Στη συνολική στρατηγική στήριξης της ελληνικής αλιείας και στις παρεμβάσεις που προωθεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη βιωσιμότητα του κλάδου αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιος Καββαδάς, απαντώντας στη Βουλή σε επίκαιρη ερώτηση της βουλευτού του ΚΚΕ Διαμάντως Μανωλάκου.
Ο κ. Καββαδάς, ο οποίος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην προσωπική του σχέση με τον κόσμο της αλιείας λόγω της αλιευτικής παράδοσης της Λευκάδας, υπογράμμισε ότι γνωρίζει από πρώτο χέρι τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες αλιείς.
Όπως ανέφερε, σήμερα ο ελληνικός αλιευτικός στόλος αριθμεί περίπου 12.000 σκάφη, αποτελώντας έναν από τους μεγαλύτερους αλιευτικούς στόλους στην Ευρώπη. Παράλληλα, περιέγραψε τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, όπως οι ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία από φώκιες, δελφίνια και χελώνες, η εξάπλωση ξενικών ειδών όπως ο λαγοκέφαλος, η μείωση των αλιευμάτων, η γήρανση του στόλου και το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υφυπουργός στο ζήτημα της βιντζότρατας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα διαχρονικό θέμα, το οποίο εδώ και δεκαετίες βρίσκεται σε πορεία σταδιακού περιορισμού. Όπως εξήγησε, ήδη από το 1979 η Ελλάδα είχε θεσπίσει, με προεδρικό διάταγμα, απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών για βιντζότρατες, πολύ πριν ακόμη την ένταξη της χώρας
στην τότε ΕΟΚ. Παράλληλα, σημείωσε ότι όλες οι κυβερνήσεις διαχρονικά ακολούθησαν πολιτικές περιορισμού του συγκεκριμένου αλιευτικού εργαλείου.
Η διαχρονική μείωση της βιντζότρατας
Ο ΥφΑΑΤ υπογράμμισε ότι το ζήτημα της βιντζότρατας δεν αποτελεί ένα νέο ή συγκυριακό θέμα, αλλά μια διαχρονική υπόθεση που εδώ και δεκαετίες αντιμετωπίζεται μέσα από συνεχείς παρεμβάσεις και περιοριστικά μέτρα τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Όπως ανέφερε, ήδη από το 2006 ο ευρωπαϊκός Κανονισμός της Μεσογείου, βασισμένος σε επιστημονικά δεδομένα, επέβαλε αυστηρούς κανόνες λειτουργίας για εργαλεία όπως η βιντζότρατα, επιταχύνοντας ουσιαστικά τη σταδιακή συρρίκνωση του συγκεκριμένου αλιευτικού εργαλείου.
Τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Καββαδάς αποτυπώνουν με σαφήνεια τη διαχρονική αυτή πορεία:
• Το 2009 ο στόλος της βιντζότρατας αριθμούσε περίπου 500 σκάφη.
• Μέχρι το 2016 ο αριθμός τους είχε περιοριστεί περίπου στο μισό, στα 250 σκάφη.
• Την περίοδο 2017-2020, που επετράπη από την Κομισιόν η κατά παρέκκλιση λειτουργία του εργαλείου για 3 χρόνια και εφαρμόστηκε ειδικό σχέδιο διαχείρισης, δραστηριοποιήθηκαν κατά μέσο όρο τα 160 από τα περίπου 250 σκάφη.
• Το 2020 ενεργοποιήθηκε πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης ύψους 25.000 ευρώ ανά σκάφος για την οικειοθελή απόσυρση της βιντζότρατας, με αποτέλεσμα να αποχωρήσουν 101 σκάφη και να παραμείνουν περίπου 150.
• Το 2023 θεσπίστηκε νέα ενίσχυση 25.000 ευρώ ανά βιντζότρατα για αντικατάσταση του εργαλείου με άλλα μέσα παράκτιας αλιείας.
• Από τους 122 ιδιοκτήτες που παρέμεναν το 2023, σήμερα έχουν απομείνει μόλις 75 σκάφη στο μητρώο της βιντζότρατας.
«Ξεκινήσαμε με περίπου 500 σκάφη το 2009 και σήμερα είμαστε στα 75. Αυτό δείχνει τη διαχρονική φθίνουσα πορεία του εργαλείου και τη σταδιακή μετάβαση του κλάδου σε ένα διαφορετικό μοντέλο αλιευτικής δραστηριότητας», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Καββαδάς.
Παράλληλα, ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι η στήριξη της ελληνικής αλιείας απαιτεί πρόγραμμα, ορθολογισμό και ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διασφάλιση του εισοδήματος των αλιέων. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε το νέο πρόγραμμα στήριξης της αλιείας ύψους 16 εκατομμυρίων ευρώ που ανακοίνωσε πρόσφατα το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Όπως εξήγησε, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις για τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών δραστηριοτήτων, την ενεργειακή αναβάθμιση των σκαφών, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ασφάλειας των αλιέων, αλλά και την ενίσχυση της παράκτιας αλιείας και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
Ο Υφυπουργός σημείωσε ακόμη ότι το Υπουργείο βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με εκπροσώπους όλων των αλιευτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένων και των ιδιοκτητών βιντζότρατας, διαβεβαιώνοντας ότι εξετάζονται όλες οι δυνατότητες με γνώμονα «τη βιωσιμότητα, την αειφορία και το μέλλον της αλιείας και των αλιέων μας».
