Πόσο «φουσκώνει» τις δόσεις στεγαστικών δανείων η αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ

Από 13 έως 19 ευρώ αυξάνεται η μηνιαία δόση στα περισσότερα στεγαστικά δάνεια μετά την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ, με το συνολικό κόστος να αυξάνεται κατά χιλιάδες ευρώ σε βάθος χρόνου.

Οι δανειολήπτες στεγαστικών δανείων, όσοι δεν έχουν σταθερό επίτόκιο, μετά την αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25% από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, θα δουν άμεσα τη μηνιαία δόση τους να ανεβαίνει, καθιστώντας σταδιακά την αποπληρωμή όλο και πιο ακριβή.

Την Πέμπτη 11 Ιουνίου, η ΕΚΤ ανέβασε τα τρία βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, προχωρώντας στην πρώτη αύξηση από το 2023, ως απάντηση στις συνεχιζόμενες πιέσεις που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Μάλιστα, οι αγορές να προεξοφλούν και μια δεύτερη, ισότιμη αύξηση τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, η οποία θα διαμορφώσει το επιτόκιο του ευρώ στο 2,50%.

Το σενάριο αυτό δεν έχει επιβεβαιώσει, ούτε αποκλείσει η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία κατά τη σχετική συνέντευξη τύπου δήλωσε πως «δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων. 

Σε κάθε περίπτωση, είμαστε έτοιμοι να προσαρμόσουμε όλα τα μέσα που διαθέτουμε στο πλαίσιο της εντολής μας, προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί βιώσιμα στον μεσοπρόθεσμο στόχο μας και να διατηρήσουμε την ομαλή λειτουργία της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής».

Πώς επηρεάζεται η δόση των στεγαστικών δανείων

Οι πρώτοι που θα επηρεαστούν από την αύξηση των επιτοκίων στο 2,25% είναι όσοι έχουν λάβει δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο που βασίζεται στο Euribor και ειδικά αυτοί που προχώρησαν πρόσφατα σε δανεισμό και έχουν μπροστά τους μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής.

Για παράδειγμα, όσοι έχουν λάβει στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο θα δουν άμεσα τη μηνιαία δόση να ανεβαίνει, καθιστώντας σταδιακά την αποπληρωμή όλο και πιο ακριβή, ειδικά για όσους δανειολήπτες έλαβαν πρόσφατα το δάνειο και έχουν μπροστά τους μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής.

Ουσιαστικά, η επιβάρυνση δεν έρχεται μόνο από το ύψος του δανείου αλλά και από τη διάρκεια, επομένως τα δάνεια με μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής επηρεάζονται περισσότερο από την άνοδο των επιτοκίων.

Ενδεικτικά, για ένα στεγαστικό δάνειο ύψους 100.000 ευρώ, με διάρκεια τα 20 έτη, η μηνιαία δόση αυξάνεται κατά 13 ευρώ, λόγω της ανόδου των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης. Από μόνη της, η αύξηση αυτή φαντάζει αμεληταία, αλλά σε βάθος 20ετίας το ποσό αυτό πλησιάζει τις 3.115 ευρώ.

Αντιστοίχως, για ένα δάνειο ύψους 150.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής τα 30 έτη, η μηνιαία δόση θα γίνει πιο ακριβή κατά 19 ευρώ, ενώ οι συνολικοί τόκοι αποπληρωμής θα αυξηθούν κατά τουλάχιστον 6.750 ευρώ.

Αν το βασικό σενάριο της αγοράς επιβεβαιωθεί και η ΕΚΤ προχωρήσει και σε δεύτερη αύξηση των επιτοκίων έως το τέλος του έτους, αγγίζοντας το 2,5%, τότε η μηνιαία δόση αυξάνεται κατά περίπου 25 ευρώ για ένα δάνειο 100.000 ευρώ διάρκειας 20 ετών και κατά 39 ευρώ για δάνειο ύψους 150.000 ευρώ και διάρκεια τα 30 έτη.

Αντιστοίχως, αυτοί που ενδιαφέρονται να λάβουν νέο δάνειο θα πρέπει να υπολογίσουν το αυξημένο κόστος χρήματος, το οποίο επηρεάζει άμεσα το τελικό ποσό αποπληρωμής.

Δεν υπάρχει ανησυχία για «κόκκινα» δάνεια και πιστωτική επέκταση

Πάντως, οι διοικήσεις των εγχώριων τραπεζών δεν ανησυχούν για την επίδραση που θα έχει η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ στην πιστωτική επέκταση των στεγαστικών δανείων, η οποία διαμορφώθηκε σε οριακά θετικό επίπεδο για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια, αγγίζοντας το +0,7%, έναντι μείωσης -2,6% το προηγούμενο έτος.

Σύμφωνα με τους επιτελείς των τραπεζών, δύο αυξήσεις της τάξης του 0,25% δεν θα έχουν σοβαρή επίπτωση στην πιστωτική επέκταση των ιδρυμάτων, πόσο μάλλον στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Σίγουρα, η άνοδος των επιτοκίων θα έχει άμεσες επιδράσεις στις χορηγήσεις νέων δανείων και στην αποπληρωμή των υφιστάμενων, όμως δεν αναμένεται να επηρεάσει σε βαθμό που θα απειλήσει με ουσιαστικό τρόπο την πιστωτική επέκταση ή που θα δημιουργήσει μια νέα γενιά «κόκκινων» δανείων.

Επιπλέον, οι ισολογισμοί των τραπεζών έχουν εξυγιανθεί και οι χαμηλοί δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων δεν τις αφήνουν εκτεθειμένους στον ενδεχόμενο πιστωτικό κίνδυνο που μπορεί να προκύψει από την άνοδο των επιτοκίων και της ακρίβειας.

Μάλιστα, η ανοδική αναθεώρηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ θα λειτουργήσει υπέρ των τραπεζών, πυροδοτώντας τα έσοδα από τόκους, καθώς η πλειονότητα των δανείων τους βασίζεται στο Euribor.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν δηλώσει οι διοικήσεις των τραπεζών έως τώρα, για κάθε 25 μονάδες βάσης που αυξάνονται τα έσοδα των τραπεζών, η ενίσχυση στο NII υπολογίζεται σε πάνω από 130 εκατ. ευρώ για τους τέσσερις συστημικούς ομίλους σε βάθος 12 μηνών.

Οι πληθωριστικές πιέσεις

Η συνέχιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει ήδη ασκήσει τις πρώτες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, των καυσίμων και των πρώτων υλών, προμηνύοντας νέο κύμα ακρίβειας.

Επιπλέον, οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία στους υπεύθυνους χάραξης της νομισματικής πολιτικής.

Ενδεικτικά, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έχει αγγίξει το 3,2%, από 2,6% που ήταν τον Απρίλιο, ενώ στην Ελλάδα βρίσκεται στο 5%, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό της ΕΕ.

Ως αποτέλεσμα, οι επικαιροποιημένες προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος μιλούν για χαμηλότερη ανάπτυξη, κρίνοντας πως ο συνολικός πληθωρισμός αναμένεται να κυμανθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026 και στο 2,3% το 2027, ενώ η επιστροφή στον στόχο του 2% τοποθετείται προς το τέλος του 2028.

ΠΗΓΗ