Την ανάγκη για σημαντικές μεταρρυθμίσεις και πιο αποτελεσματικό σύστημα ελέγχων στη βιολογική παραγωγή ανέδειξε στη σημερινή συνέντευξη τύπου ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την οποία παρουσίασε τα στοιχεία των ελέγχων σε παραγωγούς και φορείς πιστοποίησης που πραγματοποιήθηκαν το 2025 στο πλαίσιο της εποπτείας της βιολογικής παραγωγής.
Όπως σημειώθηκε, τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών υπερτριπλασιάστηκε, καθώς αυξήθηκε από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024 (+250%). Ταυτόχρονα έχουν καταβληθεί ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ μέσω δράσεων για την εφαρμογή των μεθόδων της βιολογικής παραγωγής την περίοδο 2017-2024, ενώ η ζήτηση για νέες δράσεις ήταν υπερβολικά υψηλή, ξεπερνώντας σε κάποιες περιπτώσεις κάθε όριο και λογική. Για παράδειγμα, για τη δράση βιολογικής μελισσοκομίας, προϋπολογισμού 19 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν αιτήσεις ύψους 166 εκατ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας τον προϋπολογισμό κατά 874%.
Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκε καθολικός έλεγχος των 16 εγκεκριμένων φορέων πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής και δειγματοληπτικός έλεγχος 737 παραγωγών που έκαναν αίτηση για ένταξη στις δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, από τον ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ και το ΥΠΑΑΤ αντίστοιχα.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν υψηλά ποσοστά οικειοθελών αποχωρήσεων μετά την ανακοίνωση της διενέργειας ελέγχων, καθώς και υψηλά ποσοστά ευρημάτων μη συμμόρφωσης. Συγκεκριμένα 1 στους 3 ελέγχους είχε ευρήματα μη συμμόρφωσης (35%) και 1 στους 5 αποχώρησε οικειοθελώς (20,5%), δηλαδή περισσότεροι από τους μισούς (55,5%), είτε αποχώρησαν είτε είχαν ευρήματα.
Επιπλέον, οι έλεγχοι στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν σε μέτρα αναστολής και σε χρηματικά πρόστιμα. Συνολικά επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ αποφασίστηκε 6μηνη
αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς πιστοποίησης. Σημειώνεται ότι τον Αύγουστο του 2025 το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) του Υπουργείου Ανάπτυξης είχε επίσης προχωρήσει σε αναστολή διαπίστευσης 2 φορέων πιστοποίησης.
Ο Υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε τα εξής μέτρα:
• Ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας
• «Πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την περίοδο 2021-2027
• Αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και δημιουργία νέου συστήματος ελέγχων, με βάση εκκίνησης τις προτάσεις της Task Force για τη βιολογική παραγωγή
• «Πάγωμα» εγκρίσεων νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του θεσμικού πλαισίου και του συστήματος ελέγχων. Το ΥΠΑΑΤ έχει κοινοποιήσει τα παραπάνω στην Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία για τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να θωρακιστεί η αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής και να προστατευτούν οι καταναλωτές και οι έντιμοι παραγωγοί.
Στη συνέντευξη τύπου συμμετείχε και ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force για τον τομέα της βιολογικής παραγωγής, Σπύρος Πρωτοψάλτης, καθώς και η Γενική Διευθύντρια Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ, Ιωάννα Παππά.
Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε:
«Το μήνυμα που στέλνουμε σήμερα είναι ξεκάθαρο: Θα βάλουμε τάξη στην βιολογική παραγωγή, ώστε να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Οι εποχές των «μαϊμού» βιολογικών τελείωσαν, θα είμαστε αμείλικτοι απέναντι στην παραβατικότητα και στην παραπλάνηση. Τα στοιχεία των ελέγχων είναι πολύ ανησυχητικά και αναδεικνύουν συστημικά και διαχρονικά προβλήματα που ήρθε η ώρα να αντιμετωπιστούν με αποφασιστικότητα και μηδενική ανοχή σε αθέμιτες πρακτικές που πλήττουν την αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής. Θέλουμε να πετύχουμε τον στόχο της Ευρώπης για 25% βιολογική παραγωγή μέχρι το 2030, αλλά αυτό έχει σημασία μόνο αν διασφαλίζουμε την ακεραιότητά της. Για αυτό προχωράμε σε τολμηρές και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, εκσυγχρονίζοντας το θεσμικό πλαίσιο και το σύστημα ελέγχων, με αυστηρές κυρώσεις και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, σε συνεργασία με την ΕΕ».
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός, δήλωσε:
«Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια σε προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί υπερκαλύψεις πάνω από 800%, όπως η μελισσοκομία. Αποσκοπούμε στη βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος βιολογικής παραγωγής. Και αυτό κάναμε και με τους ελέγχους που έκανε ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στους πιστοποιητικού οργανισμούς. Βασικός μας άξονας είναι η διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης των κοινοτικών πόρων. Αυτοί οι πόροι, πρέπει, επιτέλους να διοχετεύονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια στους πραγματικούς παραγωγούς και στην προκειμένη περίπτωση στους βιολογικούς παραγωγούς».
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε:
«Η βιολογική παραγωγή είναι ένας τομέας με μεγάλη προοπτική για την ελληνική γεωργία, αλλά η προοπτική αυτή μπορεί να υπάρξει μόνο πάνω σε στέρεες βάσεις αξιοπιστίας, διαφάνειας και πραγματικής τήρησης των κανόνων. Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν ανέδειξαν προβλήματα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Για αυτό, με την Task Force έχουμε εργαστεί συστηματικά για ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό πλαίσιο, με αυστηρότερους ελέγχους, σαφείς κυρώσεις, καλύτερη ιχνηλασιμότητα και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων. Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε τους παραγωγούς που δουλεύουν σωστά, τους καταναλωτές που εμπιστεύονται τα βιολογικά προϊόντα και την ίδια την αξία της ελληνικής βιολογικής παραγωγής».
