Από το 2027, ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν τα social media, όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου δεν θα είναι αιφνίδια ή οριζόντια, καθώς δεν προβλέπεται αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών.
Η ρύθμιση εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο και συνδέεται άμεσα με τον Digital Services Act, ο οποίος διαμορφώνει τους κανόνες λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης περιλαμβάνει ευρωπαϊκή διαβούλευση εντός του 2026, την ψήφιση της σχετικής ρύθμισης μέσα στο ίδιο έτος και μια περίοδο προσαρμογής για τις εταιρείες, προκειμένου να αναπτύξουν τα απαραίτητα τεχνικά συστήματα.
Σημειώνεται ότι την παρέμβαση ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανοίγοντας παράλληλα ένα κύκλο συζητήσεων σχετικά με την ανεξέλεγκτη χρήση των social media.
Τσουχτερά πρόστιμα για τις πλατφόρμες
Το πλαίσιο συνοδεύεται και από αυστηρό σύστημα κυρώσεων για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν.
Προβλέπονται πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών, καθώς και ημερήσια πρόστιμα μέχρι την πλήρη συμμόρφωση, ενώ δεν αποκλείονται και περιορισμοί στη λειτουργία των πλατφορμών.
Η εφαρμογή των κανόνων γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γεγονός που απαιτεί χρόνο για την πλήρη προσαρμογή των πλατφορμών και των τεχνικών συστημάτων.
«Στοπ» στο… scrolling σε γνωστές εφαρμογές
Κεντρικός πυλώνας του νέου συστήματος είναι η ανάπτυξη και υποχρεωτική χρήση αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας.
Οι ίδιες οι πλατφόρμες καλούνται να εφαρμόσουν τεχνολογικά εργαλεία που θα διασφαλίζουν ότι οι χρήστες πληρούν το ηλικιακό όριο.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διαδικασία επανεπαλήθευσης (re-verification), μέσω της οποίας θα εντοπίζονται λογαριασμοί που έχουν δηλώσει ψευδή στοιχεία και θα αποκλείονται από τη χρήση.
Η ευθύνη εφαρμογής μεταφέρεται έτσι κυρίως στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες οφείλουν όχι μόνο να ελέγχουν αλλά και να αποτρέπουν-μπλοκάρουν την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών.
Κρίσιμος ο ρόλος του κράτους
Ο ρόλος του κράτους παραμένει κρίσιμος, αλλά επικεντρώνεται κυρίως στην εποπτεία και τον συντονισμό. Στην Ελλάδα, τον έλεγχο της εφαρμογής αναλαμβάνουν η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Σε περίπτωση παραβάσεων, οι ελληνικές αρχές ενεργοποιούν τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ελέγχου στο πλαίσιο του Digital Services Act, ο οποίος αναλαμβάνει την αξιολόγηση και την επιβολή κυρώσεων.
Καθοριστική είναι και η συμβολή του Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο έχει τον κεντρικό συντονισμό της στρατηγικής, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα από τον Δημήτρη Παπαστεργίου, τον υπουργό Επικρατείας, ‘Ακη Σκέρτσο και τον υπουργό Υγείας, ‘Αδωνι Γεωργιάδη.
Υπό την ευθύνη του κ. Παπαστεργίου, προωθείται ένα συνεκτικό μοντέλο που συνδυάζει τεχνολογικά εργαλεία, ρυθμιστική παρέμβαση και ενίσχυση της γονικής εποπτείας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ανάπτυξη του KidsWallet, μιας εφαρμογής που λειτουργεί ως μέσο επιβεβαίωσης ηλικίας αλλά και εργαλείο ελέγχου για τους γονείς. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά προωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη συζήτηση για τη θέσπιση ενός ενιαίου «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης».
