φόβοι για την ενέργεια
Η διπλωματία της Σαουδικής Αραβίας καταδίκασε «τη στοχοποίηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν του σαουδαραβικού δεξαμενόπλοιου Wedyan» και αυτή του δεξαμενόπλοιου «Al Rekayyat του Κατάρ», καταγγέλλοντας «επίθεση εναντίον της ασφάλειας της διεθνούς ναυσιπλοϊας και της ασφάλειας του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού».
Νωρίτερα το εμιράτο του Κατάρ ανακοίνωσε πως κάλεσε τον Ιρανό επιτετραμμένο και απαίτησε «εξηγήσεις για την επίθεση αυτή» εναντίον του πλοίου του.
Η διπλωματία του Κατάρ ανέφερε ακόμη ότι επέδωσε στον Ιρανό διπλωμάτη νότα διαμαρτυρίας, αξιώνοντας η Τεχεράνη «να σταματήσει αμέσως κάθε ενέργεια που υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια» και να «απέχει από το να θέσει σε κίνδυνο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό».
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου ΕξωτερικώνΕσμαΐλ Μπαγαεΐ από την πλευρά του απέρριψε την «απαράδεκτη» κατηγορία του Κατάρ εναντίον της χώρας του.
Διεθνής ανησυχία για τα Στενά του Ορμούζ
Χωρίς να τις αποδώσει κάπου, η UKMTO ανέφερε χθες Τρίτη ότι σημειώθηκαν άλλες δυο επιθέσεις, μια εναντίον δεξαμενόπλοιου με άγνωστου τύπου βλήμα, δεύτερη εναντίον δεξαμενόπλοιου με drone που δεν έκανε σαφές από ποιον εξαπολύθηκε.
Και στις τρεις περιπτώσεις, η βρετανική υπηρεσία, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, διευκρίνισε πως δεν υπήρξαν τραυματισμοί, ούτε περιβαλλοντική μόλυνση.
Η Τεχεράνη αποκλείει, παρά την αντίθεση της Ουάσινγκτον, να υπάρξει επιστροφή στο status quo ante, την προπολεμική κατάσταση, όταν η διέλευση των Στενών του Ορμούζ γινόταν δωρεάν, ενώ απειλεί τα πλοία που αποπειρώνται να παρακάμψουν τη μόνη διαδρομή που επιτρέπει, κατά μήκος των ιρανικών ακτών.
Η νέα κλιμάκωση καταγράφεται καθώς το Ιράν οργανώνει από το Σάββατο εξαήμερες τελετές πριν από την ταφή του ανώτατου ηγέτη του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Χθες η σορός του μεταφέρθηκε στο Ιράκ, όπου θα γίνουν τελετές στη Νατζάφ και στην Καρμπάλα, πόλεις με πολλούς από τους πιο ιερούς χώρους λατρείας του σιιτικού ισλάμ.
