Σε σοβαρό πονοκέφαλο για τις ελληνικές αρχές, τους επαγγελματίες αλιείς αλλά και τους λουόμενους εξελίσσεται ο λαγοκέφαλος, το ξενικό είδος ψαριού που έχει εξαπλωθεί στη Μεσόγειο και τα τελευταία χρόνια κάνει όλο και πιο έντονη την παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες.
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων φέρεται πλέον να εξετάζει την εφαρμογή ενός σχεδίου «επικήρυξης» του λαγοκέφαλου, με οικονομικό κίνητρο για τους ψαράδες που θα συμμετέχουν σε στοχευμένη εξαλίευση του είδους.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου που επικαλείται το thesspost, η Ελλάδα μελετά το μοντέλο της Κύπρου, όπου έχει ήδη εφαρμοστεί αντίστοιχο πρόγραμμα επιδότησης για την αλιεία του λαγοκέφαλου.
Στο τραπέζι αμοιβή για κάθε κιλό
Το σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει οικονομικό κίνητρο προς τους αλιείς, οι οποίοι βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις συνέπειες της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου.
Οι ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, οι απώλειες εισοδήματος και η αλλοίωση της ισορροπίας στο θαλάσσιο οικοσύστημα έχουν μετατρέψει το ζήτημα σε σύνθετο πρόβλημα, που δεν αφορά μόνο την αλιεία αλλά και το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Για το οικονομικό κίνητρο, εξετάζεται η αμοιβή να ξεπερνά τα 4,7 ευρώ ανά κιλό, ποσό που ισχύει στην Κύπρο. Στόχος είναι να υπάρξει ένα πραγματικά ουσιαστικό κίνητρο για τους Έλληνες αλιείς, ώστε η δράση να έχει πρακτικό αποτέλεσμα.
Στην Ελλάδα, οι λαγοκέφαλοι συνήθως ζυγίζουν 2 με 3 κιλά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα μεγαλύτερα άτομα μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 9 κιλά.
Γιατί ο λαγοκέφαλος ανησυχεί τις αρχές
Ο λαγοκέφαλος είναι είδος που προέρχεται από τον Ινδικό και τον Δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό και έχει περάσει στη Μεσόγειο, όπου δεν διαθέτει φυσικό θηρευτή.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εξαπλώνεται με μεγάλη ταχύτητα, επηρεάζοντας την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στην επαγγελματική αλιεία.
Παρά το γεγονός ότι η «επικήρυξη» στην Κύπρο δεν έχει οδηγήσει σε οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης φαίνεται να θεωρεί πως ένα αντίστοιχο, πιο στοχευμένο πρόγραμμα στην Ελλάδα θα μπορούσε να βοηθήσει στον περιορισμό της παρουσίας του είδους.
Στοχευμένη εξαλίευση, όχι «μαγική λύση»
Το υπουργείο δεν αντιμετωπίζει το μέτρο ως οριστική λύση, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου διαχείρισης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η στοχευμένη εξαλίευση θα πρέπει να βασίζεται στην περίοδο αναπαραγωγής του λαγοκέφαλου και στα σημεία όπου συγκεντρώνονται οι πληθυσμοί του.
Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμάται ότι μπορεί να περιοριστεί το αναπαραγωγικό απόθεμα και να μειωθεί η πίεση που δέχονται οι επαγγελματίες αλιείς από τις ζημιές που προκαλεί το είδος.
Ωστόσο, οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν παρουσιάζουν το σχέδιο ως «μαγική» απάντηση στο πρόβλημα. Αντίθετα, υπογραμμίζεται ότι απαιτείται συνολική στρατηγική, με επιστημονική παρακολούθηση και συνεχή καταγραφή των δεδομένων.
Τι θα περιλαμβάνει το συνολικό σχέδιο
Για να έχει αποτέλεσμα η αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου, το υπουργείο προσανατολίζεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δράσης.
Το σχέδιο θα πρέπει να περιλαμβάνει καταγραφή των συλλήψεων, παρακολούθηση των πληθυσμών, εντοπισμό των περιοχών όπου το είδος συγκεντρώνεται και αναπαράγεται, καθώς και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και συστημάτων ιχνηλασιμότητας.
Παράλληλα, κρίσιμο ζήτημα θεωρείται η ασφαλής αποθήκευση, μεταφορά και διαχείριση της βιομάζας, ώστε να αποφευχθούν κίνδυνοι και να υπάρχει πλήρης έλεγχος της διαδικασίας.
Προτεραιότητα παραμένει η προστασία της δημόσιας υγείας, η διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και η στήριξη του εισοδήματος των επαγγελματιών αλιέων.
Δεν υπάρχει ακόμη χρονοδιάγραμμα
Αν και η επεξεργασία του σχεδίου βρίσκεται σε εξέλιξη, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του.
Η επιστημονική παρακολούθηση συνεχίζεται με τη συμμετοχή ιχθυολόγων και αρμόδιων φορέων, με στόχο να συγκεντρωθούν περισσότερα στοιχεία για την εξάπλωση, τη συμπεριφορά και τη διαχείριση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες.
Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι ο λαγοκέφαλος δεν θεωρείται είδος που εμφανίζει επιθετική συμπεριφορά απέναντι στον άνθρωπο, αν και κατά καιρούς έχουν αναφερθεί περιστατικά.
Το πρόβλημα που ήρθε για να μείνει
Η υπόθεση του λαγοκέφαλου δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η διαχείριση ενός ξενικού είδους όταν αυτό εγκατασταθεί σε ένα νέο θαλάσσιο περιβάλλον.
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα. Η «επικήρυξη» μπορεί να δώσει ανάσα στους ψαράδες και να συμβάλει στον περιορισμό του πληθυσμού, όμως η μακροπρόθεσμη διαχείριση απαιτεί επιστημονικό σχέδιο, σταθερή παρακολούθηση και συντονισμό των αρμόδιων αρχών.
Το βέβαιο είναι ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή απειλή. Βρίσκεται ήδη στις ελληνικές θάλασσες και η αντιμετώπισή του μπαίνει πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής για την αλιεία, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
