Γράφει ο Κωνσταντίνος Διψάνας*
Με αφορμή την πλήρη αποκατάσταση της σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου μου δίνεται η ευκαιρία να θέσω κάποια ερωτήματα ως κάτοικος συνοικίας από τις οποίες διέρχονται οι γραμμές προς τα κέντρα των αποφάσεων.
Όλος ο πλανήτης αντιμετωπίζει τις περιπτώσεις φυσικών ή ανθροπογενών καταστροφών μεταξύ άλλων και ως μια ευκαιρία για να βελτιώσει τις υποδομές που καταστράφηκαν κατασκευάζοντας σύγχρονες με πολύ πιο υψηλές προδιαγραφές. Όλος ο πλανήτης εκτός από την Λάρισα όπως φαίνεται. Μετά από διετή περίοδο αδράνειας που ακολούθησε την καταστροφή του σιδηροδρομικού δικτύου από τον Daniel τα έργα αποκατάστασης ξεκίνησαν και προς πλήρη απογοήτευση των κατοίκων της περιοχής πέρα από μια καινούρια οδογέφυρα στην οδό Κάρλας (η οποία βοηθάει πολύ την σύνδεση ανάμεσα στις 2 πλευρές της Κάρλας εκατέρωθεν της τάφρου) η κατάσταση δεν αλλάζει προς το καλύτερο, αλλά μάλλον προς το χειρότερο.
Η βάση της σιδηροδρομικής γραμμής έχει αντικατασταθεί με καινούρια, όπως και τα υλικά της γραμμής, αλλά η γραμμή έχει ανυψωθεί κι άλλο οξύνοντας το πρόβλημα ορατότητας και προσβασιμότητας στις ισόπεδες διασταυρώσεις με το οδικό δίκτυο που ήδη δημιουργούσε στους οδηγούς η παλιά στάθμη της γραμμής που ήταν χαμηλότερη. Η έλλειψη οπτικής επαφής με την απέναντι πλευρά της γραμμής λόγω της έντονης ανύψωσης έχει ως αποτέλεσμα πολλές φορές τα οχήματα που διασχίζουν την διάβαση να συναντώνται ακόμη και μετωπικά επάνω στην σιδηροδρομική γραμμή επιβάλλοντας την ανάγκη ελιγμών αποφυγής στο πιο δύσκολο και ακατάλληλο σημείο. Ο ισχυρισμός ότι η γραμμή έπρεπε να ανυψωθεί για να μην είναι ευπαθής σε πλημμυρικά φαινόμενα δεν φαίνεται να ισχύει σε άλλο μέρος της που έχει υποβιβαστεί σε σύγκριση με την προηγούμενη ώστε να περάσει κάτω από την αερογέφυρα της οδού Καραμανλή (παρόλο που σύμφωνα με το ΓΠΣ Λάρισας θα έπρεπε να περάσει επάνω από την οδό Καραμανλή)!
Επιπλέον η τεχνική εταιρία δεν άγγιξε καθόλου τα πρανή ώστε να τα διαμορφώσει με κατάλληλη κλίση και επίπεδη επιφάνεια για να καταστεί δυνατή η μηχανική ζιζανιοκτονία με καταστροφέα ή αυτοκινούμενο χλοοκοπτικό μηχάνημα. Ως αποτέλεσμα η ζιζανιοκτονία σε όλο το μήκος της ανακατασκευασμένης σιδ γραμμής μέσα στην Λάρισα θα συνεχίσει να αποτελεί μια εξαιρετικά εντατική σε ανθρωποώρες (και ακριβή) διαδικασία η οποία δεν θα εκτελείται ποτέ (όπως ίσχυε μέχρι σήμερα). Με άλλα λόγια θα εξακολουθήσουμε να ζούμε με το φόβο της πυρκαγιάς, τη θέα των τεράστιων ζιζανίων (μερικά έχουν γίνει δένδρα) και των φιδιών
Και αυτό οδηγεί στο επόμενο θέμα που είναι η έλλειψη ενεργειών για την αποκατάσταση (έστω και εν μέρει) της σύνδεσης των γειτονιών εκατέρωθεν των γραμμών και συνεπώς της βελτίωσης της προσβασιμότητας και της ασφάλειας για τους κατοίκους των περιοχών αυτών αλλά και για όλους τους οδηγούς και πεζούς που διασχίζουν τις σιδηροδρομικές γραμμές. Η περιοχή αυτή είναι αναπτυσσόμενη, αλλά ακόμη όχι πυκνοκατοικημένη, οι σιδηροδρομικές γραμμές δεν λειτουργούν εδώ και δυο χρόνια και υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια για την αποκατάσταση μεγάλων ζημιών