Του Δημήτρη Βαρακλιώτη.
Πέρασε ένας ολόκληρος χρόνος από την ημέρα που κατέθεσα μία ένσταση (9703/11/06/2025) κατά της απόρριψης της αίτησής μου για αποζημίωση λόγω των καταστροφών που προκάλεσε η θεομηνία Daniel.
Η ένσταση κατατέθηκε στις 11 Ιουνίου 2025. Μέχρι σήμερα, δεν έχω λάβει καμία απόφαση, καμία αιτιολογημένη απάντηση, καμία επίσημη ενημέρωση. Αυτό που εισπράττω είναι σιωπή. Και όταν η διοίκηση σιωπά επί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, γεννάται ένα εύλογο ερώτημα: πρόκειται για αδυναμία λειτουργίας ή για μια ιδιότυπη μορφή «σιωπηρής απόρριψης»;
Η έννοια της σιωπηρής απόρριψης δεν είναι άγνωστη στο διοικητικό δίκαιο. Όταν η διοίκηση παραλείπει να απαντήσει μέσα σε εύλογο ή νόμιμο χρονικό διάστημα, η σιωπή της μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα. Όμως πέρα από τη νομική διάσταση, υπάρχει και η ηθική και πολιτική διάσταση: η σιωπή απέναντι σε πληγέντες πολίτες αποτελεί μορφή απαξίωσης. Οι κάτοικοι των Φαρσάλων και ολόκληρης της Θεσσαλίας βίωσαν μια πρωτοφανή καταστροφή.
Περιουσίες χάθηκαν, κόποι μιας ζωής καταστράφηκαν, οικογένειες βρέθηκαν αντιμέτωπες με οικονομικό αδιέξοδο. Η Πολιτεία υποσχέθηκε στήριξη. Αντί όμως για στήριξη, πολλοί πολίτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ατελείωτες διαδικασίες και διοικητικές καθυστερήσεις. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο μία ένσταση. Αφορά συνολικά τη λειτουργία των θεσμών και την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης.
Όταν ένας πολίτης περιμένει επί έναν χρόνο χωρίς καμία απάντηση, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών και την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον νόμο. Το ερώτημα είναι απλό:
Πόσο καιρό μπορεί να παραμένει αναπάντητη μια ένσταση πολίτη χωρίς να ενεργοποιούνται μηχανισμοί ελέγχου;
Πόσο καιρό μπορεί να παραμένει ένας φάκελος σε εκκρεμότητα χωρίς κανείς να λογοδοτεί;
Πόσο καιρό μπορεί η διοίκηση να επικαλείται φόρτο εργασίας, ελλείψεις προσωπικού ή γραφειοκρατικές διαδικασίες όταν απέναντί της βρίσκονται άνθρωποι που ακόμη προσπαθούν να επουλώσουν τις πληγές μιας φυσικής καταστροφής;
Η αδράνεια δεν είναι ουδέτερη στάση. Κάθε μήνας καθυστέρησης στερεί από τον πολίτη το δικαίωμα να γνωρίζει, να αμυνθεί νομικά, να προγραμματίσει τη ζωή του και να διεκδικήσει όσα θεωρεί ότι δικαιούται. Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, η διοίκηση οφείλει να απαντά. Όχι όταν τη βολεύει. Όχι όταν πιεστεί.
Όχι όταν το θέμα πάρει δημοσιότητα. Αλλά όταν το επιβάλλει ο νόμος και ο σεβασμός προς τον πολίτη. Σήμερα, ένα χρόνο μετά την κατάθεση της ένστασής μου, δεν ζητώ προνομιακή μεταχείριση.
Ζητώ το αυτονόητο: μια απάντηση. Και μαζί με εμένα, απάντηση δικαιούνται όλοι οι πολίτες που εξακολουθούν να περιμένουν πίσω από κλειστές πόρτες, σφραγισμένους φακέλους και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Η σιωπή της διοίκησης δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη διοικητική πρακτική. Γιατί όταν η διοίκηση σωπαίνει, δεν πλήττεται μόνο ο πολίτης. Πλήττεται η ίδια η αξιοπιστία του κράτους δικαίου.
Επίλογος Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο μία ένσταση. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η διοίκηση αντιλαμβάνεται την υποχρέωσή της απέναντι στον πολίτη. Για περισσότερο από έναν χρόνο, η διοίκηση δεν έχει δώσει καμία απάντηση σε μια νόμιμα κατατεθειμένη ένσταση. Και όταν η σιωπή μετατρέπεται σε μόνιμη πρακτική, η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς κλονίζεται. Οι αρμόδιες αρχές διοικητικού ελέγχου οφείλουν να εξετάσουν εάν τηρήθηκαν οι νόμιμες υποχρεώσεις και οι προβλεπόμενες προθεσμίες. Παράλληλα, το Υπουργείο Εσωτερικών, ως το αρμόδιο υπουργείο για τη λειτουργία του θεσμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οφείλει να διασφαλίζει ότι οι αρχές της νομιμότητας, της διαφάνειας και της χρηστής διοίκησης εφαρμόζονται στην πράξη.
Ζητώ το αυτονόητο: να εκδοθεί και να μου κοινοποιηθεί άμεσα η απόφαση επί της ένστασής μου. Εάν διαπιστωθεί ότι υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση, παράλειψη υπηρεσιακού καθήκοντος ή άλλη διοικητική πλημμέλεια, να αναζητηθούν οι προβλεπόμενες από τον νόμο ευθύνες από κάθε αρμόδιο όργανο. Παράλληλα, δηλώνω ότι επιφυλάσσομαι να ασκήσω κάθε νόμιμο δικαίωμα και να διεκδικήσω κάθε έννομο συμφέρον μου ενώπιον κάθε διοικητικής, ελεγκτικής ή δικαστικής αρχής, προκειμένου να προστατεύσω τα δικαιώματά μου και να αποκατασταθεί η νομιμότητα. Γιατί σε ένα κράτος δικαίου, η σιωπή της διοίκησης δεν μπορεί να αποτελεί απάντηση. Και η αναμονή δεν μπορεί να μετατρέπεται σε άρνηση δικαιοσύνης.
