Γράφει η Αθηνά Φόνια Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος , Επιστημονική Συνεργάτης ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
Ο καρκίνος του δέρματος είναι η πιο συχνή μορφή καρκίνου παγκοσμίως με τις πιο κοινές βλάβες την ακτινική υπερκεράτωση , το βασικοκυτταρικό και ακανθωκυτταρικό καρκίνωμα και τελικά το μελάνωμα.
Τι είναι το μελάνωμα ;
Το μελάνωμα είναι λιγότερο συχνή αλλά πιο επικίνδυνη μορφή καρκίνου του δέρματος. Προέρχεται από τα μελανοκύτταρα που παράγουν την χρωστική ουσία μελανίνηστο δέρμα, στα μαλλιά και στα μάτια μας και ευθύνονται επίσης για το σχηματισμό των σπίλων ( ελιές ) .
Οι πιο συχνές αιτίες του μελανώματος είναι περιβαλλοντικές από την υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία είτε από τον ήλιο είτε απότεχνητήακτινοβολία(σολάριουμ), αλλά μπορεί να οφείλεται σε κληρονομικάκαι γονιδιακά αίτια.
Πώς παρουσιάζεται;
Παρουσιάζεται ως καφέ/ μαύρη βλάβη η οποία εμφανίζεται σε ήδη υπάρχουσα ελιά ή σε καινούργια. Μπορεί να έχει ακανόνιστο σχήμα, όρια, χρώμα, να είναι μεγάλη σε μέγεθος ή να είναι επηρμένη. Μπορεί να ματώνει εύκολα, να δημιουργεί φαγούρα και να μεγαλώνει γρήγορα.
Μπορεί να παρουσιαστεί σε σημεία του δέρματος εκτεθειμένα στον ήλιο αλλά έχει εντοπιστεί μελάνωμα και σε σημεία που δεν τα έχει δει ο ήλιος αλλά και κάτω από τα νύχια, στο μάτι και πολύσπάνια σε βλενογόννους ( π.χ στο γαστρεντερικόσύστημα, μέσα στο στόμα)
Όλα τα παραπάνω είναι λόγοι για να δει κάποιος δερματολόγο για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Από δερματολόγομε κλινική αλλά και δερματοσκοπική εξέταση. Λαμβάνεται βιοψία στην οποία η βλάβη αφαιρείται πλήρως και τα κύτταρα εξετάζονται στο μικροσκόπιο απόιστοπαθολόγο.
Ποια είναι η θεραπεία ;
Ανάλογα με τα αποτελέσματα της βιοψίας και την ιστολογική εικόνα γίνεται και η θεραπεία, η οποία είναι κυρίως ολική χειρουργική αφαίρεση του σπίλου. Αν όμως η βλάβη είναι πιο βαθιά στο δέρμα και έχουν εξαπλωθεί άτυπα κύτταρα και σε άλλα μέρη τους σώματος ( μετάσταση), τότε χρησιμοποιείται ανοσοθεραπεία.
Ποια είναι η πρόγνωση;
Όπως με όλες τις μορφές καρκίνου, η έγκαιρη διάγνωση βοηθά στην καλύτερη πρόγνωση
Τι πρέπει να κάνει κάποιος για να προστατέψει το δέρμα του;
- Προστασία από τον ήλιο ( κατάλληλος ρουχισμός, γυαλιά)
2. Αποφυγή του ήλιουμεταξύ 10πμ- 4μμ το καλοκαίρι
3. Χρήση αντιηλιακού (SPF>30) 30 λεπτά πριν την έκθεση και ανανέωση κάθε 2 ώρες
4. Τα βρέφη/ μικρά παιδιά να μένουν στην σκιά
5. Αυτοεξέταση κάθε μήνα- το ABCDE των σπίλων(ασσυμετρία, ακανόνιστα όρια, ποικιλία χρωμάτων, διάμετρος > 6mmκαι γρήγορη εξέλιξη)
6. Επίσκεψη σεδερματολόγο μια φορά τον χρόνο( ιδίως αν είναι πολλοίοι σπίλοι)και χαρτογράφηση σπίλων αν κριθεί αναγκαίο