σε υποδομές που προκάλεσε μια φυσική καταστροφή. Υπάρχει κάποιος που δεν βλέπει την μεγάλη ευκαιρία που δημιουργείται όταν συντρέχουν όλες αυτές οι προϋποθέσεις ταυτόχρονα; Δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για την πόλη να διεκδικήσει έργα που δεν γίνονται επί δεκαετίες, όπως η ανισοπεδοποίηση (υπογείωση, υπερύψωση ή βύθιση) των γραμμών που διέρχονται μέσα από τον αστικό ιστό της καθώς βγαίνει από την χρόνια αφάνεια και βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Αθήνας. Θα αφήσουμε την κατάσταση να φτάσει στο απροχώρητο, όπως έγινε και με την οδό Βόλου όπου οι δεκαετίες απραξίας σε συνδυασμό την με ανάπτυξη της πόλης έχουν δημιουργήσει μία κατάσταση κατά την οποία όλες οι εξεταζόμενες εναλλακτικές που αφορούν ανισοπεδοποίηση των γραμμών και του οδικού δικτύου είναι τόσο ακριβές ώστε να θεωρούνται «μη βιώσιμες»; (Μη βιώσιμες για τη Λάρισα. Διάβασα πρόσφατα ότι ολόκληρος ο προϋπολογισμός του προτεινόμενου τραμ της Λάρισας είναι μικρότερος από 1χλμ της γραμμής 4 του μετρό της Αθήνας, οπότε το μη βιώσιμες απλά χρησιμοποιείται χωρίς να αποδεικνύεται πουθενά καθώς δεν υπάρχουν μελέτες).
Καθώς η σιδηροδρομική γραμμή διασχίζει μεγάλο μέρος της συνοικία του Αγ. Γεωργίου οι κάτοικοι της περιοχής (και όχι μόνο) θα είχαν μεγάλο όφελος από τη δημιουργία σιδηροδρομικής στάσης/σταθμού σε κάποιο σημείο (ΤΟΜΥ, γυμνάσια, bowling) παρόμοια με αυτές που υπάρχουν στα χωριά ή ακόμη καλύτερα αυτή που πρόσφατα κατασκευάστηκε στην τοποθεσία «Γαλαρία» της Σκοτίνας. Η δημιουργία στάσης/σταθμού στην περιοχή θα μπορούσε να συνδυαστεί άριστα με κάποιο σχήμα park & ride σε συνδυασμό με τη δημιουργία μεγάλου χώρου στάθμευσης στον οποίο οι επισκέπτες εκτός Λάρισας που επιθυμούν να μεταβούν στο κέντρο της πόλης θα μπορούσαν να παρκάρουν τα οχήματά τους και να συνεχίσουν μέχρι τον κεντρικό σταθμό (και το κέντρο της πόλης) με το τρένο. Φθηνές εκτάσεις υπάρχουν άφθονες στην περιοχή, οι γραμμές υπάρχουν ο χώρος για στάση/σταθμό υπάρχει. Γιατί στην «Γαλαρία» κατέστη δυνατή η κατασκευή της ενώ στο τμήμα της γραμμής που διασχίζει μεγάλες και αναπτυσσόμενες συνοικίες (με ενδεχομένως χιλιάδες κατοίκους και επισκέπτες) μέσα στην πόλη της Λάρισας δεν καθίσταται δυνατή;
Γιατί, εφόσον οι γραμμές ανακατασκευάστηκαν εξ’ ολοκλήρου, δεν έγινε καμία ενέργεια για την βελτίωση των προβληματικών σημείων, της οδικής ασφάλειας, της προσέλκυσης νέων χρηστών και νέων χρήσεων, της αισθητικής και της φυτοτεχνικής διαμόρφωσης αλλά αντίθετα βρισκόμαστε ακριβώς στην ίδια κατάσταση, με την ίδια προβληματική υποδομή που υπήρχε εδώ και δεκαετίες παρά την ευκαιρία που δημιούργησε η χρηματοδότηση με €140εκ (+ΦΠΑ) από το ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας; Μεγάλο μέρος των κονδυλίων από το ταμείο ανάκαμψης παραμένει αδιάθετο και θα χαθεί επομένως το πρόβλημα σίγουρα δεν ήταν οικονομικό. Το πρόβλημα είναι η αδιαφορία προς τους πολίτες, η έλλειψη βούλησης και οράματος από τους έχοντες την ευθύνη λήψης αυτών των αποφάσεων και εν τέλει η αδιαφορία προς την πόλη της Λάρισας.
*Ο κ. Κωνσταντίνος Διψάνας είναι Γεωπόνος – Αρχιτέκτων Τοπίου
